Tạc tượng từ những gốc tre

Share:
Nguồn: vietnamnet.vn

Chưa đầy 30 phút, ông Đỏ đã đục đẽo ra tượng ông Phúc (trong Phúc, Lộc, Thọ) từ một gốc tre sần sùi.

Tìm đến ngôi nhà nhỏ ở khối Tân Thịnh (phường Cẩm An, TP. Hội An, tỉnh Quảng Nam), ngay từ đầu ngõ, tiếng lóc cóc của dùi đục đã vang lên. Từ xa đã có thể nhận ra bóng dáng một người đàn ông nhỏ nhắn, đang loay hoay đục đẽo một gốc tre đặt trên bàn gỗ.

Ông Huỳnh Phương Đỏ (50 tuổi), tiếp chúng tôi với nụ cười thật tươi, hàm răng “sún” vài ba cái của ông tạo ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên.

“Đỏ điên” hay “Đỏ tre” là cái tên quen thuộc của người dân Hội An đặt cho ông. Tên này bắt nguồn từ việc ông đã biến những gốc tre vô tri vô giác thành các tác phẩm nghệ thuật.

Ông kể, vào khoảng năm 1988, ông bắt đầu tiếp cận nghề mộc, với những việc như thợ chạm, điêu khắc long, lân, quy, phụng… trên các thớ gỗ.

“Đến năm 2000, tôi ở với bố mẹ tại phố cổ Hội An, nước lụt năm đó lớn lắm. Tôi đang ngồi không biết làm gì, thấy có khóm tre trôi bồng bềnh tấp vào gần nhà nên ngứa tay ngứa chân, lôi nó vào đục thử, ai dè thành tác phẩm độc đáo. Đó là thời điểm tôi bắt đầu tiếp xúc, sáng tạo gốc tre thành các tác phẩm như bây giờ”, ông Đỏ nhớ lại khoảng thời gian bén duyên với gốc tre.

 

Với ông, những ngày đầu là thời gian vất vả nhất vì tạo tác phẩm chưa đạt được thần thái, râu của khuôn mặt lúc đó chưa chạm được cằm, hay một số chi tiết không tinh tế như hiện nay…

Quyết tâm tìm tòi trên mạng internet, các sách vở lịch sử, ông chọn cho mình con đường tạo gốc tre thành những nhân vật lịch sử, hoặc truyền thuyết ở Việt Nam và trên thế giới.

“Khi tạo hình khuôn mặt, một điểm khó mà người làm cần lưu ý đó là đôi mắt. Đôi mắt cần phải có hồn, biểu cảm được cảm xúc như: Hỉ, nộ, ái ố…”, ông Đỏ nói.

Đang ngắm nghía một gốc tre, ông cười và thốt lên: “Ra rồi, gốc tre này có thể khắc được ông Phúc trong ba ông Phúc, Lộc, Thọ”.

Nghệ nhân Đỏ tiếp lời, đây cũng là giai đoạn khó khăn nhất mà người điêu khắc gốc tre cần lưu ý. Bắt được dáng từ một gốc tre sần sùi không phải đơn giản, người làm cần phải xem nhiều nhân vật để dễ tưởng tượng.

Ví như gốc tre có rễ ngắn, chúng ta có thể dùng để làm một vị Tổ sư Đạt ma. Còn nếu rễ dài thì người làm có thể tạo thành một ông Quan Văn Trường, Phúc, Lộc, Thọ hoặc Trương Tam Phong…

Ông Đỏ sắm cho mình bàn chuyên dụng để tạo hình nhân vật với một cái giá bằng sắt cố định gốc tre, trên bàn có đủ dùi đục từ nhỏ đến lớn. Bằng những động tác nhanh nhẹn, người đàn ông nghiêm nghị, đặt gốc tre lên giá, căn chỉnh trước sau rồi vặn cố định.

Tiếng lóc cóc bắt đầu từ những dùi đục lớn tạo hình sơ bộ khuôn mặt, cứ thế, dùi nhỏ, rồi dùi lớn được nghệ nhân luân chuyển liên hồi, khuôn mặt dần dần hiện ra. Trong vòng chưa đầy 30 phút, một khuôn mặt ông Phúc (trong ba ông Phúc, Lộc, Thọ) hình thành.

“Khi đục đến khoang miệng, làm thế nào để người xem thấy được biểu cảm của nhân vật khi chiêm ngưỡng tác phẩm”, ông Đỏ giải thích.

Sau khi tạo hình gương mặt, công đoạn tiếp theo là rửa qua nước, phơi khô và đánh giấy nhám để hoàn chỉnh.

Mỗi ngày, ông tạo được khoảng 15 tác phẩm. Khi dịch Covid-19 chưa bùng phát, với bốn thợ được ông thuê thì hàng của ông sản xuất không kịp để bán cho khách…

Mong muốn một làng nghề

Gia đình ông có một cửa hàng nằm trên đường Bạch Đằng (TP. Hội An), du khách vào mua nhiều vì mặt hàng độc lạ. Cùng với đó, nhiều cửa hàng bán đồ lưu niệm ở Hà Nội, Sài Gòn… cũng đặt hàng từ ông Đỏ.

Mỗi tác phẩm trước đây có giá dao động từ 400,000 – 500,000 đồng, nhưng khi dịch bùng phát, lượng người mua giảm nên ông chỉ bán được với giá 200,000 đồng/sản phẩm. Giai đoạn này, những thợ ông thuê cũng tạm nghỉ.

Trò chuyện một hồi, mới biết được nghệ nhân này thạo đến hai ngoại ngữ đó là Anh và Pháp: “Tôi học ngoại ngữ  sáu năm trước vì mong muốn được nói chuyện với người nước ngoài, hai thứ tiếng đó tôi nói trôi chảy. Còn những tiếng như: Hà Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc thì chỉ bập bẹ để giao dịch với khách”.

Khi hỏi xuất xứ những gốc tre, liệu có sợ thiếu hàng, ông Đỏ cười và đáp, các gốc tre này thường mua ở các dự án giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh. Nguồn tre thì không sợ thiếu vì tre tự sinh, tự diệt rất nhanh. Quanh Hội An, Quế Sơn rất nhiều, mỗi gốc như vậy được ông mua với giá 15,000 đồng, nếu hết thì đến các tỉnh bạn như Quảng Ngãi, Thừa Thiên-Huế… tìm mua.

Đang trò chuyện, ông Đỏ nhìn xa xăm rồi trầm tư: “Tôi mong có được một làng nghề về sản phẩm này. Tôi muốn nghề điêu khắc gốc tre này lan tỏa trên cả nước. Tôi sẵn sàng đào tạo những người mong muốn được học… vì khi mình chết đi, có thể không còn ai theo đuổi nghề này”.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: