Little Saigon

Khẩu trang vs. Tự do

QUẾ VIÊN (Đan Mạch)

Nhiều người Đan mạch vẫn nói vui là người Đan hạnh phúc vì họ dễ tính, thấy xe lửa chạy đúng giờ là mừng. Không rõ họ có thực sự dễ tính hơn người dân các nước Bắc âu khác không, nhưng phải công nhận là người Đan rất lạc quan, bằng chứng là COVID-19 đã bùng phát lại nhưng người ta vẫn vui vẻ, túa ra đường vì trời nắng đẹp.

Sau hơn hai tháng tạm lắng xuống, dịch đã phát trở lại ngày 6 Tháng Tám, từ một số công nhân gốc Somalia làm việc tại công ty súc sản Danish Crown tại Aarhus.

Nhà máy Danish Crown đã phải tạm đóng cửa. Aarhus, nơi có nhiều người gốc nhập cư sinh sống, đã trở thành một trung tâm lây nhiễm, mà bảy trong mười ca lây nhiễm mới tại đây là người gốc nhập cư. Nguyên nhân là do người nhập cư, nhất là những người gốc Somalia, thích quây quần, tụ tập bất chấp dịch bệnh.

Trước cửa hàng bán hải sán và các món ăn từ hải sản tại Nykøbing. Khách hàng phải chờ trước cửa vì cửa hàng chỉ tiếp 6 khách mỗi lượt. Hình: Quế Viên.

Nhiều người không biết tiếng Đan nên không nắm rõ các thông tin về tình hình dịch bệnh, cách phòng chống. Cũng có thể do trước đây họ đã phải đối diện với nhiều nỗi nguy hiểm tại quê nhà nên thấy corona chẳng có gì quá đáng sợ.

Ngày 13 Tháng Tám, cơ quan Y tế Đan mạch ghi nhận 144 ca nhiễm mới trong ngày, số người chết vì COVID-19 tới nay là 621 người. Nhưng tới hôm nay cũng chỉ có 7/98 khu vực hành chính tại Đan mạch buộc hành khách phải mang khẩu trang khi sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, được phát miễn phí tại các bến xe.

Thủ đô Copenhagen chỉ bắt buộc mọi người phải mang khẩu trang khi ra vào sân bay Kastrup nhưng cũng khuyến cáo hành khách mang khẩu trang khi đáp xe lửa, bus, métro trong giờ cao điểm vì khó giữ được khoảng cách 1 m giữa mọi người.

Đa số người Đan chưa dùng khẩu trang bao giờ , nên trên các bao bì phải in hướng dẫn kỹ. Hình: Quế Viên.

Bộ Y tế & Sức khỏe khuyến khích người dân đến kiểm tra tại các trung tâm kiểm tra dã chiến, được thiết lập tại nhiều nơi trên cả nước. Những kế hoạch tổ chức lễ hội mùa hè, lễ hội đầu niên học mới của các trường trung học đều bị hủy bỏ, nhưng tỉ lệ người dưới 30 bị nhiễm dịch lại tăng lên trong mấy tuần qua.

Nơi tôi ở cách thủ đô Copenhagen gần 1 tiếng rưỡi xe hơi, tới nay vẫn được xem là một trong những khu vực “an toàn”.

Nykøbing Sjælland, Denmark. Hình: Quế Viên.

Những ngày cuối tuần có rất nhiều người từ Copenhagen lên để tắm biển, tận hưởng những ngày nắng tốt của mùa hè, luôn tiện tránh dịch và đám đông tại thủ đô. Tuy nhiên trong khi người địa phương vẫn cẩn thận chú ý giữ khoảng cách, thì khách dường như chẳng mấy quan tâm, và cũng chẳng có ai mang khẩu trang khi ra đường. Hơn nữa, nếu đến pharmacy, cửa hàng bách hóa hỏi mua, thì luôn nhận được câu trả lời là “không có hàng”, hoặc “đã đặt hàng, nhưng chưa biết bao giờ mới có”.

Tình trạng khan hiếm này có lẽ do dịch bệnh tạm lắng xuống một thời gian nên các đơn vị vật tư y tế chủ quan không đặt hàng trước. Giờ thì phải tập trung cung cấp khẩu trang cho các “điểm nóng” trước.

Bộ Y tế & Sức khỏe đã đề xuất việc buộc hành khách trên cả nước phải mang khẩu trang khi sử dụng các phương tiện giao thông công cộng từ đầu tháng Chín tới. Trong dư luận thì có nhiều người đồng tình nhưng vẫn có nhiều người xem là không cần thiết, hoặc nghi ngờ công dụng phòng bệnh của khẩu trang.

Tuy vậy, người Đan mạch nói chung vẫn coi khẩu trang như một công cụ phòng lây nhiễm, không “vẽ rắn thêm chân” – xem quy định mang khẩu trang là chuyện vi phạm quyền tự do cá nhân, là hành vi áp đặt công dân của Chính quyền như tại Đức.

Nykøbing Sjælland, Denmark. Hình: Quế Viên.

Tại Đức hiện nay đang rộ lên phong trào chống lại cái gọi là “Độc tài khẩu trang”. Những người phản đối xem những quy định mà Chính phủ Liên Bang đưa ra về vệ sinh, mang khẩu trang nơi công cộng, duy trì giãn cách xã hội, là khắt khe, thể hiện của sự độc tài, hạn chế quyền tự do của người dân. Một số khác thì cho rằng Chính phủ của bà Merkel đã quan trọng hóa tình hình, tạo tác động xấu đến cuộc sống thường ngày của mọi người.

Vào thứ bảy 1 Tháng Tám, những người chống đối đã tổ chức biểu tình với quy mô lớn tại Berlin (theo cảnh sát là 20,000 người, theo Ban tổ chức là 1,3 triệu (!) người) và nhỏ hơn, ít người tham gia hơn, tại Hamburg, Munchen, Stuttgard và Hannover để phản đối “Coronapolitik” của Thủ tướng Merkel.

Trong những người tham gia biểu tình tại Berlin có những đảng viên đảng cực hữu AfD và đảng phát xít mới NPD, gọi ngày 1 tháng Tám là “Ngày của Tự do”.

Nguyên nhân của thái độ phản kháng này có thể do dịch COVID-19 đã bị sớm bị Chính phủ Liên bang ngăn chặn, không trở thành một thảm họa như nhiều dự đoán trước đó, khiến nhiều người Đức trở nên chủ quan, xem dịch corona cũng như dịch cúm. Trong khi đó, một phần lớn khu vực kinh tế công lẫn tư nhân bị ảnh hưởng bởi biện pháp phong tỏa của Chính phủ, khiến không ít người bất mãn. Các đảng phái đối lập thì tất nhiên lợi dụng tình trạng này để đả kích Chính phủ, buộc tội bà Merkel là lạm quyền.

Rấy may là đa số người Đan không xem chuyện phải mang khẩu trang là ảnh hưởng tới tự do cá nhân, chỉ là họ có cảm thấy là cần thiết hay không, hoặc có mua được khẩu trang y tế hay không. Riêng tôi thì bỏ sẵn cái khẩu trang tự khâu trong túi xách để mang khi cần. Giữ gìn cho mình và cho những người xung quanh thì liên quan gì cho tự do cá nhân, ngoài chuyện hơi bất tiện mỗi khi muốn selfie!

Ngày 13 Tháng Tám

Làn sóng dịch COVID-19 thứ hai có “tính năng động hoàn toàn khác”