Việc luận tội Trump ảnh hưởng cục diện bầu cử tổng thống như thế nào?

Share:
Thượng nghị sĩ Chuck Shumer, thủ lĩnh phe thiểu số ở Thượng viện. Ảnh CNN.

NGUYỄN HÒA

Trong ngày luận tội Tổng thống Donald Trump đầu tiên, 21-1-2020, tại phiên tòa Thượng viện, hai phe Dân chủ (muốn truất phế Tổng thống) và phe Cộng hòa (muốn bảo vệ Tổng thống) tranh cãi nhau về cách thức dẫn dắt và tranh biện trong những phiên tòa tiếp theo.

Người ta thấy dường như phe Dân chủ đạt được thắng lợi khi làm áp lực buộc được thủ lĩnh khối đa số tại Thượng viện là ông Mitch McConnell (Tiểu bang Kentucky) phải chấp nhận hai điều: cho phép cả ngàn trang hồ sơ đã được chuẩn bị trong những phiên điều trần ở Hạ viện được trưng ra làm bằng chứng, và mở rộng thời gian chuẩn bị thêm được ba ngày, thay vì hai.

Nhưng một số nhà bình luận quen thuộc với những bước đi có tính toán rất khôn ngoan của ông Mitch McConnell cho rằng chính ông ta và phe thượng nghị sĩ cộng hòa muốn bảo vệ Tổng thống Trump lại được lợi, vì trong khi câu giờ trước khi “nhường bước” vào phút chót (điều ông rất hay thực hiện), phe cộng hòa đã đánh lạc hướng sự chú ý của công luận vào một vấn đề gai góc hơn, đó là không cho phép có thêm nhân chứng trình bày tại tòa.

Nếu được cho phép, một nhân chứng vô cùng có trọng lượng là ông John Bolton, từng là cố vấn hội đồng an ninh quốc gia, vừa bị Tổng thống Trump sa thải, sẽ ra điều trần. Ông này được cho là nắm rất nhiều chuyện liên quan đến gói viện trợ cho Ukraine, căn cơ của câu chuyện luận tội và toan tính truất phế Tổng thống Trump.

Tất cả những tu chính vào cách thức tiến hành phiên tòa do phe Dân chủ, mà đại diện là ông Chuck Shumer (Tiểu bang New York) đưa ra đều bị gạt bỏ (trước khi ông Mitch McConnell nhượng bộ) bằng cách bỏ phiếu với tỉ lệ 53-47, theo đúng ranh giới phân hóa lưỡng đảng hiện nay tại Thượng viện. Tỉ lệ này được cho là sẽ không thay đổi khi Bồi thẩm đoàn (100 thượng nghị sĩ) bỏ phiếu quyết định có truất phế Tổng thống Trump hay không. Tức là sau những tranh cãi tới đây, dù phe Dân chủ có hùng biện mấy đi nữa, có đưa ra bằng chứng thuyết phục mấy đi nữa, thì cũng sẽ thất bại với tỉ lệ đó.

Các nhà lập quốc Hoa Kỳ cho phép mở một phiên tòa tại Thượng viện để xét xử tổng thống khi ông ta được cho là phạm trọng tội, nhưng với điều kiện phải được hơn hai phần ba số thành viên của Bồi thẩm đoàn, tức là các thượng nghị sĩ đồng ý truất phế. Với tình hình phân hóa hiện nay, rõ ràng phe Dân chủ sẽ thất bại, một thất bại có thể thấy trước là không đạt được việc truất phế ông Trump.

Nhưng tại sao các nghị sĩ Dân chủ vẫn cương quyết phát động việc điều tra ở Hạ viện (do họ kiểm soát) để dẫn đến phiên tòa tại Thượng viện?

Người ta đưa ra lý do rằng nếu những nghị sĩ dẫn đầu của Đảng Dân chủ không tiến hành luận tội thì Đảng Dân chủ sẽ bị chia rẽ do các nghị sĩ trẻ cấp tiến phản đối, và những cử tri ủng hộ họ cũng phản đối. Họ sẽ bị mang tiếng là thấy điều đúng mà không dám làm. Như vậy việc luận tội thất bại sẽ gia tăng khả năng thắng cử của Tổng thống Trump thêm một nhiệm kỳ nữa vào tháng 11 tới đây? Rất có thể là như thế vì sẽ có những cử tri thấy rằng Đảng Dân chủ tiêu tốn tiền bạc và sức lực vào một việc làm vô bổ.

Nhưng cũng có một khả năng khác, là dù thất bại, nhưng việc luận tội ông Trump, các buổi điều trần của các nhân chứng ở Hạ viện vừa qua, sẽ kích động lớp cử tri “ruột” của Đảng Dân chủ, để họ “rủ nhau” đi bầu vào tháng 11 tới đây. Mà lịch sử bầu cử của Mỹ nhiều lần chứng tỏ rằng kết quả bầu cử phụ thuộc vào nhóm “lười đi bầu” của mỗi đảng. Một khi nhóm “lười đi bầu” của Đảng Dân chủ “tức giận” thì yếu tố bất ngờ có thể xảy ra.

Ngày 22-1-2020, trong cuộc họp báo tại Davos, Thụy Sĩ, trước khi rời nơi đây về lại Mỹ sau khi dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới thường niên, Tổng thống Donald Trump nói rằng ông đồng ý có thêm các nhân chứng ra điều trần tại phiên tòa luận tội ông ở Thượng viện. Các nhân chứng được nói đến là những nhân vật trong chính quyền ông Trump, vẫn còn tại vị như ông Bộ trưởng Ngoại giao Mike Pompeo, Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc tạm quyền Mick Mulvaney, hay người đã bị ông Trump sa thải là cựu Cố vấn Hội đồng an ninh quốc gia John Bolton.

Tuyên bố này của ông Trump đi ngược lại với ý định của phe Cộng hòa ủng hộ ông là không đồng ý cho thêm nhân chứng theo lời đề nghị của đảng Dân chủ. Trong ngày đầu tiên của phiên tòa, thứ Ba 21-1-2020, phe Cộng hòa đã thành công trong việc bỏ phiếu bác bỏ lời đề nghị này với túc số 53-47, đúng theo ranh giới đảng phái, 53 thượng nghị sĩ Cộng hòa, 43 Dân chủ.

100 thượng nghị sĩ đang đóng vai Bồi thẩm đoàn trong phiên tòa luận tội ông Trump dưới quyền phán quyết của Chánh án Tối cao pháp viện John Roberts, còn bảy hạ nghị sĩ của Đảng Dân chủ đóng vai các công tố viên, truy tố ông Trump hai tội danh: lạm dụng quyền lực và cản trở quốc hội. Trước đây ông Trump cũng không đồng ý các nhân vật dưới quyền ông vừa kể trên, có can dự vào vụ Ukraine, ra làm chứng. Vụ Ukraine là nguyên nhân mà phe Dân chủ muốn truất phế ông Trump vì cho rằng ông đã sử dụng viện trợ Mỹ làm áp lực lên Chính phủ Ukraine điều tra đối thủ chính trị của ông là Joe Biden. Không rõ phe Cộng hòa sẽ xem lại nghị quyết không cho thêm nhân chứng mà họ đã bỏ phiếu hôm 21-1-2020 hay không.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: