Little Saigon

Jio – Gã Khổng Lồ Của Thế Giới Công Nghệ Tương Lai?

318

Từ khi tung ra Jio năm 2016, tập đoàn Reliance đã trở thành công ty địa phương duy nhất đủ sức địch lại những gã khổng lồ công nghệ Mỹ tại thị trường Ấn Độ.

Trong khi cả thế giới vẫn khốn khổ vì đại dịch COVID-19, Jio – một ‘gã khổng lồ” công nghệ của Ấn Độ – đã lù lù xuất hiện, bước ra thế giới với đầy đủ tiềm năng một vị thế khác, trên trường quốc tế. Tất cả bắt đầu từ khi Facebook ký một thỏa thuận đầu tư trị giá 5,7 tỷ USD đổi lấy 9,99% cổ phần trong Jio Platforms, công ty công nghệ thuộc tập đoàn Reliance Industries của tỷ phú châu Á Mukesh Ambani.

‘Đứa con’ thành công vượt trội

Jio Platforms sở hữu nhiều dịch vụ, trong đó có Reliance Jio – nhà mạng phát triển với tốc độ vũ bão ở Ấn Độ, dù mới ra đời chưa đầy bốn năm nhưng hiện có 388 triệu người dùng – trở thành một trong những nhà cung cấp Internet hàng đầu quốc gia này, bao gồm cả JioTV – tivi trực tuyến; JioMoney – tiền kỹ thuật số và thanh toán điện tử; JioMart – hệ thống cửa hàng online… Với cả một “hệ thống sinh thái” về ứng dụng đa dạng như vậy được tích hợp trong ứng dụng của hãng, Jio Platforms nhanh chóng chiếm lĩnh được thị trường hơn một tỷ dân tại Ấn Độ và thu hút ánh mắt thèm muốn của các nhà đầu tư trên toàn thế giới.

Tháng 5-2020, các công ty đầu tư lớn của Mỹ là Silver Lake, Vista Equity Partners, General Atlantic và KKR đã cùng “rót” vào Jio gần 5 tỷ USD. Tháng 6, Jio tiếp tục thu về hơn 4 tỷ USD từ các nhà đầu tư công nghệ khác của Hoa Kỳ và các nguồn quỹ của Chính phủ Ả Rập Saudi và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống nhất. Chưa dừng ở đây, tháng 7, Jio ký một thỏa thuận trị giá 4,5 tỷ USD với Google; qua đó, Google sẽ đầu tư 10 tỷ USD vào thị trường công nghệ Ấn Độ trong vòng 5-7 năm tới. 

Facebook ký một thỏa thuận đầu tư trị giá 5,7 tỷ USD đổi lấy 9,99% cổ phần trong Jio Platforms. Hình chụp qua YouTube.

Kể từ tháng 4-2020, Reliance Industries đã huy động được 20,2 tỷ USD bằng cách bán 33% cổ phần trong Jio Platforms cho 13 nhà đầu tư lớn, đưa giá trị của doanh nghiệp lên tới 72 tỷ USD. Hiện nay, Reliance và Jio không còn nợ ròng. Riêng Jio đã trở thành “đứa con” thành công vượt trội, giúp “ông bố” Mukesh Ambani củng cố vị trí là một trong mười tỷ phú giàu nhất hành tinh.

Mathew Oommen, chủ tịch Jio Platforms, cựu giám đốc công nghệ của nhà mạng Sprint (Mỹ), cho biết, Jio vẫn đang được nhiều người dòm ngó, và “bạn sẽ ngạc nhiên khi biết số lượng các nhà đầu tư mà chúng tôi từ chối”.

Cơ hội cho người có ước mơ lớn

Tỷ phú Ambani thừa kế Reliance từ cha mình. Ông đầu tư phát triển lĩnh vực lọc-hóa dầu tại Mumbai, xây dựng các siêu thị, trạm xăng và hàng nghìn cửa hàng tiện dụng. Reliance cũng có nhiều tài sản ở nước ngoài. Mới đây, nhà bán lẻ đồ chơi Hamleys của Anh đã thuộc vào tay Reliance. Đã rất giàu từ đầu những năm 2000, Ambani, 63 tuổi, chỉ còn thiếu một mảng quan trọng trong danh mục đầu tư: viễn thông. Tuy vậy, có lẽ nhà tỷ phú cũng chưa nghĩ đến chuyện đầu tư vào ngành viễn thông, nếu không có tiếng nói của người con trai Akash, mà đặc biệt là cô “con gái rượu” Isha. Oommen kể: “Không thiếu thứ gì, nhưng cả Isha và Akash đều luôn “càm ràm” khi phải “vật lộn” với mạng 2G tệ hại của Ấn Độ. Và họ đã thuyết phục cha mình hãy đầu tư vào mảng viễn thông để đừng “bỏ lỡ một cơ hội lớn”.

Ít ai nhận ra cơ hội ấy “lớn” như thế nào. Vào thời điểm năm 2010, khi hàng trăm triệu người Ấn Độ không hề biết gì về điện thoại di động, chưa nói đến việc đăng nhập vào Internet. Trước sự thúc giục của các con, Ambani quyết định mua một công ty điện thoại đang gặp thất bại. Ông đầu tư khoảng 35 tỷ USD vào việc đặt đường truyền cáp quang và xây dựng khoảng 200.000 tháp cho mạng 4G hiện đại ở mọi nơi trên toàn quốc.

Các con của ông đã đúng. Tỷ phú Ambani đã giàu, càng giàu hơn. Đáng nói là sự phát triển của công ty con Jio Platform thật đáng kinh ngạc. Mà phần quan trọng nhất của Jio Platform chính là Jio, công ty về mảng viễn thông di động. Jio từng thành công với mẫu điện thoại LYF đạt doanh số cao thứ ba toàn Ấn Độ, và mới đây nhất là JioPhone – mẫu điện thoại được hãng công bố đã bán ít nhất 40 triệu chiếc với hệ điều hành mới KaiOS. Hơn nữa, cùng với dự báo sẽ chiếm được tới 48% thị phần thuê bao di động của Ấn Độ vào năm 2025, thật dễ hiểu lý do tại sao Jio là công ty được đánh giá cao nhất trong số các công ty thuộc quyền kiểm soát của Jio Platform.

Tỷ phú Mukesh Ambani (bìa phải) cùng vợ và các con. Hình: Inventiva

Thành công trong ‘thế giới di động’

Thủ thuật để tạo sự cạnh tranh là miễn phí, hoặc cước phí rẻ. Trước Jio, ở Ấn Độ, dữ liệu di động có giá 4,50 USD cho mỗi gigabyte. Mới nghe thôi, đã cảm thấy khó chịu ở một quốc gia mà thu nhập bình quân đầu người hàng năm, thời điểm mười năm về trước, chỉ ở mức khoảng 480 USD/tháng. Nhưng rồi Jio đã tạo cú “knock out” những nhà khai thác mạng lâu đời như Vodafone và Bharti Airtel, khi cung cấp một gigabyte với giá chỉ đúng 15 ¢ và các cuộc gọi hoàn toàn miễn phí. Hai năm sau, vẫn tiếp tục cung cấp các cuộc gọi miễn phí và dữ liệu với giá rẻ bèo, Jio “tung” ra một thiết bị cầm tay Android trị giá 20 USD có tên Jio Phone, với các ứng dụng do Google sở hữu như YouTube, bao gồm miễn phí với các gói di động. Với sản phẩm đó, thúc đẩy số người Ấn Độ bước vào “thế giới di động” bằng tất cả các nước châu Mỹ cộng lại.

Lợi ích này không chỉ cho người Ấn Độ, mà những “người khổng lồ” công nghệ toàn cầu cũng được hưởng lây. WhatsApp của Facebook hiện hoạt động bằng tất cả 23 ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ và có 400 triệu người dùng, trở thành thị trường lớn nhất của WhatsApp ở Ấn Độ. Kết hợp với JioMart – cửa hàng trực tuyến của Jio, Facebook hy vọng sẽ giới thiệu hàng triệu khách hàng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp người dùng tiếp cận với những sản phẩm của các công ty này và thực hiện thanh toán trực tiếp thông qua WhatsApp một cách liền mạch và tiện lợi. Nếu điều này thành công, Facebook sẽ cùng Jio nắm trong tay một thị trường khổng lồ và còn nhiều dư địa để khai thác, dự kiến mang lại cho họ hàng tỷ đô la Mỹ trong tương lai.

Ở một quốc gia còn chưa xóa được nạn mù chữ, YouTube của Google đóng vai trò là công cụ tìm kiếm mặc định hữu hiệu. Hiện nay, Ấn Độ còn là điển hình về các dịch vụ viễn thông giá rẻ, tác động đến ngành doanh thương, giáo dục và phát triển nông thôn. 

Hình chụp qua YouTube.

Thị trường ‘độc nhất vô nhị’

Mathew Oommen nói: “Những gì chúng ta đang thấy chỉ là một phần nhỏ của cơ hội lớn hơn”. Để nắm bắt những cơ hội đó, Jio cần các đối tác toàn cầu, những người tạo ra một vòng kết nối đầu tư tốt. Jio đã thu hút những “người chơi công nghệ” hiểu biết nhất trên toàn cầu làm đồng minh. “Ambani đặt cược rất lớn vào Jio” – Egon Durban, đồng Giám đốc điều hành của công ty đầu tư công nghệ Silver Lake, cho biết – “Jio là công ty công nghệ tư nhân vĩ đại nhất thế giới, dù hiện thời vẫn còn đang nằm trong lá ủ”.

Theo thỏa thuận, trang thương mại điện tử của Jio, JioMart, ra mắt vào tháng 6, được liên kết với WhatsApp, lần đầu tiên sẽ bao gồm tùy chọn thanh toán trực tuyến. Theo cách tương tự, Google lần đầu tiên triển khai hệ thống thanh toán trực tuyến của mình ở Ấn Độ. Google cho biết họ đang làm việc trên một hệ điều hành Android giá rẻ cho điện thoại Jio. Công ty này sẽ thử nghiệm một lần nữa ở Ấn Độ, trước khi “bung” ra những nơi khác trên toàn thế giới.

Chính triển vọng tăng trưởng doanh thu khổng lồ của Jio đã kích thích hoạt động giao dịch một cách điên cuồng. Diego Piacentini, cựu giám đốc điều hành của Amazon, người đã giám sát quá trình đầu tư hàng tỷ đô la của công ty vào Ấn Độ, cho biết: “Các công ty đang dần nhận ra rằng Ấn Độ là một thị trường “độc nhất vô nhị”. Trên thực tế, tiềm năng hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của Jio với Facebook, chính là “thay đổi cuộc chơi”. 

Đ. T. (Theo Fortune)

Tỷ phú Tadashi Yanai, người sống chết với ngành bán lẻ quần áo