Little Saigon

Nhói lòng qua các con số

HOÀI LÊ

Theo nguồn tin của CBS và NBC, tiểu bang Illinois đã vượt qua con số 68.000 người nhiễm virus Wuhan và gần 3.000 người tử vong. Theo dữ liệu thống kê của tiểu bang, số người Latin (gốc Tây Ban Nha) nhiễm bệnh chiếm đến 37% nhưng có đến 50% số người tử vong là người da đen (gốc châu Phi).

Giám đốc y tế cộng đồng bang Illinois (IL), Tiến sĩ Ngozi Ezike cho biết trong ngày 6-5 toàn tiểu bang đã có 2.270 trường hợp nhiễm mới với 136 người tử vong. Như vậy là tính đến chiều thứ tư, toàn IL đã có 6.232 ca nhiễm, 2.974 tử vong.

Điều kỳ lạ, IL là một trong những tiểu bang “đi trước” khi ban bố tình trang thảm họa nhưng lại là tiểu bang “về sau”. Rất nhiều tiểu bang của nước Mỹ, số lượng người nhiễm bệnh đều giảm trong mấy ngày qua, thì ở IL, mỗi ngày vẫn ổn định với con số trên 2.000 người nhiễm mới.

Lý giải về điều này, Thống đốc tiểu bang, ông Prizker cho rằng IL là một trong những tiểu bang có số lượng xét nghiệm khá lớn. Tính đến nay, toàn tiểu bang đã có 361.260 trường hợp được xét nghiệm. Dù có hơn 68.000 trường hợp dương tính với virus Wuhan nhưng chỉ có 4.832 bệnh nhân được điều trị tại bệnh viện trong đó có 1.231 bệnh nhân được chăm sóc đặc biệt và có 780 trường hợp phải thở máy.

Tiến sĩ Ezike cho biết dân số gốc Tây Ban Nha chiếm tỉ lệ cao. Theo đó, 17.240 người nhiễm là gốc Latin, 14.809 trường hơp là người da trắng, 13.277 ca nhiễm là người Mỹ gốc Phi, 2.203 ca là người gốc châu Á và 99 người nhiễm gốc Hawaii hay Pacific Islander.

Một số liệu khác từ NBC, trong cuộc họp ngắn ngày 06-05 của chính quyền tiểu bang IL thì cộng đồng Latin ở IL chiếm tỉ lệ cao hơn bất kỳ sắc tộc nào khác. Bộ Y Tế cộng đồng cũng ghi nhận người gốc Latin chiếm 37% tổng số các ca nhiễm bệnh. Ngoài ra căn cứ và mã zip code thì những nơi nhiễm bệnh cao nhất, dân cư chủ yếu là người gốc Tây Ban Nha.

Như vậy là chỉ sau bốn tuần, từ tỉ lệ 14% nhiễm và 19% tử vong, người Latin ở IL đã tăng lên 37% nhiễm và 25% tử vong.

“Nhiều người trong chúng tôi không thể ở nhà vì chúng tôi làm việc trong các lĩnh vực thiết yếu – Tiến sĩ Marina Del Rios giám đốc Y khoa cấp cứu, phó giáo sư khoa cấp cứu lâm sàng tại đại học Illinois, thuộc đại học Chicago cho biết.

Tuy nhiên theo thị trưởng thành phố Chicago, bà Lori Lightfoot “quả thật không ổn” khi có tới hơn 50% số người tử vong ở thành phố này lại là người da đen.

Trong một diễn biến khác, dù là tiểu bang do thành viên của đảng Dân chủ lãnh đạo thì theo trang điện tử Week.com, vài ngày trước đã có hàng trăm người tập hợp trước tòa nhà quốc hội ở IL để hô vang: “Freedom Over Fear” và “Reopen Ilinois”.

Đã có khá nhiều người dân bất mãn với lệnh đóng cửa và trong ngày nắng ấm cuối tuần có khá nhiều cuộc tụ họp bất chấp lệnh ở nhà và cách ly xã hội. Thị trưởng Lori đã phải thốt lên: Chúng tôi không muốn coi bạn là tội phạm nhưng nếu bạn hành động như một tội phạm vi phạm pháp luật và từ chối làm những gì cần thiết để giữ an toàn trong đại dịch, buộc chúng tôi phải bắt giữ và đưa bạn vào tù (Don’t make us treat you like a criminal, but if you act like criminal and you violate the law and refuse to do what’s necessary to save lives in the middle of pademic, we will take you to jail).

Đã có hơn 4.600 trường hợp cảnh báo và 17 vụ bắt giữ như thế.

Không hẳn do áp lực từ cộng đồng mà có lẽ từ chính tình hình kinh tế, đặc biệt là số người nộp hồ sơ xin trợ cấp thất nghiệp ngày một tăng đe dọa phá vỡ quỹ thất nghiệp, mới đây ông thống đốc đã hé lộ năm giai đoạn để mở cửa lại tiểu bang có tên là Khôi phục IL (Restore Illinois). Ông nói: “Chúng tôi phải tìm ra cách sống với Covid-19 cho đến khi nó bị tiêu diệt.”

Theo đó, năm giai đoạn của Thống đốc Prizker dự kiến như sau:

Giai đoạn 1 – Lây lan nhanh. Ở nhà và cách ly xã hội. Chỉ có doanh nghiệp thiết yếu được mở cửa (Đã qua)

Giai đoạn 2 – Làm phẳng. Tỷ lệ nhiễm và nhập viện tăng với tốc độ chậm, di chuyển phẳng hoặc đi xuống (hiện tại). Tiểu bang cho mở cửa các cửa hàng bán lẻ thiết yếu, đặt hàng qua mạng và pick up. Người dân được hướng dẫn đeo mặt nạ và bắt đầu tận hưởng các hoạt động ngoài trời (chơi gofl, chèo thuyền câu cá…) nhưng phải giữ khoảng cách.

Giai đoạn 3 – Phục hồi. Tỷ lệ nhiễm bệnh và cần điều trị ổn định hoặc giảm. Khối sản xuất, văn phòng, bán lẻ, tiệm hớt tóc có thể mở cửa nhưng phải có các giải pháp phòng ngừa an toàn. Các cuộc tụ họp giới hạn 10 người trở xuống. Đeo khẩu trang và giữ khoảng cách (hy vọng giữa tháng Năm).

Giai đoạn 4 – Hồi sinh. Tỉ lệ nhiễm trong số người xét nghiệm cũng như bệnh nhân nhập viện giảm. Cho phép các cuộc tập họp dưới 50 người. Nhà hàng, quan bar được mở cửa trở lại, Trường học mở theo hướng dẫn của IDPH. Vẫn đeo khẩu trang và giữ khoảng cách (hy vọng đầu tháng Sáu).

Giai đoạn 5 – IL khôi phục. Khi có vaccine hoặc việc điều trị hiệu quả hoặc không có trường hợp nhiễm mới. Mở cửa hoàn toàn nền kinh tế (chưa biết đến bao giờ).

Có dự báo còn hơn mơ hồ, vô vọng. Tuy nhiên, sống ở Chicago nhìn ra toàn nước Mỹ, quả tình chẳng thích chút nào, cảnh “đi trước-về sau” như thế này.