Nạn vô gia cư ở California: Làm sao giải quyết?

Share:
Một khu vô gia cư ở San Jose, gần xa lộ 101 và 280. Ảnh Mercury News.

NGUYỄN HÒA

Đông đúc nhất nước Mỹ

Bạn vào thành phố San Jose, tiểu bang California, từ hướng Bắc, lấy exit đường King, rẽ vào đường Story, trước khi chuẩn bị vào khu người Việt bên kia freeway 101, nhìn bên phải, bạn sẽ thấy một khu… vô gia cư! Xe đẩy lấy từ siêu thị, nệm, chăn cũ, túi đựng rác màu đen, chai lọ thủy tinh, rác, và… người vô gia cư.

Đó là hình ảnh mới vài năm gần đây tại San Jose, thành phố lớn thứ tư của Mỹ, đầu não của công nghệ điện toán toàn cầu, thủ đô của Silicon Valley nổi tiếng. Cùng sự thành công của Tesla, Adobe, Google… là số người vô gia cư tăng lên chóng mặt.

Theo con số do tờ Mercury News đưa ra vào tháng Năm, 2019, số người vô gia cư ở San Jose là hơn 6.000 người, tăng đến 42% so với hai năm trước đó. Không chỉ San Jose, các thành phố lớn của tiểu bang Vàng (Golden State) này đều tràn ngập những người vô gia cư trong những năm vừa qua. Tháng Hai, 2020, hãng tin NBC đưa ra con số người vô gia cư ở Los Angeles, miền Nam California, là 36.000 người. Con số đó ở San Francisco là hơn 8.000 người, và trong bài diễn văn vào ngày thứ Tư 19-2-2020, Thống đốc tiểu bang, ông Gavin Newsom nói có khoảng 150.000 người vô gia cư ở California.

Đạo quân vô gia cư đông nhất nước Mỹ này, cứ bốn người vô gia cư thì có một người ở California, từ đâu ra?

Khi số người vô gia cư trên các nẻo đường California bắt đầu tăng lên, có một số người vội vã đổ cho hệ thống phúc lợi kiểu cấp tiến tự do (liberal) của California là nguyên nhân khiến thu hút người vô gia cư đến từ khắp nơi trên nước Mỹ để hưởng phúc lợi xã hội. Nhưng những nghiên cứu và điều tra sau đó cho thấy không phải như thế. Theo Cơ quan dịch vụ người vô gia cư ở Los Angeles, vào năm 2019, trong số những người từng sống ngoài đường ở Los Angeles, có 64% sống ở thành phố này ít nhất 10 năm. Con số đó ở San Francisco là 43%. Chỉ có 18% người vô gia cư nói họ đến từ tiểu bang khác.

Nguyên nhân để cho cư dân California bị đẩy ra đường rất đơn giản là giá thuê nhà tăng lên quá nhanh, thu nhập của nhiều người theo không kịp. Theo New York Times, một số khá đông người vô gia cư bị nợ nần vì bệnh tật, không có tiền trả chi phí y tế quá đắt đỏ, rồi mất việc làm, bị đẩy ra đường.

Trong thông điệp gửi đến cư dân Tiểu bang California vào ngày 19-2-2020, Thống đốc Gavin Newsom đưa ra hình ảnh rất trái khoáy của California, một mặt California là nền kinh tế đứng hàng thứ năm trên thế giới, tốc độ phát triển kinh tế trong năm năm qua là 3,8%, cao hơn nhiều so với tốc độ trung bình của cả nước Mỹ chỉ có 2,5%. Nhưng California cũng là nơi có giá nhà cao chót vót, trung bình một căn nhà là nửa triệu USD. Tại San Jose bạn có thể phải trả đến 3.000 USD một tháng để thuê một condo… một phòng ngủ. Kết quả của giá cả nhà ở như thế đẩy người thất nghiệp ra đường đã đành, mà có khi người đang có việc làm cũng không trả nổi chi phí nhà ở, phải ở trong xe hơi.

SB 50

Để giải quyết nạn vô gia cư, Quốc hội Tiểu bang California đã đưa ra một dự luật về nhà ở có mã hiệu là SB 50. Theo dự luật này, các thành phố của Tiểu bang California sẽ bị mất quyền hoạch định các khu phố của mình, mà quyền đó sẽ được trao về cho Sacramento, thủ phủ California quyết định. Với dự luật đó, người ta có thể phát triển nhiều nhà cao tầng hơn, xây nhiều chung cư hơn, có nhiều chỗ ở hơn. Trong tình trạng hiện nay, khi mà các thành phố được quyền qui hoạch các khu phố của mình thì sẽ rất khó khăn khi muốn phát triển các khu nhà chung cư cho người nghèo.

Theo số liệu được tờ Atlantic đưa ra vào tháng Giêng, 2020, cứ 1.000 dân California có 358 chỗ ở, trong khi con số đó là 400 ở New York và New Jersey, hai tiểu bang đất chật người đông. Hiện nay số nhà ở trên đầu người của California đứng hàng thứ… 49 trên 50 tiểu bang, theo Atlantic.

Nhưng dự luật SB 50 bị bác bỏ hồi tháng Giêng, 2020. Có hai nhóm chống đối dự luật, mà hai nhóm này lại có quyền lợi đối nghịch nhau.

Thứ nhất là nhóm chủ trương có thêm nhà cho người nghèo. Nhóm này nói rằng việc tự do xây cất sẽ làm cho những nhà đầu tư xây cất nhà mới, đắt tiền, và thế là lợi bất cập hại, đẩy người nghèo đi ra.

Nhóm thứ hai là nhóm những người trung lưu sống ở các khu tốt, thường là ngoại vi các thành phố lớn. Những người này không muốn cho khu phố của họ, vốn chỉ có nhà riêng, ít xe cộ, nay phải chứng kiến các chung cư cao tầng, xe cộ đông đúc. Nổi bật trong những người này là tổ chức Livable California (Tạm dịch Sống tốt ở California), mới thành lập được hai năm thôi, nhưng quyên góp được khá nhiều, và tổ chức vận động hành làng khá mạnh mẽ, đã góp phần làm cho dự luật SB 50 bị bác bỏ.

Vô gia cư và chính trị

Tình trạng gia tăng người vô gia cư ở California đã trở thành một cuộc chiến chính trị, nhất là giữa Tổng thống Donald Trump và Tiểu bang. Ông Trump hay mỉa mai California, vì nằm dưới quyền điều hành của Đảng Dân chủ mà có tình trạng vô gia cư tồi tệ như vậy. Nhưng California cũng trả đũa rằng Tiểu bang Vàng (Golden State) này đóng góp nhiều nhất cho ngân khố quốc gia, thì Liên bang phải phụ giúp để giải quyết tình trạng vô gia cư, hậu quả của việc phát triển kinh tế quá nóng.

Trong thông điệp đến cho Tiểu bang, mà phần lớn nội dung nói về nạn vô gia cư, ông Gavin Newsom nói rằng việc giải quyết chỗ ở cho người vô gia cư là vô cùng khẩn cấp, công chúng đã mất kiên nhẫn, và ông cũng mất kiên nhẫn.

Dự luật SB 50 đã thất bại. Các thành phố đang tự xoay xở để giải quyết nạn vô gia cư, ví dụ San Jose thương lượng với các nhà đầu tư xây thêm chung cư giá rẻ trong các dự án của họ. Còn ông Gavon Newsom, người từng bỏ tiền túi mua quần áo cho người vô gia cư ở San Francisco nơi ông từng làm thị trưởng, quyết định sẽ xây thêm nhà cho người nghèo trên đất công, và sẽ làm áp lực với những thành phố nào không đạt được qui định do Tiểu bang đề ra về chung cư giá rẻ.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: