Little Saigon

Một đột biến virus khác đang gây lo ngại

205

Một biến thể của Sars-CoV-2 trước đây đã xuất hiện ở Nam Phi cũng được phát hiện lần đầu tiên ở Đức. Nó có đột biến tương tự như virus B.1.1.7 được phát hiện ở Anh. Nhưng có một đột biến khác khiến các nhà nghiên cứu lo lắng.

Các biến thể mới của Sars-CoV-2 đã xuất hiện ở nhiều nơi khác nhau trên thế giới trong vài tuần qua: không chỉ ở Anh, mà còn ở Nam Phi và Brazil. Chúng có vẻ dễ lây lan hơn virus ban đầu – và tất cả chúng đều mang đột biến N501Y. Các nhà nghiên cứu nghi ngờ rằng nó cho phép các biến thể mới kết nối tốt hơn với tế bào con người. Dòng biến thể ở Anh được cho là có khả năng lây lan cao hơn tới 70% so với dòng trước của nó. Nhưng có một đột biến khác khiến các nhà nghiên cứu lo lắng – nó chỉ xảy ra ở các biến thể tại Nam Phi và Brazil.

Biến thể có tên 501Y.V2 (hoặc dòng B.1.351), xuất hiện lần đầu tiên ở Nam Phi, đã đẩy lùi các biến thể khác trong nước này. Theo các chuyên gia, điều này có thể là do đột biến N501Y – nó làm thay đổi về mặt hóa học protein spike của virus, khiến mầm bệnh dễ dàng liên kết với tế bào con người hơn. Nhà phân tử ung thư học người Anh Lawrence Young nói với Telegraph: “Nó làm tăng độ dính, nếu bạn muốn nói như thế.”

Chỉ riêng đột biến N501Y thôi thì đã là đáng lo ngại rồi. Nhưng biến thể từ Nam Phi, giống như một số biến thể từ Brazil, cho thấy có một thay đổi di truyền khác, mới được chú ý đến gần đây: E484K. Đột biến này cũng làm thay đổi protein spike của mầm bệnh. Trong khi khả năng lây nhiễm cao hơn của đột biến N501Y đã là một vấn đề rồi thì đột biến E484K có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng khác.

Các kháng thể “không còn hoạt động tốt”

Nhà virus học Sandra Ciesek tại Frankfurt cho biết trong podcast NDR mới nhất về E484K: “Có những dấu hiệu và dữ liệu đầu tiên cho thấy điều này có thể dẫn đến việc các kháng thể vô hiệu hóa đột biến này không còn có thể hoạt động tốt như trước nữa.” Điều gì thúc đẩy mối lo này: Trong một thí nghiệm ở Ý, các nhà nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã có thể tạo ra sự thay đổi gen tương tự ở Sars-CoV-2. Bằng cách cho virus chịu áp lực của các kháng thể từ người đã khỏi bệnh Covid-19.

Sau khi virus ban đầu bị đẩy lùi, nó đột biến sau một thời gian dưới áp lực miễn dịch để tránh sự tấn công của các kháng thể, các nhà nghiên cứu viết trong một công bố trước khi in ấn. Trong lúc đó, sau 73 ngày, đột biến E484K xuất hiện ngoài những biến thể khác. “Chúng tôi thấy đúng đột biến đó trong một virus mà đã xuất hiện tại một nước có một sự miễm dịch nền,” nhà virus học Christian Drosten ở Berlin nhận xét trên podcast NDR. “Người ta phải thực sự xem xét nó một cách nghiêm túc.”

Nhà thông tin sinh học Houriiyah Terical nói với hãng tin AFP rằng đột biến E484K xuất hiện tự nhiên ở Nam Phi có thể đến “từ những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch mà hệ thống miễn dịch của họ khó ngăn chặn sự lây nhiễm hơn.” Ở những người này – vật chủ – virus có thể sinh sôi tốt hơn nhiều. Do sự phổ biến của bệnh AIDS và bệnh lao, nhiều người ở Nam Phi bị suy giảm miễn dịch.

Vaccine có hiệu quả không?

Nhưng những hậu quả nào mà đột biến E484K có thể gây ra cho diễn biến của đại dịch? Theo nhà sinh vật học người Mỹ Jason McLellan, những thay đổi này và những thay đổi di truyền khác có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine – cũng như khả năng bảo vệ miễn dịch từ những lần bị lây nhiễm Covid-19 trước đó, ông nói với tạp chí chuyên ngành “Nature”. Theo quan điểm của nhà virus học Ciesek, có thể có một “sự kết hợp bất lợi” của các đột biến trong biến thể virus từ Nam Phi – một mặt có thể làm cho nó dễ lây lan hơn và mặt khác có thể chịu đựng nhiều hơn đối với các kháng thể.

Trong một thí nghiệm khác, các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ cũng đã phát hiện ra rằng E484K cho phép virus làm giảm đáng kể tác dụng của các kháng thể từ những người đã bình phục, như họ viết trong công bố trước in của họ. Các nhà nghiên cứu từ Brazil cho thấy điều này có thể gây ra những hậu quả gì trong công bố trước in khác. Trong đó, họ mô tả trường hợp một người phụ nữ 45 tuổi bị nhiễm lại Sars-CoV-2 vài tháng sau khi khỏi bệnh Covid-19. Lần thứ hai cô ấy bệnh còn nghiêm trọng hơn. Tác nhân gây bệnh là một trong những biến thể virus corona mới, cũng mang đột biến E484K.

Tuy nhiên, cũng có lý do để hy vọng: Trong các thí nghiệm ở Ý, coronavirus với đột biến E484K ít kháng lại các kháng thể của những người khác đã khỏi bệnh. Và khi nói đến hiệu quả của việc tiêm phòng, các chuyên gia nhấn mạnh rằng phản ứng miễn dịch được kích thích bởi vaccine rất phức tạp – nó bao gồm các kháng thể tấn công các phần khác nhau của protein spike. Các bộ phận khác của hệ thống miễn dịch cũng có liên quan, chẳng hạn như tế bào T. Vẫn chưa rõ liệu các đột biến như E484K có đủ để làm cho virus kháng lại các cơ chế bảo vệ cơ thể phức tạp hay không.

Biontech / Pfizer đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa

Dù vậy, các nhà sản xuất vaccine đã chuẩn bị phòng trước. Biontech đã thông báo rằng họ sẽ có thể phát triển một loại vaccine mới hoạt động chống lại các phiên bản đột biến trong vòng sáu tuần nếu cần thiết. Các xét nghiệm thêm nữa cũng sẽ làm rõ liệu vaccine của Biontech / Pfizer cũng có hiệu quả chống lại virus mang đột biến E484K hay không. Dẫu sao, theo một công bố gần đây (chưa in), vaccine có thể vô hiệu hóa thành công virus BNT162b2 với đột biến N501Y. Công ty Moderna của Mỹ cũng tuyên bố đang thử nghiệm vaccine corona của họ về mặt hiệu quả chống lại những virus corona đột biến.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, biến thể virus mang đột biến E484K hiện đã được phát hiện ở 20 quốc gia trên toàn thế giới.

PHAN BA – Theo N-TV.DE