Bí ẩn của khuôn mặt

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Minh họa: Aiony Haust/Unsplash

Nói về khuôn mặt, mơ ước của chúng ta là không chỉ có khuôn mặt đẹp mà còn có kích cỡ, hình dạng và màu sắc hài hoà, dễ nhìn. Nói chung, khuôn mặt tiết lộ một số thông tin quan trọng về cá tính, sức khoẻ và cả xu hướng tình dục. Nhà nghiên cứu David Robson thuộc số chuyên viên bỏ ra khá nhiều công sức để điều tra về những gì ẩn chứa phía sau khuôn mặt. Thậm chí, một số triết gia lớn của thời đại Hy Lạp cổ cũng từng nhìn vào khuôn mặt để cố phát hiện ra chiều sâu của tinh thần và linh hồn. 

Minh họa: Jurien Huggins/Unsplash

Khuôn mặt luôn là nỗi ám ảnh của con người

Triết gia Aristotle và các môn đệ còn soạn hẳn một cuốn sách bàn về những cách thức mà khuôn mặt phản ảnh nội tâm và tinh thần. “Tóc mềm đại diện cho sự hèn nhát và tóc cứng đại diện cho lòng can đảm. Những kẻ hoạt ngôn tự tố cáo mình bằng đôi mắt to sáng giảo hoạt và đôi môi đỏ máu; trong khi một chiếc mũi loe, rộng là dấu hiệu của sự lười biếng như loài bò. Đôi môi dày đặc trưng cho sự đần độn, nhút nhát trong khi môi mỏng khoe khoang sự tự mãn, kiêu căng giống sư tử”.

Hôm nay, chúng ta được dạy là không nên đánh giá nội dung một cuốn sách qua vẻ ngoài của nó. Nhưng trong khi con người hiện đại được khuyên là “chỉ có những kẻ não ngắn mới quan tâm quá nhiều đến vẻ ngoài và khuôn mặt” để đánh giá người khác thì một số nhà tâm lý vẫn khẳng định: Khuôn mặt chính là cửa sổ cho ta thoáng nhìn vào những bí mật sâu thẳm nhất bên trong một con người, từ sức khoẻ đến đạo đức. Nói vậy để thấy, bất chấp những phản bác, đả kích, nhân tướng học và nhân diện học vẫn được bàn đến nhiều trong thời đại hiện nay. 

Thực tế cho thấy, ngay cả khi bạn cố giữ một khuôn mặt “lạnh như tiền” thì những gì xuất hiện trên khuôn mặt vẫn có thể tiết lộ nhiều tiểu tiết về cá tính, sức khỏe và trí thông minh của bạn. “Giải thích ở đây thuộc về phạm trù sinh học. Khi các gene và các hormone ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cơ thể thì chúng cũng định hình khuôn mặt của mỗi người. 

Chính vì thế, không ai có khuôn mặt hoàn toàn giống nhau, kể cả trẻ sinh đôi cùng trứng – Tiến sĩ Carmen Lefevre, người có nhiều năm nghiên cứu về khuôn mặt tại Đại học Northumbria nhận định – Hãy xem cấu trúc xương của chúng ta, dù là tương đối ngắn và to, hoặc dài và khẳng khiu thì những người có mức testosterone cao hơn dễ có khuôn mặt rộng và xương hàm lớn hơn. Họ cũng có tính quyết đoán và đôi khi hung dữ hơn”. 

Liên quan giữa hình dáng khuôn mặt và vai vế, đẳng cấp trong cộng đồng, trong tổ chức xã hội cũng được nói đến nhiều. Ở thế giới của loài khỉ capuchin, mặt càng lớn càng vuông giữ cấp hàm càng cao. Sự liên quan thấy cả ở các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Tại World Cup 2010, Keith Welker thuộc Đại học Boulder, Colorado phát hiện ra tỉ lệ chiều rộng và chiều cao khuôn mặt của các cầu thủ sẽ báo trước về số lỗi của trung vệ và số bàn thắng của tiền đạo. 

Hãy xem tỉ lệ chiều dài tai đến tai và khoảng cách giữa đỉnh hai mắt và môi trên. Những kẻ quyền lực có tỉ lệ rộng/cao khoảng 2. Abraham Lincoln có tỉ lệ là 1,93. Khuôn mặt cũng có thể tiết lộ manh mối các động cơ của một chính trị gia. Đi tìm sự khác biệt giữa các cựu tổng thống Mỹ và người bình thường, Lefevre phát hiện ra hình dáng khuôn mặt phản ảnh tham vọng và động cơ của các chính trị gia. Ví dụ, John F Kennedy có một khuôn mặt nặng hơn so với người bình thường. Tuy nhiên, khi phân tích khuôn mặt của các nhân vật lịch sử, chúng ta có thể nhận được nhiều thứ hơn nữa, từ tinh thần hợp tác đến trí thông minh chứ không chỉ là sự thành công trên chính trường. 

Minh họa: Aiony Haust/Unsplash

Khuôn mặt là biểu hiện của sức khỏe và lối sống cá nhân

Nhiều nhà nghiên cứu cấu trúc khuôn mặt tin rằng sức khỏe và tiền sử bệnh tật được viết trên khuôn mặt và những gì chúng thể hiện thật đáng ngạc nhiên. Ví dụ, số chất béo trên khuôn mặt là chỉ dẫn mạnh về tình trạng cơ thể tốt hơn cả những số đo tiêu chuẩn (kể cả chỉ số khối lượng cơ thể-body mass index). Những người với khuôn mặt mảnh (ít mỡ) sẽ ít bị viêm nhiễm hơn những người có khuôn mặt nặng. Và nếu nhiễm phải, bệnh cũng nhẹ hơn. Ngoài ra, mức độ trầm cảm và lo âu cũng ít hơn. Nguyên nhân là sức khoẻ tinh thần có liên quan chặt chẽ đến sức khoẻ thể chất. 

Vậy thì những vết chảy xệ trên má bạn nói được điều gì về bạn? Benedict Jones thuộc Đại học Glasgow xem việc hiểu biết mới về vai trò của chất béo trong cơ thể đã giúp giải thích điều này. “Sức khoẻ không xấu đi bởi số chất béo chúng ta lưu trữ mà là nơi chất béo tích tụ” – ông nói. Những người có thân hình trái lê mập hơn ở quanh hông, nhưng bụng thon thường khoẻ mạnh hơn những người hình trái táo với cái bụng to và mỡ tích tụ quanh xương sườn.

Lý do là mô adipose lớn hơn nằm quanh vùng xương sườn của người hình trái táo đã thải ra nhiều tác nhân gây viêm nhiễm làm tổn thương các cơ quan xung yếu. “Rõ ràng, một khuôn mặt nặng và đầy đặn cho thấy lượng mỡ tích tụ tại những vị trí có hại như bụng – Jones giải thích – Chất béo nhiều trên mặt đủ để báo nguy cho sức khỏe. 

Ngoài những manh mối dễ thấy này, những khác biệt tinh tế của “nước” da mặt cũng tiết lộ một số vấn đề của sức khỏe. Nhưng Jones và Lefevre khẳng định nó không liên quan gì đến màu da chủng tộc, “khác biệt nước da chỉ liên quan đến lối sống”. Ví dụ, bạn sẽ có sức khoẻ tốt hơn nếu nước da có “màu vàng của vàng” chứ không phải màu tái. “Khi đó da có nhiều pigment carotenoid tìm thấy trong cam, trái cây đỏ và rau. Carotenoid giúp xây dựng một hệ thống miễn dịch lành mạnh – Lefevre nói – Nếu dư carotenoids, chúng sẽ xếp lớp trong da và nước da có màu vàng. Hệ miễn dịch của bạn được bảo đảm tốt”. 

Nước da sáng, khỏe sẽ cho bạn sức hấp dẫn hình thể hơn. Nước da ửng hồng được xem là dấu hiệu máu lưu thông nhiều hơn ở những người có cuộc sống hiếu động nhưng cũng là biểu hiện sinh sản của nữ giới. Jones phát hiện ra da mặt của phụ nữ thường hồng hơn tại đỉnh cao của chu kỳ kinh nguyệt, có lẽ estradiol (một hormone sinh dục nữ) đã làm cho các mao mạch trong má trương ra. Tất cả những thay đổi nhỏ ở da mặt và hành vi cũng làm cho nữ giới hấp dẫn hơn một chút khi ở vào giai đoạn thụ thai. Jones lưu ý là những bí mật của cá nhân luôn ẩn giấu bên trong khuôn mặt nhưng khám phá ra nó đôi khi phải mất nhiều thời gian. 

Minh họa: Anh Henry Nguyen/Unsplash

Hiệu ứng Dorian Gray

Dù sao thì những phát hiện mới về khuôn mặt đã làm sống lại phần nào khoa tướng mạo học (physiognomy) ra đời từ thời Aristotle. Vua Henry VIII hoài nghi về khoa này đến nỗi ông cấm các học giả viết về nó. Đến đầu thế kỷ 20 nó bị tẩy chay lần nữa cùng với khoa phrenology chuyên tiên đoán hành vi dựa vào những cục u và dị dạng trên đầu. 

Nay, khi khuôn mặt được quan tâm trở lại, những suy đoán dựa vào nó đã dẫn đến nhiều phát hiện nhưng không phải ai cũng đồng tình. Ví dụ, dựa vào diện mạo để tiên đoán trí thông minh của con người chỉ có độ tin cậy khiêm tốn vì chúng ta không biết những dấu hiệu nào trên mặt kết hợp với trí thông minh. 

Việc xem những người mang kính cận là trí thức nay đã lỗi thời và sai trầm trọng. Đánh giá sức mạnh tình dục của một người dựa vào khuôn mặt cũng là “áp đặt” chứ chưa ai khẳng định được chính xác manh mối nào trên khuôn mặt là biểu hiện của khả năng tình dục. 

Các nhà nghiên cứu cũng quan tâm đến mối liên hệ giữa cá tính, lối sống và những thay đổi diện mạo trong suốt cuộc đời. Một công trình nghiên cứu đã xem lại hồ sơ cá nhân và khuôn mặt của một số đối tượng từ 1930-1990 đã phát hiện ra những người đàn ông có “mặt bơ sữa” dù ít đạt được chức quyền lúc còn trẻ nhưng về sau lại khác, có lẽ là do họ học được cách khắc phục điểm yếu của mình. Vì vậy, nhiều người “mặt búng ra sữa” vẫn có thể làm lớn lúc bước qua tuổi trung niên. 

Lý thú hơn là các tác giả cũng phát hiện ra bằng chứng của cái gọi là “Hiệu ứng Dorian Gray” để chỉ hiện tượng: Khuôn mặt khi lão hoá bắt đầu xuất hiện một số manh mối không thấy lúc còn trẻ. Có những phụ nữ trước tuổi 30 nhìn bình thường nhưng bước sang tuổi 50 lại có sức hấp dẫn hơn, và ngược lại. Đơn giản, có lẽ họ biết cách chấn chỉnh vẻ ngoài của mình và tự tin hơn về bản thân mình nên khuôn mặt cũng thay đổi.

Bàn về khuôn mặt, không chỉ có cấu trúc xương và nước da mà còn có nhiều điều thú vị khác. Các nhà khoa học đã nhờ những nữ tình nguyện mặc trang phục ưa thích và sau đó chụp ảnh khuôn mặt họ. Mặc dù quần áo không thấy trong ảnh, nhưng những người mặc trang phục mình ưa thích luôn có khuôn mặt rạng rỡ, hấp dẫn hơn lúc mặc bình thường. Rõ ràng, khuôn mặt không đơn thuần là sản phẩm sinh học. Chúng ta không thể tự thay đổi gene hay hormone những vẫn có thể khai thác tốt cá tính và cái tôi của mình bằng cách thêm hay bớt những manh mối trên khuôn mặt thông qua lối sống, tập luyện và ăn uống.

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ý Kiến Độc Giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: