Little Saigon

Công nghệ đang ‘giết lần giết mòn’ cuộc sống của những đứa trẻ

512

ĐOAN TRANG

“Mấy đứa con nhà tôi tối ngày ôm chiếc điện thoại, không rời tay, không chớp mắt. Chúng học ngày càng yếu, lại còn thay đổi tính tình.” Cô Loan Le, cư dân thành phố Fountain Valley, CA. than.

Không ít bậc phụ huynh gặp trường hợp của cô Loan.

Trên Medium, tác giả Richard Freed kể lại câu chuyện của bé Kelly, 15 tuổi. Theo bố mẹ của em, Kelly là một cô bé dễ thương, vui vẻ, học giỏi và mạnh mẽ. Nhưng rồi em có luôn có những cơn tức giận, tâm trạng ủ rũ, buồn phiền, và tệ hại nhất là những điểm số ở trường ngày càng thấp.

Nhận ra nguyên do từ chiếc điện thoại, bố mẹ của Kelly nhiều lần đặt ra quy định, giới hạn thời gian sử dụng, nhưng cô bé ngày càng trở nên bất chấp và lừa dối bố mẹ, thậm chí lén lút nghe điện thoại vào ban đêm.

Một ngày nọ, thấy con không nghe lời, bố mẹ Kelly đã lấy lại chiếc điện thoại. Họ không ngờ chỉ vì lẽ đó, em trở nên dữ tợn, la hét, đập phá trong phòng, đánh mẹ và đòi tự tử. Bố mẹ Kelly đã phải gọi 911, điều mà họ không bao giờ nghĩ tới.

Máy móc thiết kế để thay đổi con người

Điều mà nhiều bậc cha mẹ không biết, rằng chính các nhà tâm lý học, thần kinh học và chuyên gia khoa học xã hội gợi ý những sản phẩm có sức thu hút sự chú ý của trẻ em – việc làm không ngoài mục đích nào khác là lợi nhuận. Họ đang sử dụng vũ khí chống lại trẻ em.

Nằm khiêm tốn trong khuôn viên Đại học Stanford ở Palo Alto, California, là Phòng thí nghiệm Công nghệ thuyết phục Stanford (Stanford Persuasive Technology Lab), được thành lập vào năm 1998. Tiến sĩ BJ Fogg, nhà tâm lý học và là cha đẻ của công nghệ thuyết phục (persuasive technology), nói: “Chúng tôi có thể tạo ra những cỗ máy làm thay đổi suy nghĩ của con người và những gì mọi người làm, máy móc cũng có thể tự làm được.”

Công nghệ thuyết phục là một ngành học, trong đó máy móc và ứng dụng kỹ thuật số – bao gồm điện thoại thông minh, phương tiện truyền thông xã hội và trò chơi video – được cấu hình để thay đổi suy nghĩ và hành vi của con người, mà không phải qua ép buộc, hay cưỡng chế.

Tiến sĩ Fogg chuẩn bị cho các cựu sinh viên, những người đã sử dụng các phương pháp của ông để phát triển các công nghệ hiện đang ‘giết lần giết mòn’ cuộc sống của những đứa trẻ, mà họ cho rằng điều này mang tính đột phá.

“Instagram đã ảnh hưởng đến hành vi của hơn 800 triệu người. Đồng sáng lập là một cựu học sinh của tôi.”, Tiến sĩ Fogg cho biết.

Trẻ em dành rất nhiều gian trong các mạng xã hội và trò chơi để có nhiều bạn, đạt được số lượt ‘like’, điểm trò chơi hoặc cấp độ chơi cao, vì điều đó gây kích thích, khiến họ tin rằng những điều ấy làm cho họ hạnh phúc và thành công, dễ dàng hơn rất nhiều những việc khó khăn khác.

Các công ty truyền thông xã hội và trò chơi video tin rằng họ buộc phải sử dụng công nghệ thuyết phục trong cuộc ‘chạy đua vũ trang’ để thu hút sự chú ý, lợi nhuận và để sinh tồn. Sức khỏe của trẻ em nằm ngoài những tính toán của họ.

Đằng sau bức màn

Công nghệ thuyết phục nhắm mục tiêu chủ yếu vào trẻ em. Triển khai vũ khí nhằm đánh trúng tâm lý đúng thời điểm, là điều khiến nó trở nên mạnh mẽ, cung cấp cho các tập đoàn công nghệ chìa khóa mở cửa bước vào trái tim và tâm trí của những đứa trẻ để đo lường các lỗ hổng đặc biệt, rồi kiểm soát hành vi của chúng như người tiêu dùng.

Nhà phát triển trò chơi video John Hopson, người có bằng tiến sĩ trong khoa học hành vi và não bộ, viết bài báo mô tả việc sử dụng các tính năng thiết kế để thay đổi hành vi của người chơi video game. Sau đó, Hopson được Microsoft thuê để phát triển hệ thống chơi game trực tuyến Xbox Live, Microsoft.

John Hopson thừa nhận: “Các bậc phụ huynh mà tôi làm việc với không hề biết gì về lượng hỏa lực tâm lý và tài chính khổng lồ nhắm vào con cái họ, để giữ chúng chơi trò chơi điện tử mãi mãi.”

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy công nghệ thuyết phục giờ đã trở nên mạnh mẽ đến mức nó có khả năng gây nghiện trò chơi điện tử và internet – các chẩn đoán được công nhận chính thức ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và đang được xem xét tại Hoa Kỳ.

Đánh cắp tuổi thơ 

Việc tạo ra các hiệu ứng gây nghiện như ma túy, những sản phẩm kỹ thuật số có sức tàn phá ghê gớm. Ngày nay, công nghệ thuyết phục có khả năng làm cho người lớn mất tập trung khi lái xe, làm việc kém hiệu quả và thiếu gắn kết với con cái. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, vì não của chúng dễ dàng kiểm soát hơn so với tâm trí người lớn, việc sử dụng công nghệ này còn gây tổn thương nhiều hơn.

Các công nghệ thuyết phục dụ dỗ những đứa trẻ rời xa gia đình và việc học để cuộc sống của chúng chỉ ở trên màn hình của những chiếc điện thoại. Nói cách khác, tuổi thơ của chúng đã bị đánh cắp.

Theo báo cáo của Kaiser Family Foundation, trẻ em Hoa Kỳ hiện dành 5 giờ rưỡi mỗi ngày cho các công nghệ giải trí, bao gồm các trò chơi video, phương tiện truyền thông xã hội và video trực tuyến, trong khi chúng chỉ có 16 phút cho việc học.

Ngoài việc thay thế các sinh hoạt lành mạnh của thời thơ ấu, công nghệ thuyết phục đang kéo trẻ em vào môi trường kỹ thuật số độc hại, làm tăng nguy cơ trẻ bỏ học và toan tính chuyện…tự tử.  Tiến sĩ Jean Twenge, giáo sư tâm lý học tại Đại học San Diego nói thẳng: điện thoại thông minh đã phá hủy cả một thế hệ.

Vì thế hệ tương lai

Trong khi đó, Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA) – được giao nhiệm vụ bảo vệ trẻ em và gia đình khỏi các hành vi tâm lý độc hại, vẫn đang im lặng.

Tiêu chuẩn đạo đức của APA đòi hỏi các chuyên gia phải nỗ lực sửa chữa sai lầm của giáo sư tâm lý học, trong đó bao gồm việc áp dụng các công nghệ thuyết phục của B.J. Fogg.

Gần đây, Tiến sĩ Fogg thực sự thừa nhận những ảnh hưởng xấu của công nghệ thuyết phục. Ông nói, với sự hiểu biết về tâm trí và quy tắc đạo đức, các chuyên gia ngành tâm lý học có thể hướng dẫn cách các tập đoàn công nghệ tương tác với trẻ em và thanh thiếu niên một cách lành mạnh.

Tiến sĩ Fogg nói: “Những thay đổi nên được thực hiện trong Bộ luật đạo đức của APA để ngăn chặn các nhà tâm lý học thao túng trẻ em bằng kỹ thuật số, đặc biệt nếu ảnh hưởng đó được biết có gây rủi ro cho sức khỏe của chúng.”

Nhiều ngành nghề tâm lý nên hành động ngay để bảo vệ trẻ em và khắc phục tác hại gây ra cho thế hệ tương lai. APA cũng nên lên tiếng kêu gọi các công ty công nghệ dừng ngay việc khai thác lỗ hổng ở trẻ em, phải thực hiện những nỗ lực mạnh mẽ và táo bạo hơn để giúp phụ huynh, nhà trường và cộng đồng thấy được các thiết bị kỹ thuật số đang gây tác hại và lạm dụng của trẻ em như thế nào.

Bằng cách tuyên bố mạnh mẽ chống lại việc sử dụng công nghệ thuyết phục, hy vọng những đứa trẻ sẽ sớm được lôi ra khỏi ‘cỗ máy kỹ thuật số’ quá mạnh và quá nguy hiểm này.

Theo Medium  Hình: Pixabay

Xem thêm:

‘Ngôi sao công nghệ’ bị giết dã man ở New York

Giúp con gái “cai nghiện” công nghệ