Little Saigon

Dịch Corona: cách chức quan nhỏ, bảo vệ quan lớn?

NGUYỄN HÒA

Hai viên chức cấp tỉnh ở Hồ Bắc, Trung Quốc, bị cách chức liên quan đến việc bùng phát bệnh phổi Vũ Hán. Đó là bà Lưu Anh Tư, Chủ nhiệm Ủy ban y tế tỉnh; và ông Trương Tấn, Bí thư Đảng ủy Đảng Cộng sản tại Ủy ban này. Một viên chức từ “trung ương” được điều về đảm nhiệm cả hai chức vụ.

Hãng tin BBC trích dẫn báo chí nhà nước của Bắc Kinh, cho biết có hàng trăm viên chức khác ở Hồ Bắc và các tỉnh đang có dịch bệnh bị cách chức.

Hành động cách chức hai viên chức đứng đầu ngành y tế của tỉnh Hồ Bắc được xem như là để giải tỏa áp lực từ sự tức giận của dân chúng sau khi bác sĩ Lý Văn Lượng qua đời vì bệnh phổi Vũ Hán. Ông Lý là người đã đưa ra cảnh báo rất sớm, từ giữa tháng 12-2029 về sự xuất hiện của một loại bệnh phổi lạ ở Vũ Hán, nhưng ông đã bị công an Vũ Hán câu lưu, bắt ông không được phép đưa tin thất thiệt gây rối trật tự xã hội.

Dịch cúm Vũ Hán, cho đến ngày 11-2-2020 đã gây ra cái chết cho hơn 1.000 người Trung Quốc. Tuy bệnh đã được phát hiện ra hồi đầu tháng 12-2019, nhưng đã bị giấu đi vì lo sợ mất ổn định chính trị. Chính sự che giấu này đã làm cho việc bùng phát dịch bệnh mạnh mẽ hơn, vì không có những biện pháp phòng chống ngay từ đầu.

Việc cách chức các viên chức cấp tỉnh cũng không nằm ngoài dự đoán của nhiều nhà quan sát chính trị Trung Quốc. Ông Matthew Sullivan, một nhà phân tích ở Trung tâm Đông Tây (East West Center) ở Washington DC, Hoa Kỳ, viết trên tờ Diplomat rằng một trong những cách thức giải quyết khủng hoảng tại Hoa lục là đổ tội cho các viên chức cấp thấp ở địa phương, từ đó tránh làm mất uy tín các lãnh đạo cao cấp để giữ sự tín nhiệm của Đảng Cộng sản.

Hầu như cùng lúc với quyết định kỷ luật các viên chức Hồ Bắc, người ta thấy lãnh tụ tối cao Tập Cận Bình xuất hiện, sau một thời gian dài vắng bóng. Ông Tập đeo khẩu trang, mặc quần áo bệnh viện đi thị sát việc chống dịch tại một khu phố ở Bắc Kinh.

Trên trang web của hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã, cũng xuất hiện một bài xã luận ca ngợi ông Tập Cận Bình, gọi ông là Vị tổng tư lệnh của cuộc chiến tranh nhân dân chống dịch. Đồng thời là hình ảnh các đoàn nhân viên y tế “hạ quyết tâm” theo lời Chủ tịch Tập đi chống dịch, với nắm tay đưa lên kiểu chào cộng sản.

Nhân viên y tế Tỉnh Phúc Kiến giơ nắm tay hạ quyết tâm lên đường chống dịch ở Vũ Hán. Tân Hoa Xã.

Phối hợp với bên trong Hoa lục, ông Kim Khải, một học giả Hoa lục đang tham gia một chương trình học thuật tại Trường quan hệ quốc tế Elliott, Washington DC, viết rằng: “Với hàng loạt hành động có tính quyết định của Chính phủ Trung Quốc, sự dũng cảm và đoàn kết toàn dân, nhất định Trung Quốc sẽ đẩy lùi virus corona, vượt qua khủng hoảng.”

Nhưng theo ông Sullivan, với cơ cấu trách nhiệm hiện nay ở Trung Quốc, và sự che giấu vì lý do ổn định chính trị, việc trừng phạt các viên chức cấp thấp ở địa phương lại dẫn đến một hậu quả là loại bỏ những người hiểu biết nhất về địa phương đó.

Quả thực là Trung Quốc đã rất coi trọng việc chống dịch… sau khi nó đã bùng phát, bằng cách đặc cử ông Lý Khắc Cường, đương kim Thủ tướng, đảm trách, nhưng như tờ Nikkei của Nhật Bản bình luận: Ông Lý sẽ chẳng dám quyết định gì vì phải chờ ông Tập.

Bình luận này làm người ta nhớ tiết lộ của ông Chu Hiền Vượng, Thị trưởng Vũ Hán vào tháng Giêng 2020, rằng ông không có quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp vì ông phải chờ ý “trung ương”. Hiện ông Chu vẫn tại vị, không nghe nói ông sẽ bị cách chức hay không.