Báo động về ‘dịch bệnh tâm thần’ từ miệt thị và sự cô độc

Share:

Cái chết mới đây của Goo Hara và Sulli – hai ngôi sao trẻ Kpop – chính thức dóng lên hồi chuông báo động về cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần nghiêm trọng ở Đông Á có xu hướng trở thành bệnh dịch đã đến lúc phải được đặc biệt quan tâm.

Ngôi sao K-pop Goo Hara tự tử tại nhà riêng vào ngày 25-11-2019. Hình: ABC News.

Goo Hara tự tử tại nhà riêng vào ngày 25-11, chỉ một tháng sau khi người bạn thân nhất của cô là Sulli quyên sinh. Goo Hara và Sulli là hai cô gái sở hữu mọi thứ, từ ngoại hình, tài năng cho tới danh tiếng lẫy lừng. Ít người nhận ra rằng tiền bạc hay danh tiếng cũng không thể xoa dịu đi những nỗi đau mà chỉ những ‘người trong cuộc’ mới nhìn ra. 

Sulli treo cổ tự vẫn tại nhà riêng vào ngày 24-20-2019. Hình: All Kpop

Goo Hara là cựu thành viên của nhóm nhạc nữ đình đám ở Nam Hàn – KARA. KARA sở hữu nhiều thành tích đáng nể trên con đường âm nhạc, chiếm lĩnh thị trường Nhật Bản năm 2010. Goo Hara được gọi là ‘búp bê sống’ của Nam Hàn Quốc, được yêu mến, nhưng con đường nổi tiếng của nữ ca sĩ cũng đi kèm với loạt tai tiếng, phải tiếp nhận nhiều ‘gạch đá’, những lời miệt thị từ cộng đồng người hâm mộ. Theo lời bạn bè của Goo Hara, nữ ca sĩ bị mắc chứng trầm cảm nặng, luôn cảm thấy cô độc, trống rỗng. Hồi tháng 5, Goo Hara từng tự tử, nhưng bất thành.

Sulli sinh năm 1994, là thành viên của nhóm nhạc nổi danh f(x), được coi là thần tượng top đầu tại Nam Hàn nhờ vẻ ngoài xinh đẹp nổi bật. Tuy nhiên, cô sống gần như ngược lại cách nhìn cổ điển của xã hội Nam Hàn và nhận hàng tấn gạch đá do dám đi ngược lại truyền thống. Cô chụp ảnh phản cảm, ủng hộ phá thai, ủng hộ LGBT để rồi nhận thêm hàng ngàn câu chửi bới. Sulli chính là nạn nhân của sự kỳ thị, bạo lực mạng. Trong một thời gian dài, Sulli phải đối mặt với vô số lời miệt thị, chỉ trích thậm tệ, thường xuyên nhận được nhiều bình luận tiêu cực, kỳ thị (stigmatize) trên mạng xã hội như ‘bệnh hoạn’, ‘thác loạn’, ‘ngu xuẩn’, ‘vô học’… khiến cô rơi vào cơn trầm cảm ngày một nặng nề hơn.

Trong nhiều chương trình truyền hình thực tế, Sulli từng đưa ra lời cầu cứu. “Tại sao tôi lại bị mắng chửi như vậy? Tôi cảm thấy có rất nhiều người đã kỳ thị, mang thành kiến nặng nề với duy nhất một mình tôi. Xin hãy hiểu tôi hơn một chút. Bạn bè khán giả xin hãy yêu quý tôi thêm một chút, các phóng viên xin hãy yêu thương tôi một chút.”, là những lời chia sẻ xót xa của Sulli trong chương trình truyền hình Jin Ri Market. Tuy nhiên mọi nỗ lực của cô đều bị phớt lờ.

Điều khiến nhiều người xót xa, trước khi tự vẫn, cả Goo Hara lẫn Sulli vẫn đi làm, vẫn vui vẻ nói cười. Không ai tưởng tượng được phía sau cuộc sống đầy ánh hào quang ấy, những cô gái trẻ này phải chịu đựng nỗi cô độc cay nghiệt đến như thế nào, để rồi phải tìm đến cái chết để giải thoát cuộc đời.

Hồi tháng 7 năm nay, Embrace Trend Monitor khảo sát trên 1,000 người ở độ tuổi 19-59 về vấn đề nhận thức sức khỏe tâm thần, có tới 76,4% số người được phỏng vấn cho biết họ không hề hạnh phúc. Nghiên cứu của chuyên gia Nam Hàn cũng cho thấy tự tử là nguyên nhân gây tử vong phổ biến thứ 4 ở Nam Hàn, sau ung thư, xuất huyết não và bệnh tim.

Không chỉ fan hâm mộ, mà cả cộng đồng Nam Hàn đều bàng hoàng trước sức tàn phá của bệnh lý về tâm thần trong xã hội hiện đại. Tài liệu khoa học xã hội và y tế gần đây đã thêm vào bức tranh tối đen này, cho thấy sức khỏe tâm thần đang trở thành dịch theo khuôn mẫu, và nghiêm trọng hơn, dịch bệnh này đang lan rộng và gia tăng ở các nước Đông Á.

Những rắc rối về sức khỏe tâm thần, như đau khổ, trầm cảm và lo lắng, có thể lây lan như virus trong tiềm thức thông qua các tương tác xã hội. Đảo một vòng các mạng truyền thông xã hội và đọc những cảm xúc tiêu cực, tự dưng bạn cũng lâm vào trạng thái tiệu cực; hoặc rõ ràng nhất trong các trường hợp khẩn cấp, khi một người nào đó hoảng loạn, lo lắng sẽ kích hoạt phản ứng dây chuyền sang những người khác.

Dịch vụ Bảo hiểm Y tế Quốc gia Nam Hàn từng công bố dữ liệu thống kê cho thấy số lượng giới trẻ phải tiếp nhận điều trị bệnh trầm cảm, một trong những chứng bệnh tâm thần, đã tăng tới 65,2%, từ 22,538 ca vào năm 2016 lên 37,233 ca vào năm 2018.

Ngoài trầm cảm, các bệnh lý về tâm thần khác cũng gia tăng mạnh trong giới trẻ. Một điều tra của chính phủ Nam Hàn đưa ra con số gia tăng từ 2016-2018 trong độ tuổi thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn lo âu, từ 14,126 lên 18,220, chứng hoảng loạn tăng từ 1,966 lên 2,928.

Theo nghiên cứu, chứng trầm cảm lan truyền nhanh hơn giữa những người Đông Á so với các dân tộc khác và đàn ông nhiều hơn phụ nữ, là vì các nhóm này thường không biểu lộ hay chia sẻ về cảm xúc của họ, ngay cả khi họ đang trong tâm trạng đau khổ nhất.

Hai cái chết gần đây nhất của Goo và Sulli, bi thảm như chính bản thân những cô gái trẻ này, không chỉ liên quan đến thần tượng Kpop, mà là một vấn đề y tế công cộng hết sức nghiêm trọng. Một cuộc khủng hoảng đã len lỏi qua đường chân trời và đang trực diện trước mỗi chúng ta.

Goo Hara và Sulli từng là đơi bạn thân thiết. Hình chụp qua YouTube.

Một nghiên cứu được công bố vào năm 2018 trên BMC Psychiatry – tạp chí tâm thần học có uy tín, đã phân tích dữ liệu từ một cuộc khảo sát tầm cỡ quốc gia ở Hàn Quốc, cho thấy chỉ có 16% những người có triệu chứng trầm cảm, bao gồm cả xu hướng tự tử, thực sự tìm kiếm một tư vấn sức khỏe tâm thần. Một con số rất lớn người mắc bệnh tâm thần phải chịu đựng trong đơn độc, và cuối cùng là tự kết liễu đời mình.

Trong bài phỏng vấn trên tờ New York Times, nhà văn Young- Ha Kim – tác giả cuốn sách nổi tiếng ‘Tôi có quyền hủy hoại bản thân’ – từng nói: “Tự tử xảy ra ở khắp nơi.” Theo ông, đó là cách miêu tả ngắn gọn và chính xác nhất về thực trạng xã hội Nam Hàn ngày nay. Với cuốn sách này, Kim Young Ha dùng lời văn sắc gọn, lạnh lùng mà thấm thía để miêu tả một cách trần trụi về chứng trầm cảm và thực trạng tự tử liên hoàn ở giới trẻ xứ kim chi.

Bìa quyển sách “Tôi có quyền hủy hoại bản thân” của tác giả Young -Ha Kim.

Tới thời điểm này, xã hội cần phải công nhận và coi sức khỏe tâm thần là một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng. Cần phải có ngay những chiến lược kêu gọi chấm dứt sự kỳ thị, nhưng cũng là chiến lược thể chế để chấm dứt sự cô độc của những con bệnh. Vậy, cần có những chiến lược gì để giải quyết cuộc khủng hoảng nghiêm trọng này?

Trong bài viết trên South China Morning Post, tác giả Anson Au – nghiên cứu sinh tiến sĩ xã hội học tại Đại học Toronto, đưa ra hai chiến lược: Thứ nhất, phải phát triển tiếp cận cộng đồng và tổ chức các chiến lược ở cấp cơ sở.

Ví dụ ở Hong Kong đã có sẵn Quỹ Phát triển Sáng tạo Xã hội và Khởi nghiệp (The Social Innovation and Entrepreneurship Development Fund). Quỹ này hỗ trợ các chương trình đổi mới xã hội, nghiên cứu và các sáng kiến ​​xây dựng năng lực. Do đó, các nguồn lực trong nhóm này có thể được dành cho các sáng kiến ​​tương tự để cải thiện giáo dục về sức khỏe tâm thần, bao gồm các hội thảo giảng dạy khả năng phục hồi và các chương trình giáo dục liên kết tại nơi làm việc.

Thứ hai, quảng bá thông tin về sức khỏe tâm thần chuyên biệt cho các nhóm cộng đồng. Điều này rất quan trọng vì ngay cả các nhà tâm lý học đôi lúc cũng không được trang bị để đối phó với các sắc thái của mối quan tâm đặc thù, chẳng hạn như các cá nhân LGBT đang trực diện với sự phân biệt đối xử, thay vì được chấp nhận.

Quan điểm của các chiến lược này là phá vỡ sự cô lập của các bệnh nhân mắc các chứng bệnh tâm thần và chống nạn kỳ thị theo cách xây dựng một tinh thần đoàn kết, là nền tảng cho sự thịnh vượng xã hội và sự tồn tại của con người.

Phải bắt đầu ngay trước khi quá trễ. Thử nghĩ mà xem, nếu một cây đơn độc bị gãy trong rừng, nó có tạo ra âm thanh không? Chắc chắn là không. Ngay cả những cái chết riêng lẻ của Goo, Sulli, hay những cá nhân ít nổi tiếng hơn tự mình kết liễu cuộc đời chẳng khác nào một rừng cây bị đốn hạ mà cũng không hề phát thành tiếng. Điều này cảnh báo rằng sẽ không chấm dứt được những trường hợp tương tự như Goo Hara, Sulli,…nếu mọi người cứ tiếp tục sốc tâm lý, hoảng loạn, đau đớn, mà chẳng làm gì cả.

Theo South China Morning Post và nguồn tổng hợp

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: