Ông Nguyễn Quang A: Nhân quyền không phải là của biếu không

Share:
Ông Nguyễn Quang A trong một lần trả lời báo chí nước ngoài. Nguồn YouTube.

NGUYỄN HÒA

LTS: Hiệp định tự do thương mại Việt Nam và Châu Âu (EVFTA) có khả năng thành hiện thực, mặc dù biến cố đẫm máu Đồng Tâm xảy ra. Ông Nguyễn Quang A, nhà hoạt động xã hội từ Hà Nội trao đổi vấn đề này với Sài Gòn Nhỏ qua email.

Nguyễn Hòa: Ông có cho rằng mặc cho sự xuống dốc về nhân quyền ở Việt Nam trong thời gian qua, cuối cùng thì Việt Nam cũng đạt sẽ được hiệp định tự do thương mại với châu Âu?

Ông Nguyễn Quang A: Với khuyến nghị của Uỷ Ban thương mại (INTA) vừa qua, tôi nghĩ nhiều khả năng EVFTA sẽ được thông qua vào giữa tháng Hai này. Cả Việt Nam và EU đều muốn có hiệp định này. Đây là một hiệp định THƯƠNG MẠI và ĐẦU TƯ và như thế vấn đề kinh tế, lợi ích của các doanh nghiệp, địa chính trị là các vấn đề hàng đầu, nhân quyền tuy có được nhắc đến song tôi nghĩ nó không phải là vấn đề số một của Hiệp định.

Nguyễn Hòa: Ông vẫn giữ quan điểm là EVFTA là tốt cho Việt Nam về kinh tế đã đành mà còn giúp cải thiện xã hội Việt Nam theo hướng dân chủ hơn?

Ông Nguyễn Quang A: Vâng. Xét về dài hạn thì đó là điều chắc chắn. Nhưng tôi phải làm rõ ngay từ đầu: tự do, nhân quyền, dân chủ không phải là cái cho không. NHÂN DÂN VIỆT NAM phải tự giành lấy, không nhờ ai được đâu.

Trên tinh thần đó:

a) Việt Nam càng hội nhập quốc tế thì khả năng đấu tranh của nhân dân Việt Nam cho nhân quyền, dân chủ, tự do càng thuận lợi hơn (lưu ý rằng chỉ là khả năng nếu dân ta không biến khả năng ấy thành hiện thực thì cũng chẳng có ý nghĩa gì);

b) EVFTA cũng như CPTPP (Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương) có các điều kiện về nhân quyền, môi trường, nghiệp đoàn, … nếu chúng ta chủ động tận dụng tất cả các điều khoản đó để gây sức ép với chính quyền Việt Nam và EU (điểm này ít người lưu ý) để buộc họ và các doanh nghiệp thực hiện. Như thế là chí ít chúng ta CÓ CƠ SỞ pháp lý chắc hơn để đấu tranh, để đòi (nếu dân Việt không đấu tranh thì khỏi phải nói vì sẽ chẳng bao giờ có nhân quyền và dân chủ cả);

c) Quyền có việc làm, quyền kinh doanh,… cũng là một phần quan trọng của nhân quyền và EVFTA cũng như CPTPP cải thiện các quyền đó của người dân Việt Nam;

d) Địa chính trị có vai trò quan trọng: Việt Nam càng có các quan hệ kinh tế, văn hoá, chính trị đa dạng với thế giới phương Tây càng làm cho chúng ta đỡ lệ thuộc vào Trung Quốc hơn;

e) Phải cải thiện nhân quyền, tôi luôn nhất trí với tất cả các nhà hoạt động khác cũng như các tổ chức khác đòi cải thiện tình hình nhân quyền ở Việt Nam. Sự khác biệt của chúng tôi và một số người khác là ở cách tiếp cận và đặt mục tiêu. Trong quá trình hai bên đang đàm phán cách tiếp cận và đòi hỏi phải khác với khi hai bên đã ký (tức là không còn khả năng sửa văn bản) và cũng phải khác với khi INTA đã bỏ phiếu khuyến nghị Quốc hội EU thông qua. Nếu cứ khăng khăng giữ cách tiếp cận ban đầu hay mục tiêu ban đầu thì có lẽ không thực tế lắm.

Không có nhân quyền Không EVFTA có thể là một khẩu hiệu hợp cách đây mấy năm, nhưng trong 2 tuần tới có lẽ không thực dụng cho lắm. Nhân quyền rộng mênh mông, không có nhân quyền là một khái niệm vô định hình và theo cách này (theo khẩu hiệu vừa nêu) phải dẹp EVFTA đi, như thế chúng ta vô hình trung hất cả những thứ mà chúng ta có thể tận dụng để đấu tranh để CẢI THIỆN mà tôi đã nêu từ a) đến d).

Nguyễn Hòa: Ông đánh giá khả năng nghiệp đoàn độc lập của Việt Nam sau khi EVFTA có hiệu lực? Liệu mối lo về công đoàn vàng (công đoàn độc lập trá hình, thực ra do giới chủ, nhà nước thao túng) sẽ thành sự thực?

Ông Nguyễn Quang A: Với EVFTA chỉ là bước mở đầu, và khả năng nghiệp đoàn độc lập chưa bao giờ có từ trước đến nay sẽ là một khả năng thực tế. Có nghiệp đoàn độc lập hay không là tuỳ thuộc vào chính chúng ta, vẫn phải giành lấy, tổ chức lấy và sẽ không dễ đâu. Nhưng nếu người lao động Việt Nam không chủ động thì cái cơ hội hay khả năng ấy cũng không thành hiện thực đâu. Nhưng từ chỗ KHÔNG CÓ KHẢ NĂNG đến CÓ KHẢ NĂNG là một tiến bộ lớn.

Công đoàn vàng chắc chắn sẽ có và cuộc đấu tranh để có công đoàn độc lập phải đối mặt với việc này và phải cạnh tranh với nó, khắc phục nó. Ai nghĩ là không có công đoàn vàng chắc là người mộng mơ.

Nguyễn Hòa: Nếu nhìn theo thuyết âm mưu, ông có nghĩ rằng vụ Đồng Tâm là do một phe nào đó không muốn chính phủ ông Nguyễn Xuân Phúc thành công?

Ông Nguyễn Quang A: Tôi không thích các thuyết âm mưu. Nhưng có thể đưa ra các giả thuyết khác nhau và xem giả thuyết nào giải thích sự kiện một cách thuyết phục nhất thì giả thuyết đó có thể là gần với thực tế hơn.

Dẹp thuyết âm mưu qua một bên, có thể khẳng định có nhiều phe phái (hay nhóm lợi ích) khác nhau trong ĐCSVN (Đảng Cộng sản Việt Nam) và có nhóm chống đối quyết liệt EVFTA và cũng không loại trừ họ cố gây sự cố (đàn áp, bắt bớ các nhà hoạt động, vi phạm nhân quyền,… thậm chí gây ra vụ thảm sát Đồng Tâm) vì lợi ích của họ (trong đó có thể cản EVFTA). Rất đáng tiếc chúng ta không có đủ thông tin để kiểm chứng hay bác bỏ các giả thuyết khác nhau. Cần thêm thời gian và thông tin thì mới có thể có cái nhìn sát thực tế hơn.

Nguyễn Hòa: Xin cảm ơn ông.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: