Bầu cử 2020: Tòa tối cao xem xét có cho phép Đại cử tri bỏ phiếu nghịch hay không

Share:
Bảng đồ kết quả bầu cử 2016. Các con số là số đại cử tri của các tiểu bang. Nguồn: WLRN.

NGUYỄN HÒA

Các cơ quan truyền thông Mỹ đưa tin vào ngày 17-1-2020 rằng Tòa án tối cao Liên bang sẽ xem xét có để cho các đại cử tri của một tiểu bang được quyền bỏ phiếu ngược lại với đa số cử tri của tiểu bang đó hay không.

Trong hệ thống bầu cử tại Mỹ, về nguyên tắc cử tri không bầu trực tiếp Tổng thống mà là các đại cử tri. Nhưng trên thực tế nó không khác bao nhiêu. Mỗi một tiểu bang có số đại cử tri bằng số lượng hạ nghị sĩ của tiểu bang đó (tỉ lệ theo dân số) cộng với hai (là số thượng nghị sĩ của mỗi tiểu bang.)

Vào ngày bầu cử, cử tri sẽ đi bầu, và việc đếm phiếu sẽ được tính theo tiểu bang, trên nguyên tắc người thắng lấy hết (the winner takes it all). Tức là nếu số đông cử tri của tiểu bang bầu cho một ứng cử viên nào đó, thì những đại cử tri của tiểu bang sẽ bầu cho ứng cử viên đó. Việc bầu này diễn ra sau ngày tổng bầu cử một thời gian, nhưng chẳng ai để ý vì nó không thay đổi gì hết, các đại cử tri của tiểu bang luôn làm theo kết quả đếm phiếu của tiểu bang.

Vào cuộc bầu cử năm 2016 đã có những biệt lệ xảy ra, và có những phán quyết đối nghịch nhau của tòa án.

Tại Tiểu bang Colorado, bà Hillary Clinton được đa số phiếu, thế nhưng có một đại cử tri lại đưa tên ông John Kasich vào phiếu bầu của mình. Ông Kasich là một ứng cử viên Cộng hòa không có trên danh sách (vì đã thua ông Trump trước đó). Tiểu bang Colorado bèn vô hiệu hóa lá phiếu đó, thay người đại cử tri. Vụ việc được đưa ra một Tòa án liên bang, và tòa này phán rằng Tiểu bang Colorado sai.

Tại Tiểu bang Washington (miền Tây Bắc), một số đại cử tri lại ghi vô phiếu của mình tên ông Colin Powel (cựu Bộ trưởng Ngoại giao, không phải là ứng cử viên tổng thống), thay vì bà Hillary Clinton người thắng tại tiểu bang này. Tòa tối cao của Tiểu bang Washington phán rằng các đại cử tri này sai, sẽ bị phạt.

Tòa án tối cao của Hoa Kỳ sẽ nghe điều trần trong tháng Tư năm nay, 2020, và có thể sẽ có phán quyết trong tháng Sáu, đủ thời gian trước cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11. Quyết định này được cho là sẽ có vai trò quan trọng trong tình huống năm ăn năm thua giữa các ứng cử viên, trong tình trạng phân liệt sâu sắc các vấn đề xã hội như hiện nay.

Cũng xin nhắc lại rằng đã có ý kiến đòi bãi bỏ hệ thống đại cử tri, tức là sẽ theo mô hình như các nước châu Âu, tính tổng cộng số phiếu trên toàn quốc, ai nhiều người đó thắng, chứ không theo tiểu bang nữa. Lý lẽ của phe này đưa ra mạnh nhất sau cuộc bầu cử 2016, trong đó bà Clinton hơn ông Trump tới gần ba triệu phiếu trên toàn nước Mỹ, nhưng ông Trump vẫn thắng nhờ vào hệ thống đại cử tri. Tức là trên phương diện nào đó ông Trump không đại diện cho đa số cử tri Mỹ đi bầu.

Nhưng những nhà lập quốc của nước Mỹ cũng có lý khi đặt ra hệ thống đại cử tri, chứ không theo hệ thống đại chúng (universal suffrage) như nước Pháp chẳng hạn, vì nước Mỹ quá lớn, sự khác biệt giữa các miền cũng lớn. Nếu theo hệ thống như Pháp thì khuynh hướng chính trị của những vùng đông dân như California, New York lúc nào cũng thắng thế, còn những vùng như Nebraska chẳng hạn, lúc nào cũng yếu thế. Điều đó không công bằng đối với nguyên tắc dân chủ đại diện mà nước Mỹ theo đuổi từ thời lập quốc đến nay.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: