Little Saigon

Dạy con tự lập

333

“Con bé nhà Lena rõ khổ, mới mấy tuổi đầu mà bị mẹ sai làm đủ thứ, nào giặt giũ, nấu nước, dọn dẹp nhà cửa, thậm chí có ngày qua chơi, thấy con bé quét rác ngoài vườn, thật tội!” Cô Minh Lê, thành phố Garden Grove, California nói. Quay sang bé gái con mình, cô nói tiếp: “Bé Bo nhà tôi không phải làm gì, tuổi này thì chỉ cho chúng nó ăn, học, vui chơi là đủ.”

Cô Minh còn tự nhận mình là “người mẹ lý tưởng” khi có những ngày “đầu tắt mặt tối” mà vẫn lo chu toàn được cho hai đứa con và ông chồng khó tính. Cô kể: “Tôi dậy sớm lắm, 6 giờ là tung mền, xuống bếp lo đồ ăn sáng cho chồng con. Ông chồng tôi chỉ thích đồ ăn Việt, mà phải “nóng hổi vừa thổi vừa ăn” mới chịu. hai đứa nhỏ sanh bên này, chúng dễ chịu hơn, nhưng mở mắt ra là phải có thức ăn để sẵn, không thì chúng nhịn đói tới trưa cũng được.” Sau giờ làm, cô Minh hấp ta hấp tấp ào vô chợ, rồi vội vã về nhà tiếp tục lo cơm nước cho bữa tối, rồi kiểm tra bài vở của con, lo giặt giũ quần áo cho cả nhà, dọn dẹp nhà cửa, xong xuôi, nhìn đồng hồ bao giờ cũng quá 11 giờ đêm.

Một lần họp lớp, Minh tâm sự với mấy người bạn về cuộc sống của cô, người thì khen cô quá tài, quá giỏi, một “phụ nữ đảm đang”, một “người mẹ tuyệt vời”,…Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng cô đang “làm hại” mấy đứa nhỏ, khi cố gắng làm “người mẹ lý tưởng” của chúng.

Có những bà mẹ luôn bận rộn từ sáng đến chiều tối. Hình minh họa. Nguồn: Unsplash.

Đừng cố gắng làm ‘người mẹ lý tưởng’

Trở lại câu chuyện của cô Lena, hàng xóm của cô Minh. Từ khi mới là cô bé lẫm chẫm biết đi, con gái của Lena đã được mẹ dạy ý thức ngăn nắp. Chơi xong đồ chơi, phải cất gọn gàng, không vứt bừa bãi; lỡ làm đổ nước xuống bàn hay sàn nhà, phải lấy khăn lau ngay. Lớn lên một chút, bé biết phụ mẹ nấu cơm như nhặt rau, lột trứng, lấy chén ăn cơm, dọn bàn sau khi ăn,…

Bây giờ bảy tuổi, bé được giao nhiệm vụ dọn dẹp không chỉ phòng mình, mà cả ở phòng khách, nhà bếp phải luôn gọn gàng; xếp chén dĩa dơ vào máy rửa; tự làm bữa sáng cho mình,…. Tất nhiên, ba mẹ của bé không bao giờ la rầy, nếu bé chưa “hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”, bởi theo họ, giao việc cho bé là để giúp bé rèn luyện kỹ năng vận động.

Bé giúp mẹ xếp chén dĩa. Hình minh họa. Nguồn: Unsplash.

Anna Bykova, nhà tâm lý học người Nga, thừa nhận cô khá “lười biếng” trong việc rửa chén, nấu ăn, lau chùi,…Triết lý dạy con của cô là đôi khi bạn nên nghỉ tay và để đứa trẻ bảy tuổi tự chuẩn bị một số món ăn. Đó là cách giúp bé rèn luyện kỹ năng vận động.

Về cơ bản, phương pháp nuôi dạy con này trái ngược với việc bao bọc thái quá. Đó cũng là đặc điểm chung của bố mẹ những đứa trẻ tự lập.

Cha mẹ nuôi dạy trẻ tự lập luôn biết cách để “điều khiển” đứa con của mình. Những cha mẹ này hiểu rằng, với nhiều việc, không phải trẻ không làm được mà là “trẻ không biết cách làm”. Vì thế cách cha mẹ dạy trẻ cũng như tạo ra môi trường thích hợp nhất để trẻ học và tự mình làm được một mình.

Bé tự làm thức ăn cho mình được mà! Hình minh họa. Nguồn: Unsplash.

Những lời khuyên để dạy trẻ tự lập

Trong thời gian dịch bệnh, nhiều phụ huynh có thời gian gần gũi với con cái hơn. Họ “đối phó” với thời gian khủng hoảng này bằng cách thay con làm các việc hàng ngày.

Thật không may, đây không phải là một việc đúng đắn. “Thường xuyên làm việc thay con sẽ vô tình gửi một thông điệp rằng bạn không có niềm tin vào khả năng của con.” Jeanne Williams, nhà tâm lý học tại Dallas, Texas, cảnh báo trên Today’s Parents. “Kết quả là bạn sẽ tạo ra một đứa trẻ thiếu sự độc lập, thiếu lòng tự trọng, cũng như kỹ năng giải quyết vấn đề.”

Williams cho rằng, vấn đề này có thể khắc phục được với tám lời khuyên để dạy trẻ tự lập hơn dưới đây:

  1. Cách nhắc nhở con: Khi Jeanne Williams nhận ra cô đang làm thay việc cho con trai nhiều hơn cần thiết, cô đã nói với cậu bé: “Mẹ xin lỗi. Mẹ đã đối xử với con như một đứa trẻ khi con đã sẵn sàng làm một số công việc lớn.” Cô cảnh báo không nên sử dụng các cụm từ như: “Con không còn là em bé nữa.” “Em bé” có thể là một từ nhạy cảm trong nhóm tuổi này.
  2. Xác định khả năng, cơ hội của con: Bạn nên lập danh sách những việc con có thể tự làm. Ví dụ con có 13 nhiệm vụ, bao gồm đánh răng. Bạn nên hỏi con những nhiệm vụ nào mà con cảm thấy đủ lớn để đảm nhận việc đó hoặc có khả năng làm nhằm tăng tính tự lập của con.
  3. Ưu tiên mục tiêu: Giải quyết từng công việc một và hướng dẫn con làm mục nào quan trọng hơn sẽ giúp bạn không quá căng thẳng về thời gian.
  4. Dành thời gian hợp lý: Nếu con mất 10 phút để tự chải tóc, hãy bắt đầu buổi sáng sớm hơn 10 phút. Con có thể làm bạn ngạc nhiên với kết quả của mình và bạn sẽ bình tĩnh hơn khi không phải chạy đua với đồng hồ.
  5. Đàm phán, thỏa hiệp: Bạn hãy thêm một chút niềm vui vào công việc con đang làm. Khi con tự mặc áo sơ mi, tôi nói rằng cành cây (cánh tay của con) cần lá của chúng (áo của con) và bé đã làm rất tốt. Con cũng cảm thấy rất tuyệt khi tự mặc áo.
  6. Quên đi sự hoàn hảo: Chấp nhận rằng con đã hoàn thành nhiệm vụ. Nếu sữa tràn ra, bạn hãy chỉ cho con cách làm sạch. Tuyệt đối, bạn không nên chỉ trích con và đảm bảo với bé điều đó xảy ra với mọi người.
Bé tự tắm. Hình minh họa. Unsplash.

7. Khen ngợi: Thay vì chỉ ra đôi giày con đi nhầm, hãy nói: “Con hãy đi đôi giày của mình sao cho đẹp. Con làm tốt lắm!” Con sẽ tự mình khám phá sự khó chịu và điều chỉnh nó. Hãy theo dõi tích cực như thế, tôi cá là bạn sẽ nhìn thấy con đi đúng giày vào ngày mai.

8. Xem xét hoàn cảnh: Nếu trẻ mệt mỏi, ốm yếu, căng thẳng thì đó không phải là lúc để đưa ra nhiệm vụ mới. Bạn không nên nản lòng nếu con thoái lui. Chia sẻ và thông cảm có thể giúp con tiến bộ nhanh hơn so với sự la mắng, chỉ trích.

Đ.TRANG

Bí mật tuổi teen