Little Saigon

“Thay máu” đài VOA và các cơ quan truyền thông quốc tế Hoa Kỳ

240
H.C.

Hai ngày sau khi nhậm chức, Quyền giám đốc Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (United States Agency for Global Media, USAGM) đã sa thải lãnh đạo của nhiều tổ chức truyền thông được chính phủ liên bang tài trợ như một phần của nỗ lực sâu rộng nhằm loại bỏ các đồng minh của cựu Tổng thống Donald Trump và điều chỉnh lại đường hướng hoạt động của các tổ chức này.

Theo Washington Post, USAGM là cơ quan chính phủ thực hiện giám sát năm tổ chức truyền thông quốc tế – gồm đài Tiếng nói Hoa Kỳ (Voice of America,VOA), đài Châu Âu Tự do/đài Tự do (Radio Free Europe/Radio Liberty), đài Á Châu Tự do (Radio Free Asia, RFA), Mạng Phát thanh Trung Đông (Middle East Broadcasting Network) và Văn phòng Truyền hình Cuba. USAGM do tổng thống Hoa Kỳ làm chủ tịch, mỗi năm ngân sách chính phủ liên bang tài trợ cho các tổ chức truyền thông này 637 triệu USD để phát triển “sức mạnh mềm” (soft power) của Hoa Kỳ mặc dù theo quy định việc đưa tin và bình luận của các tổ chức truyền thông là độc lập với chính phủ và các đảng phái chính trị.

Hôm thứ Sáu 23-01-2021 Quyền giám đốc USAGM, bà Kelu Chao, vừa được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm chỉ vài giờ sau khi nhậm chức, đã sa thải những người đứng đầu đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do, Đài Á Châu Tự do (RFA) và Mạng Phát thanh Trung Đông, báo The New York Times đưa tin.

Ông Ted Lipien, người điều hành đài Châu Âu Tự do/Đài Tự do, từng là một quan chức cấp cao của VOA và trở thành người phản biện sắc bén của cơ quan truyền thông này. Ông Stephen J. Yates, lãnh đạo đài RFA, trước đây là Chủ tịch đảng Cộng hòa Idaho và cũng từng là Phó cố vấn an ninh quốc gia của Phó Tổng thống Dick Cheney. Bà Victoria Coates, người điều hành Mạng lưới Phát thanh Trung Đông, từng là phó cố vấn an ninh quốc gia trong chính quyền Trump.

Những người này mới được bổ nhiệm vào tháng 12-2020 bởi giám đốc điều hành của USAGM vào thời điểm đó, ông Michael Pack – một nhà làm phim tài liệu, một đồng minh thân cận của ông Stephen K. Bannon, cựu Cố vấn chiến lược và bạn thân thiết của ông Trump. Nhiều nhân viên hiện tại và cựu nhân viên tại cơ quan USAGM đã cáo buộc ông Pack cố gắng biến nó thành cơ quan ngôn luận cho chính quyền Trump.

Trước đó, hôm thứ Năm, bà Kelu Chao cũng đã cách chức Giám đốc đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) Robert Reilly và cấp phó của ông ta là bà Elizabeth Robbins. Trong năm tổ chức truyền thông quốc tế trực thuộc USAGM thì VOA là cơ quan lớn nhất, phát thanh bằng 47 ngôn ngữ nhắm tới các xã hội mà quyền tự do ngôn luận bị hạn chế.

Người đứng đầu Văn phòng Truyền hình Cuba – tổ chức phụ trách đài phát thanh và truyền hình Marti phát sóng vào Cuba – ông Jeffrey Shapiro, cũng do ông Michael Pack bổ nhiệm, đã từ chức.

Một ngày trước đó nữa, chính ông Michael Pack đã từ chức giám đốc USAGM theo yêu cầu của chính quyền Biden chỉ vài tiếng đồng hồ sau lễ đăng quang của tân tổng thống.

*

Việc sa thải các nhân vật lãnh đạo các cơ quan truyền thông quốc tế là động tác mới nhất trong một loạt các thay đổi tại Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ và các cơ quan báo chí do chính phủ liên bang tài trợ mà cơ quan này giám sát. Hành động nhanh chóng và quyết liệt của chính quyền Biden nhằm chặn đứng một xu thế mà các nhà quan sát cho là một nỗ lực của chính quyền Trump nhằm biến các cơ quan truyền thông quốc tế thành những cái loa tuyên truyền quan điểm và chính sách của ông Trump.

Ông Biden được kỳ vọng sẽ có những thay đổi đáng kể tại cơ quan truyền thông. Sau khi ông Michael Pack từ chức, Tổng thống Joe Biden đã nhanh chóng đề bạt bà Kelu Chao làm quyền giám đốc tạm thời của USAGM. Bà Kelu Chao, người Mỹ gốc Đài Loan, là một nhân viên lão làng đã làm việc 40 năm tại đài VOA. Bà Yolanda Lopez, người phụ trách các hoạt động biên tập của đài, được bổ nhiệm làm quyền giám đốc VOA.

Đợt thay đổi này đảo ngược hoàn toàn kế hoạch của ông Michael Pack và các đồng minh của cựu Tổng thống Trump. Ngay sau khi được bổ nhiệm làm Giám đốc USAGM vào tháng 6-2020, ông Pack đã sa thải giám đốc điều hành của bốn hãng truyền thông dưới sự giám sát của USAGM và đưa những nhân vật chính trị thân cận của mình vào. Lần này, tân quyền giám đốc Kelu Chao đã cách chức các nhân vật do ông Pack bổ nhiệm và thay bằng các nhân viên lâu năm của các hãng truyền thông đó.

Ông Pack cũng bị buộc tội thanh trừng các nhân viên chỉ trích sự lãnh đạo ông; cắt ngân sách của các tổ chức truyền thông dưới quyền; và ngăn chặn việc gia hạn thị thực làm việc cho ít nhất 76 nhà báo nước ngoài làm việc tại đài VOA vì cho rằng họ là một nguy cơ an ninh.

Tại phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện vào tháng 9-2020, các nhà lập pháp cả hai đảng đã cáo buộc ông Pack phá hoại sứ mệnh của cơ quan USAGM, bao gồm việc chống lại các thông tin sai lệch phát đi những nước độc tài như Nga, Trung Quốc, Hồng Kông, Triều Tiên, Iran và Belarus. Ông Pack đã không chấp hành trát triệu tập ra điều trần trước Quốc hội Hoa Kỳ.