Ngạc nhiên chưa! Chìa khóa ngày xưa to đùng và làm bằng gỗ

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Hình: Samantha Lam/Unsplash.
Chìa khóa có lẽ là vật đương nhiên “phải có” và rất cần thiết trong mỗi người chúng ta, trừ khi nó bị mất. Vậy, chìa khóa có từ bao giờ và như thế nào?

Hệ thống ổ khóa và chìa khóa được ghi nhận có sớm nhất là từ năm 4000 trước Công nguyên, tại Cung điện Khorsabad (nằm ở Iraq ngày nay) lúc Chúa Jesus chưa ra đời. Chìa khóa được nhắc đến trong các kinh cựu ước và huyền thoại. Trong cuốn Book of Nehemiah, dẫn lời về việc sửa chữa chiếc cổng cổ ở Jerusalem, vào quãng năm 445 trước Công nguyên, có đoạn: “Họ tạo ra cánh cửa từ đó, và khóa chúng lại từ đó, và cài then từ đó.” Vào lúc này, khóa được làm bằng gỗ. Thiết kế gồ ghề và to lớn, cũng chưa mang hơi hướng sử dụng như ổ khóa hiện đại.

Người Ai Cập cổ đại sau đó đã cập nhật thiết kế để sử dụng đồng thau làm ổ khóa và phổ biến việc sử dụng khóa cũng như chìa khóa trong kiến ​​trúc. Hốc lỗ khóa răng cưa hoàn chỉnh, được những người La Mã dùng đầu tiên, với những chốt hình chữ V, tùy chỉnh với chìa để tạo độ phức tạp riêng. Đó là một cơ chế bền vững đến cả nghìn năm kế tiếp. Những chiếc khóa được lan ra sử dụng bởi chúng thật tiện lợi, lúc nào cần cũng có thể dùng được. Những thương gia cổ ở Á châu và Âu châu đã đem nó đến khắp nơi trên thế giới.

Mãi cho đến thời Trung cổ, những thợ thủ công người Anh lần đầu tiên làm ra những chiếc ổ khóa và chìa khóa hoàn toàn bằng kim loại – những chiếc khóa này trông giống như những chiếc chìa khóa lâu đài cổ điển thường thấy trong phim. Chìa khóa lúc này được thiết kế và chi tiết cầu kỳ, theo phong cách tôn giáo của mỗi thời kỳ.

Thợ làm chìa khóa năm 1451. Hình vẽ, nguồn: Wikipedia.

Kéo dài hàng trăm năm, cột dây thừng, làm từ các loại sợi đã được dùng để giữ chốt cho những cánh cửa lớn và khu tường bao quanh. Đến mức đã trở thành huyền thoại, cột thừng chính là một biểu tượng của sự an toàn. Vị vua Phrygia, người có tên Gordius đã cột nó đầu tiên. Và tên gọi Knotted Rope cũng được lấy từ chính tên của ngày, Gordian Knot. Những nhà tiên tri đã nghĩ ra cách tháo gỡ nó trong những chuyến chinh phục phương Đông. Cho đến khi Alexander Đại đế bất lực trong việc tháo gỡ cột thừng, ông đã cắt nó bằng lưỡi gươm của mình, tạo ra một thành ngữ, “cắt Gordian Knot”, để ám chỉ một hành động mạnh mẽ, quyết đoán, khi phương pháp mềm mỏng không còn hiệu quả.

Năm 1861, Linus Yale Jr phát minh ra chìa khóa có rãnh phẳng với các khía. Đó là loại chìa khóa mà ngày nay, nhà nào cũng có.

Thiết kế khóa – một công việc lôi cuốn bậc nhất vì nó là công việc gắn liền với những đôi tay và khối óc tài hoa, điêu khắc- chạm trổ không chỉ thể hiện tưởng tượng và ước muốn của họ, mà phản ánh cả những ấn tượng văn minh đương thời. Những khuôn mẫu trải qua hàng trăm năm, được nối tiếp trong giai đoạn Phục hưng. Các thợ khóa bậc thầy đã lan tỏa ra cả châu Âu. Bởi thế, cũng thật khó để tìm ra một trường phái thiết kế quốc gia riêng lẻ, bởi đơn giản, sự hòa quyện và học hỏi lẫn nhau là một dòng chảy liên tục qua thời gian.

Thời đại tân tiến, người ta đang hướng tới một tương lai không cần chìa khóa bằng cách sử dụng công nghệ hiện đại. Chìa khóa có khi là một lời nói, cái vân tay,  và đâu biết chừng, con ngươi của mỗi người sẽ là cái chìa khóa! Trong một tương lai không sớm thì muộn, sẽ chẳng còn ai nhìn thấy cái chìa khóa, và cũng không sợ “mất chìa khóa” nữa. (Đ.T)

Ngạc nhiên chưa! Bà mẹ 23 tuổi, 11 con và còn muốn thêm rất nhiều nữa

Ngạc nhiên chưa! Chuối ngày nay khác chuối ngày xưa

Ngạc nhiên chưa! “Chúa Ba Ngôi’ ở ngay bên bạn

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: