Nhìn nước Nhật qua hai kỳ Olympics

Share:
Naomi Osaka châm lửa cho Olympics Tokyo 2020 (website Tokyo Olympics)

Hồi nhỏ, tôi không thích, thậm chí là ghét Nhật Bản, đơn giản vì chuyện đói năm Dậu ở nước ta! Nhưng lớn lên, nhờ đọc – nghe – xem và có cơ hội vài lần mục sở thị về nước Nhật, thì thật sự nghiêng mình nể phục về sự thay đổi của họ. Và sở dĩ lại nói chuyện về người Nhật-nước Nhật là vì, mới đêm qua xem lễ khai mạc Olympics Tokyo. Như vậy là Tokyo – Thủ đô Nhật Bản đã hai lần tổ chức Olympics.

1- Lần đầu vào năm 1964, đúng 19 năm sau khi họ tan hoang bởi hai quả bom nguyên tử của Mỹ. Có hai chi tiết mà nhờ đọc và xem phim, khiến tôi ấn tượng với kỳ Olympics ấy. Đầu tiên, đó là nhờ xem bộ phim Đường đến vinh quang được chiếu ở Việt Nam vào đầu thập niên 1980. Phim này vừa là phim truyện vừa là tài liệu, kể lại câu chuyện của đội tuyển bóng chuyền nữ Nhật Bản đã làm chuyện thần kỳ khi thắng tuyển Liên Xô trong trận chung kết.

Gắn với câu chuyện thần kỳ của đội nữ Nhật Bản là cái tên Hirobumi Daimatsu. Từ năm 1960 trở về trước, bóng chuyền nữ Nhật Bản là con số không trên bản đồ thế giới. Thế rồi năm 1960, Daimatsu tuyển chọn một lực lượng gồm các cô gái chưa hề biết gì về bóng chuyền. Ông đã áp dụng một chế độ tập luyện hà khắc đến 20 GIỜ MỖI NGÀY! Hồi ấy, vô vàn lời chỉ trích, thậm chí còn có lời kêu gọi bỏ tù Daimatsu vì tội ngược đãi con người. Nhưng sau đó thì Daimatsu trở thành anh hùng, khi đưa đội Nhật đăng quang giải Vô địch nữ Bóng chuyền Thế giới tại Moscow 1962, rồi đoạt luôn HCV Olympics 1964.

Ông Hirobumi Daimatsu cùng đội tuyển mang lại tự hào cho lịch sử thể thao Nhật Bản (website Tokyo Olympics)

Thêm một chi tiết ấn tượng nữa tại Olympics 1964, đó là chủ nhà đã sử dụng một nhân vật không nổi tiếng trong thể thao để thực hiện nghi thức quan trọng nhất – thắp đài lửa Olympics. Đó là Yoshinori Sakai, một sinh viên đại học 19 tuổi. Anh được chọn đơn giản là vì anh cất tiếng khóc chào đời vào đúng ngày Hiroshima bị phá tan hoang bởi quả bom nguyên tử của người Mỹ, và Sakai cũng là là dân Hiroshima!

20 năm sau khi kết thúc chiến tranh, đó là giai đoạn người Nhật muốn cho thế giới thấy được sức mạnh của dân tộc mình là không gì có thể khuất phục. Chuyện của đội tuyển nữ Nhật Bản, chuyện của Sakai minh chứng cho sức mạnh ý chí của người Nhật!

Nói thêm chút. Muốn cả nước Nhật lao đầu vào lao động như điên dại thì đội ngũ lãnh đạo phải nêu gương đầu tiên. Hồi ấy, có vô số chuyện hay về Nhật hoàng và Hoàng hậu cũng đã chịu khổ như thế nào (chuyện thiệt chứ không phải diễn nghe!). Chứ nếu chỉ kêu gào bằng miệng, quan chức vẫn ăn trên ngồi trốc, sống phè phởn thì quên đi!

Màn trình diễn ánh sáng của 1,824 chiếc drone (website Tokyo Olympics)

2- 56 năm sau, Olympics đã quay lại với Tokyo (chính xác hơn là 57 năm, vì lẽ ra Olympics lần này diễn ra vào năm ngoái). Và chúng ta thấy gì?

Có rất nhiều chuyện hay trong buổi lễ khai mạc này, nhưng chỉ xin nói ra vài chuyện nho nhỏ nhưng ấn tượng thì rất to.

Đầu tiên, cả đêm qua tôi cứ trằn trọc với câu hỏi: Nếu là chúng ta, nếu là những quốc gia đang đẩy lòng tự hào dân tộc lên ngút trời như Trung Quốc, Nga… thì liệu có chấp nhận một cô gái mang hai dòng máu Mỹ da màu-Nhật như Naomi Osaka được thực hiện nghi thức quan trọng nhất của Olympics: Thắp sáng đài lửa thiêng? Hỏi thế thôi, chứ thật lòng mà nói, với cái cách còn khai lý lịch ba đời như hiện nay thì khó!

Hay liệu chúng ta có dám đưa một cụ ông bị tai biến – dù đó là một ngôi sao thể thao một thời – ông Shigeo Nagashima đi lập bập từng bước nhỏ trong nghi thức rước đuốc? Chúng ta thường nặng phần trình diễn, muốn cái gì khi xuất hiện trước thiên hạ cũng chỉn chu để có cớ mà “tự hào”… Tôi nhớ lại lễ khai mạc Olympics 2008 tại Bắc Kinh. Đó là một một cuộc đại trình diễn hoành tráng không chê vào đâu được. So lễ khai mạc của Olympics Tokyo với Bắc Kinh, chả khác nào là thủy tinh so với kim cương! Nhưng thủy tinh thì gần gũi lắm với cuộc sống của con người, còn kim cương chỉ xuất hiện trên tay của nhà giàu…

Tất cả đã thể hiện đúng tinh thần của Olympics mới: Bên cạnh Nhanh hơn (Faster) – Cao hơn (Higher)- Mạnh hơn (Stronger) nay còn thêm Together (Cùng nhau).

Nhưng họ cũng có thứ để khoe, khoe một cách hợp thời đại công nghệ. Đó là hình ảnh đẹp rực rỡ trên bầu trời Tokyo khi logo Olympics 2020 di chuyển thành quả địa cầu lung linh. Cái này không phải chiếu sáng lazer như chúng ta thường thấy ở các lễ hội, mà là màn trình diễn của 1824 chiếc drone. Làm thế nào để 1824 chiếc drone bay để phát sáng và tạo hình tuyệt vời như thế là một cuộc trình diễn đầy phức tạp chứ không đơn giản chút nào. Nó làm tôi nhớ đến cảnh hàng vạn người Nhật đi lại chen chúc ở các ga xe điện ngầm. Thoạt nhìn thì tưởng là hỗn loạn, nhưng quan sát kỹ thì thấy thể hiện một xã hội có tổ chức cực cao…

Đội tuyển quốc gia Nhật (website Tokyo Olympics)

3- Olympics Tokyo 2020 diễn ra trong một bối cảnh quá sức đặc biệt. Chả thế mà, khi lễ khai mạc diễn ra, bên ngoài sân cũng còn biểu tình. Không ít người Nhật cho rằng nó phí tiền, làm khó khăn thêm cuộc sống của người nghèo.

Ở Olympics 1964, cũng không ít người Nhật phản đối với lý do “chưa giàu mà làm sang”. Nhưng sau đó thì Olympics 1964 là niềm tự hào của tất cả mọi người. Tôi nghĩ, sau này, khi dịch bệnh qua đi, những người biểu tình sẽ nhận ra ý nghĩa của Olympics Tokyo 2020. Đó là loài người sẽ đoàn kết với nhau để chiến thắng đại dịch.

Nhưng điều thú vị là, biểu tình thì cứ biểu tình, chả sao cả. Thế giới này cần có những tiếng nói đa chiều, không việc gì mà bịt miệng người dân. Hãy để cho mọi người nói lên tất cả suy nghĩ của mình, còn giới cầm quyền – nếu trình độ và bản lĩnh – thì biết chọn lọc lắng nghe những điều nào đúng, bỏ ngoài tai những điều không đúng. Còn nếu chọn sai, nghe sai thì alêhấp… lên đường!

Cuối cùng, nhìn nước Nhật qua hai kỳ Olympics cách nhau 57 năm mới thấy họ đã có những bước tiến thần kỳ, đáng để ngưỡng mộ. Sự ngưỡng mộ không chỉ từ vật chất giàu có mà là tư duy khoáng đạt! Và trong sự khoáng đạt vẫn thấy bóng dáng của dân tộc tính là kỷ luật cao.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: