Số liệu gây sốc

Share:

Tiến sĩ NGUYỄN HỒNG VŨ
Viện Nghiên cứu ung thư quốc gia City of Hope – Califfornia, Hoa Kỳ

Trong những ngày trước, số lượng người mắc bệnh được ghi nhận mỗi ngày đã bắt đầu có dấu hiệu giảm, tưởng chừng như dịch đã được kiểm soát và sắp được dập tắt . Nhưng hôm nay Trung Quốc đã làm cho cả thế giới bất ngờ với con số ghi nhận người nhiễm và người chết tăng vọt!

Để giải thích cho điều này, Ủy ban y tế Hồ Bắc nói trong bản tin hằng ngày rằng họ đã thay đổi các tiêu chuẩn để chẩn đoán (a change in the diagnostic criteria) được sử dụng trước đó để xác nhận các trường hợp nhiễm. Nói cụ thể hơn đó là các bác sĩ từ nay có thể đưa ra kết luận người bệnh bị nhiễm Covid-19 (tên cũ là 2019-nCoV) dựa trên các dấu hiệu chẩn đoán lâm sàng (clinically diagnosed) chứ không cần phải đợi đến kết quả xét nghiệm bởi các bộ kit (diagnosed by test kits) như trước đây.

Nhân viên y tế đang xét nghiệm mẫu bệnh phẩm. Hình: NYT

Việc đưa ra quyết định này được giải thích là do hiện nay các bộ kit sử dụng để kiểm tra virus đang thiếu hụt và họ muốn người bệnh được điều trị sớm (receive timely treatment).

Điều này cũng có nghĩa là người bệnh được cách ly bắt buộc sớm và giảm thiểu khả năng tiếp tục lây nhiễm cho người khác trong thời gian chờ kết quả xét nghiệm để phát hiện gen virus trong mẫu bệnh phẩm như trước đây.

Cách tính số liệu trên có vẻ cũng được áp dụng với những số lượng người chết, hay nói cách khác họ sẽ tính luôn những người chết được nghi ngờ là nhiễm virus mặc dù không có kết quả xét nghiệm gen virus.

Sự thay đổi đột biến trong cách tính và số liệu này đặt ra nghi vấn là thực sự Trung Quốc đã thiếu hụt các kit xét nghiệm từ lúc nào và con số người bị nhiễm và chết đã thực sự tăng cao hơn số liệu đã công bố từ lúc nào?

Tất cả các số liệu phân tích về dịch virus này đang được tham khảo chủ yếu dựa trên số liệu từ Trung Quốc vì đây là nơi phát dịch và có lượng người mắc bệnh và chết nhiều nhất.

Việc dẫn đến quyết định thay đổi trong cách tính chắc hẳn không phải đến từ các nguyên nhân một sớm một chiều, mà các nguyên nhân này đã phải xảy ra trước đó một khoảng thời gian nào đó. Điều này sẽ gây rất nhiều khó khăn trong việc phân tích các số liệu đến từ Trung Quốc.

Một dấu hỏi rất lớn về độ “TRUNG THỰC” của các số liệu này là bao nhiêu?
Sự không trung thực này có thể dẫn đến việc đánh giá thấp của dịch bệnh này và làm nó trở nên trầm trọng hơn sau đó. Đây là sai lầm mà họ đã làm hồi đầu tháng 1 khi đưa ra số liệu “Virus không được tìm thấy trong 763 người tiếp xúc gần gũi với những người bị nhiễm bệnh hoặc nhân viên y tế là những người thường bị bệnh” để cuối cùng đưa ra kết luận là căn bệnh này không lây từ người sang người. Dựa trên đó mà họ đã trì hoãn việc cách ly vùng dịch và để người từ Vũ Hán tự do tiếp tục di chuyển khắp nơi trong thời gian trước mùa Tết Nguyên Đán, mặc dù cộng đồng khoa học thế giới đã cảnh báo trước đó.

“Số liệu người chết theo ngày” từ trang web của South Morning China Post (SMCP) khá nghi ngờ. Vào ngày 13-02, số người chết tăng rất bất thường so với số liệu người chết đang khá đều những ngày trước đó, hoặc biểu đồ số lượng người nhiễm cũng đang tăng đều trong những ngày trước đó (lúc này việc xác định người nhiễm vẫn dựa trên xét nghiệm từ bộ kit). Tuy nhiên số liệu trên trang Worldometer thì vẫn cho thấy bình thường trong ngày đó.

Các nhà nghiên cứu làm việc trong phòng thí nghiệm của trung tâm phòng chống dịch bệnh ở Nanyang, tỉnh Hà Nam, miền trung Trung Quốc. Hình: SCMP

Do vậy, việc nâng cao cảnh giác ở mức cao nhất đối với dịch bệnh này hiện nay đã và đang được thực hiện ở rất nhiều nước trên thế giới. Ở Mỹ, họ đã dừng tất cả các chuyến bay từ Trung Quốc từ hồi đầu tháng Hai, và thậm chí hạn chế nhập cảnh cả những khách du lịch đã từng đi sang hoặc quá cảnh ở Trung Quốc trong thời gian gần. Hàng loạt các hãng hàng không của các nước khác cũng đã dừng các chuyến bay đến Trung Quốc. Ngoài ra, các quốc gia láng giềng của Trung Quốc đã có những hành động cảnh giác cao độ như Afghanistan, Kyrgyzstan, Nga, Mông Cổ, Bắc Hàn đã đóng cửa biên giới (đối với khách du lịch hoặc thậm chí tất cả đối tượng), hoặc hạn chế tối đa người nhập cảnh từ Trung Quốc như Ấn Độ và Đài Loan.

Hiện nay, Việt Nam đã phát hiện người thứ 16 nhiễm virus và quyết định cách ly Vĩnh Phúc khi thấy số lượng người nhiễm ở vùng này có vẻ đang tiếp tục tăng lên. Hy vọng chính phủ Việt Nam và Bộ Y Tế nâng cao mức cảnh giác cao nhất vì số lượng người Trung Quốc sang Việt Nam vẫn quá đông và chưa thật sự kiểm soát chặt chẽ. Có một số trường hợp phát hiện người nhiễm sau khi họ đã đi du lịch nhiều nơi trong nước, cũng như gần đây có một số trường hợp người nghi nhiễm tự ý bỏ đi khỏi khu cách ly… Chỉ hy vọng con số 16 người nhiễm ở Việt Nam không phải là phần nổi của một tảng băng khổng lồ.

Tóm lại, để kiểm soát dịch và dập dịch virus này, cách hiệu quả nhất vẫn là “PHÁT HIỆN NGƯỜI BỆNH”“CÁCH LY ĐIỀU TRỊ”.

Hiện nay vũ khí chiến đấu hiệu quả nhất đối với bệnh do virus này chính là hệ miễn dịch của mọi người.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: