Bệnh tật của lan và cách chữa trị: Nhiễm trùng và bệnh nấm

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Lan bị bệnh. Minh họa: staugorchidsociety.org

Nếu được nuôi dưỡng đúng cách, lan sẽ khỏe mạnh, đâm chồi nẩy nụ và hoa sẽ tươi đẹp bền bỉ. Bằng không, cây sẽ yếu ớt, không ra hoa, lại hay bị nhiễm bệnh và chết.

Nguyên nhân làm cho lan không được khỏe mạnh liên quan đến nhiều vấn đề khá quan trọng như: Nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm, nước, phân bón… Nhưng 90% là tưới nước quá thường xuyên.

Lan bị bệnh. Minh họa: staugorchidsociety.org

Nên nhớ lan cần ẩm độ cao nhưng không cần tưới nhiều nước. Nóng quá cây sẽ bị còi cọc, lá vàng vọt không lớn được, hoa chóng tàn. Lạnh quá nhựa cây không lưu chuyển được, cây yếu dần và dễ bị bệnh. Thay đổi nhiệt độ đột ngột nụ hoa sẽ thui chột và bị rụng. Nắng quá cây sẽ làm cháy lá, úa vàng cằn cỗi. Thiếu ánh sáng cây èo uột, lá mềm và rũ xuống. Ẩm độ quá thấp củ bẹ nhăn nheo, teo tóp lại. Ẩm độ quá cao, cây dễ bị nhiễm bệnh. Thiếu nước cây bị khô cằn, lá bị nhăn nhúm chun xếp lại. Quá nhiều nước cây sẽ bị thối củ, thối rễ. Bón quá nhiều cây sẽ bị còi cọc vì muối đọng trong chậu làm cháy rễ, đầu lá bị cháy. Thiếu phân bón thường có những hiện tượng: Thiếu chất đạm (nitrogen) cây không lớn, lá từ từ lá vàng úa, lá già trước lá non sau. Thừa chất đạm lá xanh mướt, dài và mềm. Thiếu chất lân (phosphorous) lá ngắn và nhỏ. Thừa chất lân cây thấp, lá ít và dầy, ra hoa sớm, giò hoa thấp ngắn. Thiếu chất cali (potassium) cây bị mềm yếu, lá bị xoăn lại và không ra hoa. Thừa cali thân cây và lá bị nhỏ đi, cây không lớn được.

Lan bị đốm đen. Minh họa: staugorchidsociety.org

Kinh nghiệm cho biết lan cần rất ít phân bón vì vậy chỉ nên bón thật loãng và thưa, ngoại trừ Vanda, Dendrobium và Cymbidium. Những giống nguyên thủy (species) không ưa quá nhiều phân bón. Những khiếm khuyết kể trên làm cho cây yếu ớt nên dễ bị bệnh. Thông thường do những vết trầy, cắt hay gẫy, khi bị quá ẩm ướt vào mùa mưa lạnh lại bị thiếu nắng, không thoáng gió thêm vào quá nhiều phân bón. Những chứng bệnh của hoa lan được xếp vào 3 nhóm như sau: Nhiễm trùng (bacterial diseases), bệnh nấm (fungal diseases) và nhiễm vi khuẩn (viral diseases).

Lan bị bệnh nấm. Minh họa: staugorchidsociety.org

NHIỄM TRÙNG

Đốm và thối (Bacterial spot / Rot) Bệnh này do vi trùng Pseudomonas và Erwirnia làm cho chết cây và lan sang các cây khác mau lẹ. Dấu hiệu: Lá hay cuống lá có đốm hay vệt mầu nâu hay đen hay phỏng nước từ từ loang to. Hoa có đốm mầu hồng hay nâu nhạt. Rễ bị nhũn ra và ngửi có mùi hôi. Cách ngăn ngừa và chữa trị chứng bệnh này là: Hãy cắt bỏ hết những chỗ bị thối và cắt sâu thêm ít nhất là 2 phân vào phần còn khỏe mạnh. Dao kéo cắt cây phải đốt qua lửa để diệt trùng. Rắc bột diêm sinh vào chỗ cắt để khử trùng, khử nấm. Nếu gốc cây hoặc rễ bị thối nên thay chậu bằng chậu sạch và vỏ cây mới. Để xa những cây lành mạnh. Tăng cường sự thoáng gió. Giảm độ ẩm. Bớt tưới nước và tránh làm ướt lá. Phun thuốc trừ bệnh (bactericides) như Physan 20, Captan,…

Lan bị bệnh. Minh họa: staugorchidsociety.org

BỆNH NẤM

  1. Nấm thối đen (Black rot: Phythopthora) thường xẩy ra cho lan Cattleya và nhiều loại khác. Dấu hiệu: Mầm non bị thối đen từ gốc lan lên trên và có những chấm mốc trắng bên ngoài. Bệnh này lan ra nhanh chóng từ cây nhỏ đến cây lớn. Thông thường cây sẽ chết, mặc dầu đã cắt bỏ và chữa trị như trên.
  2. Thân cây bị thối hoặc chết khô (Black leg / Dry rot) thường xẩy ra cho các lọai Vanda và Dendrobium do nấm Fusarium và Rhizoctonia. Ngưyên nhân nước đọng quá nhiều trong chậu và nhiễm bệnh. Dấu hiệu: Thân cây bị mềm hoặc khô lại, rụng lá dần dần từ gốc đến ngọn. Chữa trị như trên.
  3. Lá có đốm hay chấm nâu đen hay loang lổ (spot, dot, blotch), hơi sần sùi xẩy ra cho Cattleya, Dendrobium, Oncidium, Vanda v.v. Do các thứ nấm Cercospora, Colletotrichum, Septoria, Phyllosticta gây ra làm cho lá rụng sớm hơn và làm cho cây cũng như hoa không được tươi tốt và mau tàn. Cách chữa trị như trên và phải phun thuốc trừ nấm như Benomyl, Daconil,… nhưng những chấm này để lại các vết sẹo trên lá không sao hết được ngoại trừ cắt bỏ.

(Còn tiếp)

Đọc thêm:

-Cách thụ phấn hoa lan

-Cứu cho lan khỏi chết

-Chuẩn bị dưỡng lan cho mùa Đông sắp tới

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: