Để hạ đo ván niềm tin của một đế chế…

Minh họa: Aaron Burden/Unsplash
Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp

Gần nửa đêm ngày 4 Tháng Bảy, 2021, chuyến bay chở gia đình chúng tôi mới chạm bánh của đường băng, kết thúc hành trình nửa ngày trời vật vạ tại các phi trường lớn của nước Mỹ.

Phi trường quốc tế Ronald Reagan vắng hoe. Điều đầu tiên đập vào mắt tôi là dãy kệ chưng bày hàng của mấy tiệm tạp hóa ở phi trường, được bày trí dọc hành lang lối đi. Nhân viên bán hàng đã kết thúc ca làm việc để về nhà. Hàng hóa nằm im lìm trên kệ, ngay trong tầm tay với của những người qua lại, không người trông coi, cũng không có cửa kính ngăn cách. Nếu như có ai đó muốn lấy bất kỳ món gì thì cũng chẳng có ma nào có thể ngăn cản họ. Rào cản duy nhất hiện hữu giữa mớ hàng hóa và dòng người là một thứ vô hình nhưng chắc chắn và đáng giá: Niềm tin. Niềm tin dựa trên danh dự của từng cá nhân và của cái xã hội từng bị bêu rếu là “gian lận”, mới cách đây chừng hơn nửa năm.

Dọc theo đường lộ ở nhiều vùng làng quê nước Mỹ, thảng hoặc người ta cũng bắt gặp những quầy bán nông sản hay trái cây không người trông coi, với bảng giá nằm cạnh lọ thủy tinh hay rổ đựng tiền. Người mua chọn thứ mình muốn và tự móc tiền bỏ vào lọ hay rổ để trả. Trả thiếu hay không trả cũng chả có ai hay biết. Người ta gọi hệ thống thanh toán này là “hệ thống danh dự” (honor system) và nó hiện hữu dựa vào niềm tin. Tin vào sự thiện lương của người lạ, tin vào lòng tự trọng và danh dự, biết tự chế và tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của một xã hội có tôn ti, trật tự và các giá trị tốt đẹp của nó.

Niềm tin, tuy mơ hồ nhưng lại vô cùng hữu hiệu và cần thiết trong chuyển động thường nhật tại các quốc gia văn minh ở thời đại này. Bạn có thể nghi ngờ vào niềm tin của xã hội nhưng bạn sẽ không thể phủ nhận nó và niềm tin này không chỉ hiện hữu ở những quầy bán trái cây dọc các con đường quê hay giữa một phi trường quốc tế với hàng triệu người qua lại. Nó hiện hữu ở cả tầm cao nhất trong mạch sống của một quốc gia: Tiền tệ.

Thật vậy, giá trị của mỗi tờ giấy bạc mà bạn đang có trong túi, dù của bất kỳ quốc gia nào, cũng đều dựa vào niềm tin, cho dù nhà nước của quốc gia ấy phải “cưỡng chế niềm tin” bằng các sắc luật. Tờ $1 và tờ $100 đều có một trị giá ngang nhau trước khi xuất xưởng. Chúng cùng kích cỡ, cùng một quy trình chế tạo, cùng một kỹ thuật và vật liệu. Chỉ cho đến khi xuất xưởng và chính thức đưa vào lưu hành thì giá trị của chúng mới thay đổi, tùy theo con số được in trên đó. Trọng lượng của tờ $1 hay $100 cũng đều là một gram – không hơn, không kém. Khác với thời đại tiền tệ bản vị vàng, khi giá trị của tiền tệ được đặt trên trọng lượng của quý kim (vàng hay bạc), giá trị tiền tệ ngày nay được đặt trên uy tín và chỉ số kinh tế của một quốc gia.

Suy cho cùng, tờ bạc mà bạn đang có trong túi cũng chỉ là một tờ giấy lộn nếu như chúng không được bảo chứng bằng uy tín và các con số thống kê của chính phủ đưa ra: Tổng giá trị hàng hóa quốc gia, chỉ số phát triển kinh tế, chỉ số thất nghiệp, vv… Các thông số quyết định giá trị tài sản mà bạn đang sở hữu ấy, thảy đều là những con số trên giấy và bạn sẽ không có cách nào để kiểm chứng cho được, ngoài việc buộc phải tin tưởng vào chúng.

Dĩ nhiên, một chính phủ không minh bạch thì niềm tin của người dân đối với chính phủ ấy cũng sẽ không cao và giá trị tiền tệ của họ cũng sẽ lao đao. Giá trị của đồng bạc Việt Nam hay đồng đôla Hoa Kỳ trồi hay sụt, đều không phải chỉ dựa vào các thông số do nhà nước công bố không thôi, mà còn phải dựa vào niềm tin của giới đầu tư, kinh doanh, của tất cả những người sử dụng nó.

Không có được niềm tin tối thiểu dành cho một thể chế – nhất là tiền tệ – bất kỳ quốc gia nào cũng sẽ sụp đổ trong một sớm một chiều.

***

Trong cuộc cạnh tranh toàn cầu giành giật ngôi vị bá chủ thế giới, các đại cường quốc về quân sự và kinh tế cũng luôn nhắm đánh vào niềm tin của người dân dành cho chính phủ của nước đối nghịch, đặc biệt nhắm vào hai trong nhiều cột trụ mấu chốt được xây dựng dựa vào niềm tin công chúng là hệ thống tư pháp và tài chánh. Nga và Trung Quốc đổ nhiều công sức để củng cố niềm tin tài chánh của họ trong nỗ lực đánh sập sự thống trị Hoa Kỳ bằng cách lôi kéo các quốc gia đồng minh tiến tới thành lập một thị trường giao dịch quốc tế, chỉ sử dụng đồng rúp Nga và đồng nhân dân tệ Trung Quốc và không tin vào đồng đôla Mỹ.

Ở phía đối nghịch, Hoa Kỳ cũng có những cố gắng nhằm giữ vị thế mình và kiềm hãm sự hung hăng của hai đối thủ, cũng bằng các phương pháp nhắm đến việc hạ thấp niềm tin vào tiền tệ và luật pháp của kẻ thù. Người Mỹ, cùng với các chuyên gia kinh tế và tài chánh của thế giới, đã từ lâu chỉ ra rằng nếu muốn ngăn chận sự trỗi dậy của Trung Quốc, cách tốt nhất là ngăn chặn việc khuynh đảo tiền tệ của nước này.

Tiếc thay, đây lại là điều mà ông cựu tổng thống một nhiệm kỳ Donald Trump đã không bao giờ dám sử dụng khi chính bản thân ông ta và con cái có quá nhiều thương vụ hái ra tiền ở Trung Hoa lục địa. Thay vào đó, cái gọi là cuộc thương chiến vốn mang nặng tính trình diễn của Trump rốt cuộc đã chẳng thể làm sứt mẻ một cọng lông chân nào của Trung Cộng. Ngược lại, các nhà sản xuất Hoa Kỳ mới chính là những nạn nhân cuối cùng khi Trung Cộng đáp trả bằng những đòn áp thuế tương tự lên hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.

Về phía Trung Cộng, ý thức rằng chưa thể có khả năng để đánh sập niềm tin vào đồng đôla Mỹ, họ dồn toàn lực để đánh vào niềm tin đối với thể chế tam quyền phân lập của Hoa Kỳ. Các thế lực đối lập cuội do Trung Cộng dựng lên, như giáo phái Pháp Luân Công, ngay lập tức được tung vào cuộc chiến và thế giới đột nhiên chứng kiến hành động dừng lại đột ngột việc chống đối nhà nước Trung Cộng của tổ chức này. Thay vào đó là một chiến dịch tuyên truyền quy mô, tận tình đánh phá hệ thống bầu cử và nền tư pháp độc lập của Hoa Kỳ.

Chiến dịch tấn công Hoa Kỳ của Pháp Luân Công dường như được sự hậu thuẫn chặt chẽ của một tay “nội gián” ngồi chễm chệ giữa trung tâm quyền lực của đất nước. Chẳng ai có thể ngờ một ông tổng thống, người từng đặt tay lên Kinh Thánh tuyên thệ bảo vệ Hiến pháp và Công lý Hoa Kỳ, lại là người tích cực bôi xấu tính nghiêm minh và độc lập của tòa án (với các thẩm phán do chính ông ta đề cử và bổ nhiệm), vu khống sự minh bạch của hệ thống bầu cử, chửi rủa các quân nhân đã bỏ mình để xây dựng nên niềm tin mà cả thế giới dành cho Mỹ suốt nhiều thế hệ, hăm dọa giới chức chính phủ phải nghe theo lời của ông ta và sách động bạo loạn tấn công Quốc hội, đòi treo cổ ông phó của mình …

Tất cả những hành động bán nước và đâm sau lưng chiến sĩ ấy, cũng chỉ nhằm vào một mục đích tối hậu: Đánh sập niềm tin của dân chúng Mỹ đối với thể chế và luật pháp Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, điều duy nhất mà bộ ba Trum-Putin-Tập đã không thể nào ngờ tới là bức tường phòng thủ cuối cùng của nước Mỹ, được tạo thành từ niềm tin của hơn 81 triệu người yêu nước, đã chặn đứng lại sự đánh gục một cách trực diện vào niềm tin vốn xây dựng nên thiết chế Hoa Kỳ. Tám mươi mốt triệu con người đủ màu da và sắc tộc đã cùng nhau sử dụng quyền lựa chọn công bộc mà Hiến Pháp đã trao cho để bảo vệ nền Cộng Hòa. Họ đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến với những người yêu chuộng Tự Do trên toàn thế giới, rằng một chính phủ bởi dân, do dân và vì dân, sẽ không thể nào biến mất khỏi địa cầu một cách dễ dàng.

Virginia, 7 tháng Bảy, 2021

*****

Bài viết trên không thể hiện quan điểm của SGN. SGN luôn đón nhận các ý kiến phản bác trên tinh thần tôn trọng lập luận trái chiều được thể hiện bằng ngôn ngữ lịch sự chừng mực. Vui lòng gửi bài viết phản hồi nếu quý độc giả không đồng ý với tác giả. Xin gửi về: [email protected]

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: