Trung Quốc đã thực sự tuân thủ đạo đức khoa học qua vụ Hạ Kiến Khuê?

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ông Hạ Kiến Khuê tại một buổi hội thảo khoa học. Ảnh Nikkei.

NGUYỄN HÒA

Ông Hạ Kiến Khuê, một nhà nghiên cứu về khoa học di truyền người Trung Quốc đã bị tòa án tại thành phố Thẩm Quyến kêu án tù ba năm, vì ông đã chỉnh sửa mã di truyền (gen) trong bào thai của hai em bé gái sinh đôi vào tháng 11-2018. Ông nói rằng đã làm cho gen của các em bé này vốn có cha là những người bị bệnh Sida (HIV) có khả năng chống lại bệnh này.

Chúng ta thấy gì qua vụ án này?

Khoa học di truyền và bàn tay của Chúa

Việc nghiên cứu về tế bào, về di truyền đã có những tiến bộ vượt bậc trong vài chục năm qua. Từ khi người ta biết được rằng có những đoạn gen trong tế bào của chúng ta qui định chúng ta sẽ có hình dạng ra sao, sức khỏe thế nào, thậm chí có thông minh hay không. Nhưng những nghiên cứu cũng cho biết là các gen ấy có những biến đổi qua từng thế hệ, cho nên con cái dù giống cha mẹ, cũng sẽ có những khác biệt, làm cho mỗi cá nhân là một trường hợp có một không hai trong cả vũ trụ này. Sự biến đổi đó có thể gọi là bàn tay của Chúa mà cho đến nay giới khoa học không (hay chưa) nắm bắt hết được.

Với những kiến thức tích tụ được cũng như những kỹ thuật mới được phát minh, bây giờ người ta có thể thay đổi một đoạn gen nào đó trong cơ thể chúng ta. Việc này tạo nên hy vọng rằng người ta sẽ thay đổi những gen “xấu” gây bệnh di truyền để chữa bệnh cho con người. Nhưng thay đổi những gen đó trong bào thai lại là chuyện khác. Cho đến nay tại đa số các quốc gia phương Tây trong đó có Hoa Kỳ, việc nghiên cứu thay đổi gen trong phôi thai chỉ được tiến hành trong phòng thí nghiệm, nghiêm cấm tiến hành chỉnh sửa gen cho thai nhi chuẩn bị ra đời.

Lý do rất đơn giản như giáo sư Jennifer Doudna, thuộc Đại học Berkeley, Hoa Kỳ được tờ Wall Street Journal dẫn lời nói rằng, bên cạnh vấn đề đạo đức, chúng ta không hề chắc chắn được rằng hậu quả sẽ ra sao.

Mà hậu quả này sẽ di truyền sang các thế hệ tiếp theo.

Trung Quốc và phương Tây

Cho đến nay Trung Quốc không có những luật lệ chặt chẽ về việc nghiên cứu gen như phương Tây. Bắc Kinh chỉ có một bảng hướng dẫn được biên soạn vào năm 2003, trong đó cấm việc chỉnh sửa gen trong bào thai, nhưng không đưa ra khung hình phạt nào.

Trong bản án ở Thẩm Quyến dành cho ông Hạ, có nói rằng ông và hai đồng sự nữa đã vì mục đích tiền tài và danh vọng mà tiến hành công việc chỉnh sửa phôi thai thiếu đạo đức.

Khi ông Hạ công bố công việc của ông vào tháng 11-2018, đồng thời cũng có nói rằng một phụ nữ thứ hai cũng đang mang thai vào lúc đó với bào thai mà ông và đồng sự đã chỉnh gen, giới khoa học thế giới và cả chính quyền nhiều quốc gia đã rất sửng sốt, sau đó là lo âu xem Trung Quốc hành động như thế nào.

Trung Quốc vốn gây lo âu cho thế giới là họ có thể phớt lờ những quan ngại về đạo đức, hay nhân quyền để tiến hành nghiên cứu, như trường hợp các kỹ thuật nghiên cứu giọng nói và nhận diện khuôn mặt, nghiên cứu trí khôn nhân tạo, Bắc Kinh đã không ngần ngại thu thập dữ liệu cá nhân của công dân họ ở qui mô chính phủ, điều mà không một chính phủ dân chủ phương Tây nào dám làm.

Những người biết ông Hạ Kiến Khuê, cũng tiết lộ cho báo chí Mỹ biết rằng ông hy vọng là Bắc Kinh sẽ chuẩn thuận công việc ông đã làm, từ đó tạo cho Trung Quốc tiến xa hơn trong lĩnh vực nghiên cứu về di truyền.

Tranh biếm họa mô tả ông Hạ Kiến Khuê muốn tạo những Siêu nhân. Nguồn Cagle Post.

Khi bản án ông Hạ Kiến Khuê được công bố, tiến sĩ Kiran Musunuru ở Đại học Pennsylvania nói rằng Trung Quốc nghiêm chỉnh trong việc nghiêm cấm những hành động như việc làm của ông Hạ. Ông Hạ bị cấm làm việc vĩnh viễn trong ngành sinh học. Trường Đại học Phương Nam ở Thẩm Quyến nơi ông đã làm việc cũng ra tuyên bố chống lại hành động của ông Hạ.

Tuy nhiên người ta vẫn nghi ngờ sự minh bạch của Bắc Kinh. Cho đến nay người ta không biết nhiều về tình trạng hai em bé được chỉnh gen hồi năm 2018, và có thể là có cả em thứ ba. Ngay chính tiến sĩ Kiran cũng nói một cách cẩn trọng rằng những việc trong phòng kín thì chúng ta vẫn không biết được.

Bản án Hạ Kiến Khuê có chứng minh rằng Trung Quốc “hội nhập” về mặt đạo đức khoa học với thế giới hay không vẫn còn là một câu hỏi lớn.

Theo Wall Street Journal, BBC.

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: