Little Saigon

Ngạc nhiên chưa! Kèn khẩu cầm ‘thăng hoa’ từ những năm 1930

Harmonica còn có nhiều tên gọi khác nhau. Tiếng Việt gọi là khẩu cầm (口琴), Tiếng Đức là “Mundharmonika”, tiếng Pháp là “Harmonica a’ bouche”, tiếng Italia là “Armonica a bocca” và tiếng Tây Ban Nha là “Armonica”. Trong tiếng Anh, nó là “Mouth Organ”, “French Harp”, “Harp” và “Harmonica” là từ được sử dụng phổ biến nhất.

Đây là một nhạc cụ dùng trong nhiều thể loại âm nhạc, như nhạc Blues, Pop, Folk, nhạc đồng quê, Jazz, và Rock n Roll. Nhiều người ví harmonica như “một chiếc đàn piano bỏ túi”.

Theo Backthenhistory, kèn harmonica do bác sĩ kiêm nhà vật lý người Hà Lan Christian Gottlieb Kratzenstein phát minh vào năm 1780. Nhưng các tài liệu khác cho rằng Christian Friedrich Ludwig Buschann, một cậu bé chỉ mới 16 tuổi ở Berlin, Đức Quốc mới được xem là cha đẻ của kèn harmonica. Sau đó, Matthias Hohner, một nhân viên bán đồng hồ người Đức, đã thành lập công ty cùng tên của mình vào năm 1857 và bắt đầu bán những chiếc harmonicas trên khắp nước Mỹ. Giữa Thế chiến I và Thế chiến II, harmonicas đạt đến độ phổ biến đỉnh cao khi những người đi lưu diễn bằng khầu cầm và những người phương Tây ở Hollywood thể hiện những điệu harmonicas trên màn bạc.

Kèn harmonica hiệu Hohner. Hình: Dmitry Vechorko/Unsplash.

Vào thập niên 1930, Harmonica đạt đến giai đoạn thăng hoa, đặc biệt là dòng nhạc Blues. Đến những năm 1960, Harmonica bừng lên sức sống mạnh mẽ trong giới nhạc Pop. Đứng đầu là hiện tượng sôi đông của ca sĩ Bob Dylan, ban nhạc The Rolling Stones và The Beatles… đã dành một ngôi vị cao trọng cho chiếc Harmonica.

Một người đang thổi harmonica. Hình: Xandro Vandewalle/Unsplash.

Các nghệ sĩ âm nhạc như Harmonicats, Sonny Boy Williamson II, và Little Walter đã giúp đi tiên phong trong việc sử dụng harmonica trong âm nhạc đại chúng. Tác phẩm ban đầu của họ đã ảnh hưởng đến những người chơi dân gian, rock và soul sau này, và nhạc cụ này vẫn còn phổ biến trong nhiều thể loại âm nhạc, cho đến ngày nay.

Có ba loại Harmonica chính được sử dụng phổ biến đó là: Diatonic Harmonica, Tremono Harmonica và Chromatic Harmonica. Ngoài ra, hiện nay còn có một loại mini Harp kiểu dáng nhỏ hơn harmonica. (Đ.T)