Little Saigon

Chiến hạm Mỹ thách thức Trung Quốc tại Biển Đông

39

NGUYỄN HÒA

Ngay mùng Một Tết Canh Tí, nhằm ngày 25-1-2020 dương lịch, chiến hạm USS Montgomery của Mỹ thực hiện một hải trình áp sát đảo đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef) hiện do Trung Quốc chiếm đóng, trong quần đảo Trường Sa.

Đây là chuyến hải hành đầu tiên trong năm 2020 của chương trình được gọi là Tự do hàng hải, đã được hải quân Mỹ bắt đầu dưới thời Tổng thống Obama cách đây hơn bốn năm. Chương trình này đưa các tàu chiến Mỹ đi sát các đảo mà Trung Quốc chiếm đóng ở Biển Đông, nhằm phủ nhận việc tuyên bố chủ quyền đến 90% diện tích Biển Đông của Bắc Kinh.

Gần đây Mỹ đã tăng cường số lần hoạt động của chương trình Tự do hàng hải. Trong năm 2019 hải quân Mỹ thực hiện “ít nhất” tám chuyến hải hành như vậy, và có nhiều chuyến khác không được công bố, theo quan sát của nhà nghiên cứu Biển Đông Ankit Panda.

Trung Quốc rất không hài lòng với những chuyến Tự do hàng hải này. Liên quan đến chiếc USS Montgomery vào ngày mùng Một Tết Canh Tí, tờ Hoàn cầu thời báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc có nói vào ngày thứ Ba 28-1-2020 rằng một chiến hạm Mỹ “bị đuổi” khỏi vùng biển Trung Quốc.

Theo luật hàng hải quốc tế, tất cả các đảo đá hay bãi san hô trên Biển Đông, nơi không thể duy trì một cuộc sống con người bình thường trong một thời gian dài, sẽ không có một vùng chủ quyền trên vùng biển xung quanh cho quốc gia chiếm đóng đảo đá hay bãi san hô đó.

Trung Quốc đã liên tục bồi đắp các đảo đá mà họ chiếm đóng ở Trường Sa và Hoàng Sa thành các căn cứ quân sự và hậu cần trên Biển Đông, nhằm độc chiếm hải lộ quan trọng nhất thế giới này về thương mại.

Chương trình tự do hàng hải của Mỹ là để biểu dương lực lượng, khẳng định vai trò của Mỹ trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. Mỹ vẫn tuyên bố rằng họ không đứng về phe nào trong việc tranh chấp các hòn đảo tại Hoàng Sa và Trường Sa.

Hoàng Sa đang bị Trung Quốc chiếm đóng sau trận hải chiến 1974 với hải quân Việt Nam Cộng hòa. Trường Sa là nơi tranh chấp toàn bộ, hoặc một phần, giữa Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia, và Brunei.