Từ bỏ “zero-Covid”, vẫn không dễ mở toang cửa ở Đông Nam Á

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Phi trường Malaysia thời COVID-19. Minh họa: Unsplash

Các chuyên gia dịch tễ cảnh báo, cho dù Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam đang dần từ bỏ chính sách “zero-Covid” (covid bằng không) nhưng bốn quốc gia này vẫn không dễ mở toang cửa, nếu tình trạng tiêm chủng “đúng thuốc đúng người” không được cải thiện.

Sau nhiều tháng ngừng hoạt động vì giãn cách xã hội, nhiều quốc gia Đông Nam Á kiệt quệ về kinh tế đang dần từ bỏ chính sách “zero-Covid” và rục rịch lên kế hoạch “sống chung với Covid”, bất chấp cảnh báo “còn quá sớm để mở cửa”. Mùa Hè năm nay, Đông Nam Á tưởng như đã an bình, bỗng bị biến thể Delta càn quét. Số ca bệnh nặng và tử vong tăng mạnh từ Tháng Bảy và đạt đỉnh ở vào Tháng Tám.

Giờ đây, chính phủ của bốn quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất đợt dịch mới là Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Việt Nam bắt đầu kế hoạch phục hồi nền kinh tế, đặc biệt là ngành du lịch kiệt quệ, bằng cách mở lại biên giới và kinh doanh buôn bán. Nhưng chiến lược mới này đang gây lo ngại “thảm họa tiềm ẩn” vì tỷ lệ chích ngừa còn thấp, trừ vài thành phố chính. Vaccine sử dụng cũng đa phần có hiệu quả thấp chưa được nhiều nước công nhận.  Tuy nhiên, đối với cả chính phủ lẫn người dân tại bốn quốc gia trên, hầu như không có nhiều lựa chọn nào khác là phải mở cửa sớm để cứu nền kinh tế và phục hồi cuộc sống đã ở mức “báo động đỏ”.

Nhiều quốc gia bắt đầu phục hồi nền kinh tế. Minh họa: Unsplash

“Bài toán vaccine” và hệ luỵ từ “lockdown”

Vaccine là câu trả lời chính để mở cửa, nhưng tiếp cận vaccine không hề dễ trong khi người dân bắt đầu đói khổ vì mất việc làm lâu ngày. Ngoài tình trạng thiếu hụt toàn cầu, sự thiếu chuẩn bị, chờ “nước đến chân mới nhảy” đã khiến một số quốc gia không đủ vaccine cho toàn dân. Sáng kiến toàn cầu COVAX cũng không được tận dụng tốt nhất. Nhiều quốc gia ở Đông Nam Á chủ yếu dựa vào vaccine Sinovac do Trung Quốc sản xuất có hiệu quả thấp hơn vaccine của phương Tây. Các thử nghiệm ở Brazil đã chỉ ra rằng Sinovac có hiệu quả khoảng dưới 80% đối với các ca có triệu chứng và phải nhập viện (theo WHO). Trong khi đó, vaccine Pfizer và Moderna có hiệu quả trên 90%.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Wang Wenbin bác bỏ những chỉ trích về hiệu quả của vaccine Trung Quốc và xem đây là “sự bôi nhọ thiên vị”.

Không phải quốc gia Đông Nam Á nào cũng dựa vào vaccine Trung Quốc. Ví dụ Singapore, một trong những quốc gia có tỷ lệ chích ngừa cao nhất thế giới với hơn 77% dân số được chích đầy đủ hai loại vaccine Pfizer và Moderna. Vào Tháng Bảy, Malaysia cho biết sẽ ngưng sử dụng vaccine Trung Quốc sau khi dùng hết 12 triệu liều. Thái Lan cũng yêu cầu các nhân viên y tế chích bổ sung Pfizer dù đã chích đầy đủ bằng Sinovac. Tuy nhiên, tại các quốc gia này, những loại vaccine bị đặt câu hỏi về an toàn vẫn đang chiếm ưu thế, vì chúng thường là vũ khí chính trị và dễ kiếm hơn vaccine Anh, Mỹ.

Nhiều người đã mất việc sẽ không có nhiều cơ hội đi làm trở lại cảm thấy bế tắc trong ngôi nhà của mình. Có một lực lượng lao động khổng lồ ở châu Á phụ thuộc vào tiền lương hàng ngày đang bị ảnh hưởng nặng nề vì suy thoái kinh tế. Mọi người cũng đã mệt mỏi vì lockdown. Các bệnh lý liên quan đến tâm thần trong thời gian qua đã tăng.

Jean Garito, quản lý một trường dạy lặn ở đảo Phuket của Thái Lan, tâm sự: “Các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong kỹ nghệ du lịch rất muốn mở lại biên giới. Họ không thể tồn tại nếu không sớm được hoạt động, trừ khi có trợ cấp thoả đáng. Tất cả sẽ chết nếu cứ đóng cửa mãi!”

Một nhà hàng ở Thái Lan thông báo đóng cửa vì COVID-19. Minh họa: Unsplash

Cảnh báo khi tái mở cửa

Khi đỉnh dịch có vẻ đã đi qua tại bốn quốc gia, dù tỷ lệ chích ngừa ở một số nơi còn rất thấp, các chính phủ đã bắt đầu tính phương án “sống chung với Covid trong an toàn”. Nơi nào được nới lỏng là người dân đổ xô ra đường. Hoạt động buôn bán đường phố dần tấp nập trở lại. Việt Nam sẽ sớm mở cửa đảo nghỉ dưỡng-du lịch Phú Quốc cho du khách nước ngoài từ Tháng Mười, mà lý do đưa ra là “áp lực phục hồi kinh tế”. Người phụ trách Du lịch Việt Nam cảnh báo “Đại dịch đã gây trọng thương cho ngành du lịch!”. Thái Lan, Malaysia cũng đã lên phương án mở cửa đón du khách ở vài nơi, dù tỷ lệ người dân được chích ngừa còn rất thấp.

Nhiều nhà khoa học trên khắp thế giới nghiêng về việc xem coronavirus như một “căn bệnh đặc hữu tái diễn hàng năm”, họ cho rằng nên xem nó là “thực tế không tránh khỏi” của cuộc sống trong tương lai. Tuy nhiên, các chuyên gia tiếp tục cảnh báo tỷ lệ chích ngừa thấp các “vaccine tốt” ở nhiều khu vực Đông Nam Á là “thách thức lớn” khiến việc mở cửa trở lại gặp nhiều rủi ro hơn so với phương Tây.

Ông Yanzhong Huang, thành viên cấp cao về Y tế toàn cầu thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations) có trụ sở tại Hoa Kỳ, nhận định: “Nếu tỷ lệ tiêm chủng chưa đạt mức tối thiểu đối với các loại vaccine hiệu quả cao thì dỡ bỏ hạn chế nóng vội sẽ nhanh chóng đưa hệ thống chăm sóc sức khỏe vào quá tải. Chúng ta sẽ sớm thấy sự gia tăng đột biến của các ca nặng, sau đó ICU sẽ tràn ngập. Giường, máy thở… sẽ thiếu nghiêm trọng”.

WHO khuyên các chính phủ chỉ mở cửa lại nếu kiểm soát được lây lan và nếu hệ thống y tế đủ khả năng phát hiện, xét nghiệm, cách ly và điều trị các ca nặng, nhưng một số quốc gia mở cửa lại không hề đáp ứng được các tiêu chuẩn này. Điều đó có nghĩa khả năng COVID-19 bùng phát trở lại Đông Nam Á rất cao.

Đọc thêm:

-Bất chấp Delta bùng phát, Đông Nam Á vẫn ngoảnh mặt với vaccine Trung Quốc

-Mỹ – Trung cạnh tranh cung cấp vaccine ở Đông Nam Á 

-CDC xếp loại mười điểm du lịch có rủi ro lây nhiễm COVID-19 “rất cao”

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ý Kiến Độc Giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: