Nữ chủ nhân thế hệ thứ 5 của Wing on Wo, tiệm đồ sứ 132 tuổi

Share:

Ẩn mình sau cánh cửa chính của cửa tiệm màu đỏ trang nhã, khiêm tốn Wing on Wo & Co trên con phố ở Chinatown, NY là một khoảng trống nhỏ, đủ để chứa đựng những ký ức tuổi thơ tuyệt vời của Mei Lum. Đó là nơi cô tuổi từng trải qua những bữa ngồi dùng cơm với cha mẹ, học tiếng Hoa với ông bà, và giúp gia đình tính tiền cho khách mua hàng.

Đối với Mei Lum – thế hệ thứ năm của gia đình họ Lum, cửa tiệm Wing on Wo & Co ở Chinatown, thành phố Manhattan, New York, là biểu tượng của tinh thần kiên cường trên con đường đi tìm tự do của người gốc Á. Hiện nay, Mei Lum, 30 tuổi, là nữ chủ nhân, người quản lý chính công việc kinh doanh của Wing on Wo & Co.

Câu chuyện bắt đầu từ năm 2016, ông bà ngoại của Mei Lum đã 90 tuổi và quyết định nghỉ hưu. Mặc dù nhiều năm qua, cửa tiệm như một “living room” của gia đình nhưng trong dòng họ Lum, không ai có ý định đảm nhận “vương triều”. Bà của Mei đành nghĩ đến chuyện bán tiệm – cửa hàng chuyên bán đồ sành, sứ (những sản phẩm cũng do chính gia đình thiết kế sản xuất) và cả toà nhà nơi có cửa hiệu vốn cũng thuộc sở hữu của họ Lum. Giá trị của nó gần $10 triệu.

Năm đó, Mei 26 tuổi, vừa trở về New York từ South Asia, nơi cô dạy Anh ngữ và cộng tác với những tổ chức phi lợi nhuận, chuyên về vấn đề cộng đồng và phát triển thế hệ trẻ. Mei dự tính sẽ ghi danh lấy bằng cao học ngành Quan hệ quốc tế tại Comlumbia University. Một quyết định rất nhanh được Mei đưa ra lúc đó: Là người kế thừa cửa tiệm hơn trăm tuổi của gia đình. Mei không chỉ muốn bảo tồn cơ nghiệp của họ Lum mà cô còn muốn biến nơi đây thành một trung tâm cộng đồng (người Mỹ gốc Hoa).

Bà ngoại của Mei Lum, bà Nancy Eng

Ý tưởng đầu tiên Mei nghĩ đến là Wing on Wo không chỉ đơn thuần là chỗ kinh doanh, mà còn là nơi tụ hội, sinh hoạt của các nhà đấu tranh và các nghệ sĩ. Họ là người những người quan tâm về các vấn đề của địa phương như di dời, điều chỉnh khu phố. Cả hai vấn đề này, với Mei, sẽ trở nên khó giải quyết nếu toà nhà nhượng quyền sở hữu cho một người ngoại tộc. Cô quan niệm rằng, một doanh nghiệp không nhất thiết chỉ chăm chút về kinh tế. Nó vẫn có thể mang sứ mệnh kết nối nguồn gốc, và đó chính là những điều duy trì một cộng đồng.

Là nữ chủ nhân thế hệ thứ năm, tầm nhìn chiến lược của Mei không chỉ hướng tới tương lai. Mei đang điều hành Wing on Wo & Co trở lại nguồn gốc cuối thế kỷ 19 của nó.

Wing on Wo 1890s

Ra đời vào năm 1890, Wing on Wo là cửa tiệm lâu đời nhất khu Chinatown, New York và là một trong những cửa hàng cuối cùng chuyên bán đồ sứ Trung Quốc. Ông bà Walter Eng, di dân từ Trung Quốc đến New York, mở một cửa hàng bách hoá nhỏ trên đường Mott St, trung tâm Chinatown, Manhattan, chuyên bán cá khô, đồ hộp, các loại gia vị dùng để nấu ăn của người Trung Hoa.

Năm 1925, cửa tiệm chuyển đến địa điểm hiện tại, mở rộng quy mô cửa hàng bằng cách thuê một thầy lang bốc thuốc theo đơn tại chỗ và lắp đặt một lò quay heo để bán các món thịt quay đặc biệt vào cuối tuần.

Năm 1964, thế hệ thứ ba, bà Nancy Eng và chồng, ông Shuck Seid (ông bà ngoại của Mei Lum) thừa kế cửa tiệm và bắt đầu chuyên về đồ gốm sứ. Wing on Wo thời điểm đó được xem là nơi tụ tập, nhận chuyển tiền hoặc bưu điện (không chính thức) của những người lao động nghèo Trung Quốc trong thời kỳ còn đạo luật hạn chế người nhập cư Trung Quốc vào Mỹ và cấm họ nhập quốc tịch Hoa Kỳ (Chinese Exclusion Act). Do bị ảnh hưởng của đạo luật, Wing on Wo không được nhập trực tiếp hàng hóa Trung Quốc cho đến khi Trung Quốc mở cửa vào cuối những năm 1970 (sau Cách mạng Văn hóa).

Mei nhớ lại: “Thời hoàng kim của chúng tôi là cuối những năm 70 đến cuối những năm 80. Rất nhiều hàng hóa của chúng tôi đến từ Hong Kong, nơi ông tôi lớn lên.”

Đặc điểm truyền thống của cửa tiệm vẫn được giữ, đó là kinh doanh gia đình. Ông Gary, cha của Mei, là người quản lý quầy hàng, giao tiếp khách hàng trong ba thập kỷ qua. Bà Lorraine, mẹ của Mei, chịu trách nhiệm giải quyết đơn đặt hàng, quản lý trang web. Ngay cả bà ngoại của Mei, bà Nancy, cũng giúp quảng cáo đồ sứ quý hiếm trên trang Instagram của cửa hàng, bao gồm cốc rượu vẽ tay, bình tráng men hình con cá và những đĩa ăn với hoạ tiết tinh xảo.

Wing on Co & Wo

Đến thế hệ của Mei, cô muốn xây dựng hình ảnh của Wing on Wo như một tổ chức cộng đồng Wing on Wo & Co.

Sau nhiều cuộc đàm phán về việc tái cấu trúc các khu phố Tàu trên khắp nước Mỹ, và những buổi phỏng vấn do Mei thực hiện với các nghệ sĩ, các nhà hoạt động, chủ doanh nghiệp nhỏ cùng các bên liên quan khác ở Chinatown, Mei Lum biết cô cần phải làm gì.

Quan trọng hơn, Mei quyết định nhận “vương triều” Wing on Wo của ông bà là muốn bảo đảm gia đình cô vẫn tiếp tục có không gian để quây quần cùng nhau. Ông bà và người nhà của cô tiếp tục ngày tháng tiếp theo trong chính nơi họ đã dành cả cuộc đời để xây dựng.

“Tôi lớn lên ở đây từ khi còn là một đứa bé, phụ gia đình tính tiền, dùng cơm và học tiếng Hoa. Tất cả những ký ức đó đã giúp tôi được sống là chính mình, hiểu được ý nghĩa của việc LÀ MỘT NGƯỜI MỸ GỐC Á,” Mei nói.

Chinatown vốn được xem là một khu phố du lịch có những món ăn ngon và hàng hoá rẻ. Mei Lum không hài lòng với điều đó. Với cô, đó là một bất lợi cho cộng đồng Chinatown. Do đó, quan trọng nhất khi Mei tiếp quản cửa tiệm là cô muốn điều chỉnh lại tất cả sản phẩm và giải thích về truyền thống văn hoá của dân tộc mình.

Đặc biệt, “tôi muốn nhấn mạnh nghệ thuật làm đồ sứ và kỹ thuật vẽ tay tinh xảo mà chúng tôi đang có,” Mei nói. Cô nhập hàng từ Jingdezhen, một thành phố miền Nam Trung Quốc, là thủ đô sứ của cả thế giới.

Mei muốn chứng minh cho mọi người thấy Wing on Wo ủng hộ các nghệ nhân nhỏ của đất nước Trung Hoa. “Chúng tôi không lấy nguồn hàng từ các nhà máy lớn.”

WOW Project

WOW Project là một sáng kiến, là đứa con tinh thần của Mei Lum – một người của cộng đồng LGBTQ. Đây là nơi gặp gỡ của nghệ thuật, cộng đồng LGBTQ. Họ hoạt động và sử dụng nghệ thuật để phát triển, bảo vệ văn hoá, sáng tạo của Chinatown trong thời điểm NewYork có nhiều thay đổi lớn về văn hoá.

Cửa hàng Wing on Wo & Co trở thành nơi trò chuyện của người Mỹ gốc Á. Họ hoài niệm về lịch sử và truyền thống gia đình, đồng thời tò mò về bản sắc văn hóa của chính họ. Qua WOW Project, Mei muốn mọi người biết về nguồn gốc của họ thông qua các sản phẩm đồ sứ hoặc tại các sự kiện của WOW Project. Đó là những triển lãm nghệ thuật, thực hành cho thanh niên, các buổi thảo luận về việc dùng nghệ thuật để bảo lưu văn hoá.

“Chúng tôi làm việc với thanh niên châu Á, đồng tính và chuyển giới vì tương lai của Chinatown phụ thuộc vào thế hệ tương lai. Chúng tôi muốn bảo đảm rằng họ cảm thấy họ thuộc về nơi này, cộng đồng này. Chúng tôi tạo điều kiện để họ tôn vinh di sản của tiền nhân.” Đó là tâm niệm của Mei Lum, nữ chủ nhân thế hệ thứ 5 của cửa tiệm 132 tuổi ở Chinatown, NewYork.

Ảnh trong bài: wingonwoandco Instagram

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: