Bkav và những lần sóng gió

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ảnh: Unsplash

Bkav là cái tên trong giới công nghệ được nhắc đến nhiều nhất trong những tháng trở lại đây vì những lùm xùm liên quan đến hacker. Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên công ty này làm tốn nhiều giấy mực của truyền thông đến như vậy. Trong bài viết này, Saigon Nhỏ sẽ cung cấp đến bạn đọc những thông tin đáng chú ý về Bkav, những lần họ làm dậy sóng thị trường công nghệ trong nước và cả quốc tế.

Khởi đầu đầy tiềm năng

Bkav là một trong những công ty công nghệ lớn do người Việt Nam thành lập. Vào Tháng Bảy, 1995, ông Nguyễn Tử Quảng cùng một số đồng nghiệp tại Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội cho ra mắt phiên bản Bkav đầu tiên, phần mềm diệt virus này lúc bấy giờ hoạt động trên nền tảng MS-DOS. Dù xuất phát với một dự án nhỏ mã nguồn mở, Bkav cũng thu hút được khá nhiều sự quan tâm và đánh giá cao của giới chuyên môn.

Ông Nguyễn Tử Quảng. Ảnh: Vietnamnet

Sau sự đón nhận này, Nguyễn Tử Quảng tiếp tục phát triển Bkav bên cạnh việc hoạt động với vai trò là một nhóm phi lợi nhuận giúp mọi người giải quyết những trục trặc về máy tính trên quy mô cả nước. Giai đoạn năm 1998-2000, Bkav được tạp chí công nghệ PC World Việt Nam bình chọn là một trong những phần mềm diệt virus được ưa chuộng nhất ở Việt Nam. Cuối năm 2001, Đại học Bách Khoa Hà Nội thành lập Trung tâm Phần mềm và Giải pháp an ninh mạng, viết tắt là Bkis. Nguyễn Tử Quảng nắm giữ vai trò Giám đốc Bkis từ đó cho đến nay nhờ trước đó đã có một thời gian làm cán bộ giảng dạy ở Khoa Công nghệ thông tin cũng như đã đóng góp nhiều cho lĩnh vực này. Phiên bản Bkav 2002 chạy trên nền tảng hệ điều hành Windows chính thức được ra đời vào Tháng Mười Một, 2001.

Bkav đầu tiên. Ảnh: Wikipedia

Đến năm 2005, tức sau hơn mười năm kể từ khi phiên bản Bkav đầu tiên được ra đời, phần mềm này chính thức được thương mại hoá, phân phối cho các cơ quan, trường học và các công ty thuộc nhà nước. Bkav bắt đầu được tách ra thành năm phiên bản để nhắm vào những phân khúc đối tượng khác nhau, gồm: Bkav Home, Bkav Pro, Bkav Mobile, Bkav Enterprise, Bkav Gateway Scan.

Có thể thấy, khởi đầu của Bkav là cực kỳ tiềm năng khi được giới chuyên môn đón nhận, được các doanh nghiệp, trường học và tổ chức nhà nước sát cánh. Bản thân Nguyễn Tử Quảng cũng nhận được nhiều giải thưởng chuyên môn trong suốt giai đoạn này. Thế nhưng…

Bkav Home. Ảnh: Bkav

Những lùm xùm gây xôn xao giới công nghệ

Dù có một khởi đầu hết sức sáng sủa, nhưng Bkav lại là một công ty “dễ tổn thương”. Có lẽ vì thế mà công ty thường hay phản ứng có phần tiêu cực khi bị chỉ ra những lỗi hay thiếu sót. Không những thế, Bkav thường đưa ra những tuyên ngôn và khẳng định gây sốc, tự tâng bốc mình quá đáng để thể hiện tính thượng đẳng. Nhưng thực tế, không ít lần người ta chỉ ra sản phẩm của họ không có quá nhiều vượt trội so với mặt bằng chung. Điều đó lại khiến cộng đồng hacker giận dữ và cả những người dùng thông thường cũng bắt đầu quay lưng với họ.

Vào khoảng hơn chục năm trước, khi bước vào những trung tâm mua sắm đồ công nghệ/máy điện toán tại Việt Nam, không khó để bắt gặp những banner quảng cáo của Bkav. Kiểu như “Phần mềm diệt virus tốt nhất Việt Nam”, “Phần mềm diệt virus số 1”,… Tuy nhiên theo kinh nghiệm thực tế của người dùng, Bkav tiêu thụ tài nguyên máy điện toán rất lớn, gây chậm hệ thống và tính ổn định khi quét virus. Đôi lúc phần mềm này nhầm lẫn cả những tệp hệ thống là virus và xoá chúng đi. Buồn cười hơn là mỗi lần mở quét là ra cả đống virus mới, dù trước đó, chính phần mềm này đã báo là diệt sạch. Diệt virus, nên không thể nói “bói ra ma, quét nhà ra rác”.

Ảnh: Bkav

Thành thực mà nói, trong thời kỳ mà người ta còn tin dùng vào các phần mềm bảo vệ máy tính, thì những Kaspersky, BitDefender hay AVG mới là những phần mềm luôn được dân rành công nghệ tin dùng. Việc tự cho mình “ngang hàng” với các công nghệ của Mỹ hay Nga đã khiến Bkav trở thành cái gai trong mắt nhiều người, và biệt danh “Quảng nổ” cũng dần hình thành từ đó.

Tạm gác về khả năng diệt virus sang một bên. Đến Tháng Bảy năm 2009, Trung tâm Phần mềm và Giải pháp an ninh mạng Bkis do Nguyễn Tử Quảng giữ quyền giám đốc đã trở thành tiêu điểm tranh luận cả trong nước và quốc tế. Theo đó, Bkis chiếm quyền điều khiển hai server của Nam Hàn để điều tra về việc trang web chính phủ nước này bị hacker tấn công. Dù tìm ra thủ phạm và công bố với thế giới, nhưng Bkis đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế về việc công bố thông tin cũng như tấn công vào website nước khác. Bkis trước đó nói rằng phía Nam Hàn “nhờ” họ vào cuộc để điều tra. Nhưng Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Nam Hàn KrCERT lại cho rằng họ không đưa ra yêu cầu đề nghị Bkis đi tìm thủ phạm. Cuối Tháng Bảy, Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam khẳng định Bkis hành động thiếu sót trong vụ việc này.

Đến Tháng Hai năm 2012, một hacker tấn công vào hệ thống website của Bkav, để lại chữ “Hacked:))” trên trang trang WebScan.vn. Đây là một trang web nhánh của Bkav.com.vn. Hành động của hacker này được cho là để cảnh cáo Bkav về sự dễ tổn thương của họ khi bị tấn công. Ngoài chữ “Hacked:))” để lại, anh chàng này hoàn toàn không lấy đi bất kỳ dữ liệu hay gây hại gì cho công ty, dù trên lý thuyết, anh ta “đột nhập” một cách bất hợp pháp. Sau đó, một thành viên tên kataro92 trên diễn đàn Bkav Forum phát hiện được thủ phạm và báo cho Bkav. Công ty bắt giữ hacker này và trao thưởng cho kataro92.

Việc “người của mình” bị bắt giữ, khiến cộng đồng hacker trở nên tức giận. Chỉ chưa đầy hai tuần sau, nhóm hacker tên “LulzSec Việt Nam” tấn công máy chủ của Bkav, lấy đi nhiều dữ liệu quan trọng và thậm chí còn đăng tải công khai các dữ liệu này lên dịch vụ lưu trữ Mediafire. Nhóm này tuyên bố, họ tấn công Bkav để đòi lại công bằng cho hacker đã bị Bkav bắt giữ trước đó. Họ cho rằng hành động của người kia là vô hại, và thay vì nâng cao bảo mật thì Bkav lại dùng pháp luật để can thiệp. Sau đó, nhóm này lại tiếp tục đăng ảnh chụp nội dung cuộc trao đổi giữa người của Bkav với Mediafire, yêu cầu dịch vụ này xoá bỏ tập tin kia.

Đoạn tuyên bố của nhóm LulzSec

Sóng gió nối tiếp sóng gió. Chỉ hơn mười ngày sau, lại có thêm hacker công bố một lúc tám lỗi bảo mật trong hệ thống trang web của Bkav. Điều này một lần nữa cho thấy sự yếu kém trong khâu bảo mật của công ty. Hacker này yêu cầu Bkav cần phải “chơi đẹp hơn”thay vì chỉ biết chạy vạy, nhờ vả pháp luật và sử dụng các mối quan hệ của mình để giải quyết hậu quả. Chứng nào tật nấy, Bkav lại tiếp tục nhờ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao C50 che đậy thông tin này cũng như đe dọa ngược lại nhóm hacker.

Đến ngày 8 Tháng Ba 2012, lại có hacker tiếp tục công bố các dữ liệu mà họ lấy được từ Bkav. Những dữ liệu này bao gồm các thông tin và kế hoạch kinh doanh của công ty, email và mật khẩu của thành viên diễn đàn Bkav Forum, các dự án của công ty. Bkav không đưa ra bất kỳ bình luận nào về vụ việc này, nhưng tất cả các bài đăng trên các diễn đàn công nghệ hay trang tin đều bị xoá ngay sau đó ít lâu. Không nói ra nhưng ai cũng biết, chính Bkav đã âm thầm nhờ Bộ Công an can thiệp. Và đây cũng là vụ việc cuối cùng xảy ra giữa Bkav và các hacker trong năm này.

Gian lận VB100

VB100 là giải thưởng do tạp chí Virus Bulletin trao tặng. VB100 là một chứng chỉ uy tín, có thể xem là một bảo chứng cho khả năng diệt virus của một phần mềm. Để đạt được chứng chỉ này, phần mềm phải nhận diện chính xác 100% mẫu virus trong bài thi. Tháng Sáu năm 2012, Bkav thi trượt VB100 khi nhận sai đến tận… 18 lần. Bkav cũng trượt ở ba phần mềm khác, là AVG Internet Security Business Edition, Commtouch Command Anti-Malware, Trustport Antivirus 2012. Nhưng mỗi phần mềm này, họ chỉ nhận sai một lần.

Mặc dù thi trượt, nhưng người ta phát hiện rằng Bkav lại sử dụng logo VB100 trong sản phẩm của mình. Khi bị phanh phui, Bkav mới chịu gỡ bỏ logo này, nhưng nhiều người nói rằng các tài liệu hướng dẫn sử dụng sản phẩm của họ vẫn còn dùng logo VB100. Hành động “đánh lận con đen” này lại một lần nữa khiến nhiều người đặt ra dấu chấm hỏi về năng lực thực sự của công ty. Liệu đây có xứng đáng danh hiệu “Phần mềm diệt virus số 1”?

Bphone – Chiếc điện thoại… không ai sử dụng

Không chỉ dừng lại ở mảng phần mềm bảo mật, Bkav còn phát triển qua những lĩnh vực khác của công nghệ. Bphone là một trong số đó. CEO Nguyễn Tử Quảng tạo ấn tượng cho không ít người tại buổi ra mắt chiếc điện thoại này năm 2015.  “Ấn tưởng” ở đây không phải sự xuất sắc của thiết bị, mà là những lời quảng cáo gây “choáng” của ông Quảng. Nào là “thật tuyệt vời”, “nhất thế giới”, “thật không thể tin nổi”,… Thực tế, Bphone chỉ là một chiếc điện thoại lắp ráp từ linh kiện của các hãng ngoại quốc, có cấu hình thấp với một mức giá tương đối cao so với người Việt Nam. Thậm chí, công ty còn ra mắt phiên bản cao cấp mạ vàng 24K với mức giá hơn 20 triệu VNĐ. Ở thời điểm đó, chiếc iPhone 6s cũng chỉ có giá vào khoảng 17 triệu VNĐ mà thôi, nhưng rõ ràng không thể đem ra so sánh về thương hiệu của Apple và Bkav.

Điện thoại Bphone. Ảnh: Tinhte.vn

Hoạt động truyền thông của Bkav cũng gây rất nhiều khó chịu cho người dùng khi liên tục giở những trò lố. Thời điểm đó, một bộ phận lớn seeder của Bkav lùng sục trên mạng, liên tục công kích những người chỉ trích điểm yếu của Bphone. Thậm chí, nhiều seeder còn nói rằng không mua Bphone thì không yêu nước.

Có thể khẳng định Bphone là một sản phẩm thất bại toàn tập, vì hầu như chẳng có ai sử dụng Bphone làm điện thoại chính. Đến năm 2017, Bphone lại tiếp tục ra mắt thế hệ thứ hai. Dù ông Quảng nói rằng đội ngũ của mình đã phải lên kế hoạch phát triển kỹ lưỡng hơn cho thiết bị này, nhưng Bphone 2017 lại không được dân chúng chào đón, vì tiếp tục bước theo vết xe đổ hai năm trước. Vẫn là một thiết kế không mấy đặc sắc, cấu hình bình thường, giao dịch bắt chước iOS và giá bán vẫn cao so với mặt bằng chung. Nguyễn Tử Quảng gọi từng tính năng của Bphone 2017 là “chất”, “chất” từng điểm ảnh, “chất” từng âm thanh, “chất” từng chi tiết, pin “chất”, hệ điều hành cũng “chất”. Nhưng kinh nghiệm của người dùng cho thấy nó lại quá bình thường, hay không muốn nói nặng là tầm thường. Rồi lại đến chiếc Bphone thế hệ thứ ba với tên thương mại là Bphone 86. Cộng đồng công nghệ vẫn hoàn toàn không đánh giá cao sản phẩm này. Khó có thể bắt gặp ai ngoài đời sử dụng một trong ba thiết bị Bphone của Bkav kể từ khi nó được ra mắt từ năm 2015 đến nay.

Cũng như phần mềm diệt virus, Bphone cũng vấp phải không ít “phốt” có thể liệt kê ra như:

  • Đạo ảnh, lấy hình chụp bằng máy ảnh để quảng cáo cho chất lượng chụp ảnh trong lễ ra mắt Bphone 2017.
  • Tiếp tục lấy video của một người khác để demo cho khả năng quay phim của Bphone, dù đoạn video này được quay bằng flycam chứ hoàn toàn không phải bằng Bphone.
  • Dù được công ty nói rằng đây là chiếc điện thoại bảo mật nhất và được làm bởi một công ty bảo mật, nhưng Bphone 2015 đã bị TekCafe Team root ngay sau khi được tung ra thị trường. TekCafe Team là đội ngũ lập trình viên nổi tiếng ở Việt Nam lúc bấy giờ.
  • Sạc Bphone bốc cháy, nhưng Bkav lại thiếu tiếp thu ý kiến từ cộng đồng dù rõ ràng đây là lỗi kỹ thuật trong khâu thiết kế.

Lại gặp rắc rối với hacker

Gần đây nhất, vụ hacker chunxong tấn công vào hệ thống của Bkav đã thu hút được rất nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng. Hiện tại, Bkav cho tắt máy chủ. Tại thời điểm độc giả đọc được bài viết này, nhiều trang web liên quan đến Bkav vẫn chưa thể truy cập được. Cũng liên quan đến vụ việc này, hacker chunxong khẳng định mình đã có được dữ liệu Bluezone nhưng không muốn bán và công khai chúng. Mặc dù vậy, không hề có bất kỳ trang tin hay báo đài nào trong nước cảnh báo người dân về ứng dụng trên. Tất cả những bằng chứng chụp màn hình đều chỉ ra Bkav đang huy động bè phái và sử dụng mối quan hệ của mình để tìm bắt chunxong xoá gỡ bài viết, thay vì đưa ra những hành động trách nhiệm hơn.

Nếu Bkav muốn thật sự trở thành một “ông lớn” trong ngành công nghệ Việt Nam, họ cần phải thẳng thắn tiếp nhận cái sai, lắng nghe và khiêm tốn hơn, thay vì cứ sử dụng quyền lực mềm để tìm cách thao túng mọi thứ.

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ý Kiến Độc Giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: