Little Saigon

Thành công của hai ‘bông hồng’ đoạt Giải Nobel Hóa học là một ‘siêu nhân’

376

Ông Li Ka-shing (Lý Gia Thành) suýt bỏ học ở tuổi 12, nhưng thành tích học tập kém cỏi không ngăn cản người đàn ông giàu nhất Hong Kong đóng vai trò quan trọng trong thành công của hai nhà khoa học nữ đoạt giải Nobel Hóa học 2020.

Khi ‘siêu nhân’ khóc

Jennifer A. Doudna, người đã giành giải Nobel Hóa học hôm thứ Tư vì đã phát triển công nghệ chỉnh sửa bộ gen quan trọng, là giáo sư tại Trung tâm Y sinh và Khoa học Y tế Lý Gia Thành tại Đại học California, Berkeley (UC Berkeley).

Doudna và nhà khoa học đồng nghiệp Emmanuelle Charpentier đã được trao giải thưởng chung vì đã phát triển công cụ CRISPR – được biết đến rộng rãi như “chiếc kéo di truyền” (genetic scissor) – cho phép các nhà nghiên cứu thay đổi DNA của động vật, thực vật và vi sinh vật với độ chính xác cao.

Trong một bài đăng trên trang Facebook của Quỹ Lý Gia Thành hôm thứ Tư, nói rằng ông Lý đã “bật khóc” sau khi nghe thông báo về Doudna và Charpentier.

Trong bài viết có đoạn: “Ông ấy tin tưởng vào hướng nghiên cứu khoa học của hai nhà khoa học và đã hỗ trợ công việc của họ trong hai năm 2010- 2011. Ông cảm ơn hai nhà khoa học và nhóm nghiên cứu vì những nỗ lực của họ trong việc mang lại sự thay đổi và niềm hy vọng cho thế giới.”

Năm 2014, thông qua Quỹ của mình, ông Lý hiến tặng 10 triệu USD cho sáng kiến ​​kỹ thuật gen của nhà khoa học Doudna tại UC Berkeley. Ông cho biết vào thời điểm đó “sự đổi mới công nghệ này của Giáo sư Doudna đưa việc sửa đổi bộ gen đến một thế giới mới đầy dũng cảm.”

Khi nghỉ hưu với tư cách là chủ tịch của CK Hutchison và CK Asset Holdings hai năm trước, ông Lý được truyền thông địa phương đặt biệt danh là “Siêu nhân”, cho biết ông sẽ chia tài sản của mình cho hai con trai Victor và Richard và Quý Lý Gia Thành, mà ông thường gọi là “người con trai thứ ba”.

‘Siêu nhân’ Lý Gia Thành. hình: Wikipedia.

Tỷ phú của y tế, khoa học và giáo dục

Trong khi đó, Michael Houghton, một trong ba nhà khoa học được trao giải Nobel Y học hôm thứ Hai cho nghiên cứu xác định virus gây ra bệnh viêm gan C, là giáo sư virus học tại Trung tâm Đổi mới Nghiên cứu Y tế Lý Gia Thành, thuộc Đại học Alberta – Canada và là giám đốc Viện Virus học Ứng dụng của ngôi trường mang tên nhà tỷ phú Lý Gia Thành. 

Viện được thành lập vào năm 2010 thông qua khoản tài trợ 25 triệu CAD (tương đương 18,8 triệu USD) từ Quỹ Lý Gia Thành, cùng với cam kết trị giá 52,5 triệu CAD từ chính quyền tỉnh Alberta.

“Những đóng góp của chúng tôi không dựa trên những khám phá tiên tiến, mà dựa trên những bộ óc thông minh có ý định tìm ra những giải pháp mới cho những thách thức lớn đang đối đầu với thế giới ngày nay,” Một phát ngôn viên của quỹ cho biết. 

Ông Lý, người có giá trị tài sản ròng mà Bloomberg Billionaires Index đặt ở mức 31,8 tỷ USD, đã buộc phải nghỉ học do chiến tranh và những rắc rối trong gia đình ở Trung Quốc, nhưng ông vẫn tiếp tục xây dựng đế chế toàn cầu về cơ sở hạ tầng, bán lẻ, viễn thông, năng lượng và các doanh nghiệp bất động sản dưới sự bảo trợ của CK Hutchison Holdings.

Quỹ Lý Gia Thành tập trung vào lĩnh vực y tế và giáo dục. Tuy ông không tiết lộ tài sản của mình, nhưng công ty dữ liệu Wealth-X đã xếp hạng, đó là tổ chức lớn thứ hai, ước tính 8,1 tỷ USD, chỉ sau Quỹ Bill & Melinda Gates.

Tòa tháp Lý Gia Thành tại Đại học Bách Khoa Hong Hong. Hình: Wikipedia.

Mối quan hệ giữa ông Lý với Alberta bắt đầu từ năm 1986, khi ông mua 43% cổ phần của công ty sản xuất dầu và khí đốt hiện có tên là Husky Energy.

Quỹ Lý Gia Thành đã phát hành hơn 27 tỷ HKD (3,5 tỷ USD) để hỗ trợ chăm sóc cho 17 triệu bệnh nhân kể từ khi ra mắt vào năm 1980, theo trang web chính thức của tổ chức này. Một số khoản tài trợ sớm nhất dành cho việc xây dựng bệnh viện thuộc tỉnh Quảng Đông – Trung Quốc,  và phòng khám chuyên khoa tại Bệnh viện Prince of Wales ở Hong Kong.

Quỹ gần đây đã quyên góp 170 triệu HKD cho các khoa y tế, khoa học và giáo dục của bốn trường đại học địa phương, sau khi các nhà lập pháp thân Bắc Kinh chặn nguồn tài trợ của chính phủ, do sự tham gia của sinh viên tại các cơ sở này trong các cuộc biểu tình chống chính phủ vào năm ngoái. Quỹ này cũng cung cấp các khoản tài trợ cho các nhân viên y tế tuyến đầu ở Hong Kong và Canada, và cho các doanh nghiệp nhỏ ở Hong Kong bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19.

Các khoản tài trợ khác từ nhà tỷ phú 92 tuổi, dành cho trung tâm nghiên cứu ung thư tại Đại học Cambridge, trung tâm thông tin y tế tại Đại học Oxford, trung tâm tế bào gốc tại Đại học Yale và nghiên cứu viêm gan tại Đại học Stanford cũng như các chương trình y tế tại Đại học Toronto, Đại học Cornell, Đại học California, Đại học Melbourne và Đại học Sydney. 

Ngoài ra, ông Lý còn tích cực đầu tư vào các công ty khởi nghiệp công nghệ y tế, thông qua công ty đầu tư tư nhân Horizon Ventures – nơi dẫn đầu và tham gia vào một loạt các tài trợ giai đoạn đầu cho các công ty công nghệ y tế trên toàn cầu, trong các lĩnh vực từ công nghệ tổng hợp DNA đến các thiết bị y tế, dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Đ.T. – Theo NikkeiAsia

Đoạt giải Nobel Hóa Học 2020 nhờ tìm ra phương cách chỉnh sửa gene