Little Saigon

Tình yêu ẩm thực quê nhà của cô dâu Nhật gốc Việt

141

TRƯƠNG ĐỨC HẠNH

Sinh ra với cái tên Hồng Nhật – mặt trời đỏ, dường như cuộc đời đã định sẵn cho cô gái Việt bén duyên, lập gia đình và về quê chồng ở xứ sở mặt trời mọc Nhật Bản. Chính ‘quê người’ là nơi gắn kết cô với ẩm thực ‘quê nhà’ và đem ẩm thực Việt đến với người Nhật.

“Mối tình” với nước Nhật và tình yêu ẩm thực Việt Nam

Chồng của Nhật là một kiến trúc sư người Nhật Bản. Năm 2011, cô cùng chồng con sang định cư tại Nhật chỉ một tuần trước khi thảm họa kép động đất – sóng thần xảy ra. Trực tiếp chứng kiến cách người dân Nhật đối diện với sự sống và cái chết bằng tính đoàn kết, kiên định, trung thực, cô dâu trẻ người Việt cảm thấy may mắn khi được trải qua giai đoạn khó khăn như vậy, để kịp định hình lối sống cho mình, cũng như cách giáo dục cho hai đứa con đang độ tuổi mẫu giáo.

Những ngày còn bé ở Việt Nam, Hồng Nhật không quan tâm nhiều đến bếp núc, vì mọi việc đã có người giúp việc lo cho. Sang Nhật, được mẹ chồng chiều chuộng, cô chẳng phải đụng tay đụng chân việc gì. Nhưng Nhật chia sẻ, năng lượng tích cực từ mẹ chồng đã khơi dậy trong cô tình yêu rất tự nhiên cho việc bếp núc, cho ẩm thực. Và cô bắt đầu mày mò nấu nướng, làm bánh.

Một trong những ổ bánh mì đầu tay.

Một ngày nọ, Nhật có cô bạn sửa soạn đi công tác dài ngày ở Việt Nam. Trước khi lên đường, cô bạn đến gặp Nhật để tìm hiểu về Việt Nam, thức ăn Việt. Đối mặt với nhiều câu hỏi về Việt Nam, Nhật cảm thấy xấu hổ vì bản thân không hề có kiến thức về vùng miền, không biết gì hơn về ẩm thực quê mình, ngoài phở và gỏi cuốn.

Từ đó, Nhật quyết tìm hiểu về nơi mình sinh ra và lớn lên qua hàng chồng sách về ẩm thực, lịch sử Việt Nam.

Bánh mì do Hồng Nhật tự làm.

Khi một người tâm huyết với điều gì đó, vũ trụ sẽ ủng hộ cho họ. Hồng Nhật được gặp nhà nghiên cứu ẩm thực Việt nổi tiếng tại Nhật, cô Ito Shinobu. Chính cô Ito Shinobu là người giới thiệu và khai thác sâu sắc văn hoá Việt Nam ở xứ phù tang. Cách một người Nhật trân trọng và quảng bá văn hóa Việt khiến Hồng Nhật cảm động, là động lực đầu tiên của cô trên con đường đem ẩm thực Việt đến với người Nhật.

Đâu chỉ là bánh mì thịt và tô phở bò

Nhật nói, món Việt đươc phân hóa rõ ràng theo ba miền Bắc Trung Nam, thay đổi theo đổi theo từng địa phương cụ thể vì lý do khí hậu, địa lý, phong tục tập quán thói quen của con người ảnh hưởng sâu sắc lên cây trái và nền ẩm thực của từng địa phương. “Càng tìm hiểu, em càng thấy ẩm thực Việt phong phú và đa dạng vô cùng!” Hồng Nhật nói. Quyết định giới thiệu những cái hay của đất nước mình, Nhật bắt đầu bằng cách: Bắt tay vào bếp!

Hồng Nhật đang làm bếp.

Nhật rất yêu những món ăn truyền thống, đơn giản có, cầu kỳ có; nhưng tất thảy đều rất ngon và cân bằng dinh dưỡng. Bữa ăn của người Việt đầy đủ tinh bột, đạm từ thịt, đậu, và đặc biệt nhiều rau xanh.

Với các loại rau thơm, Nhật rất quý vì… khó tìm. Nhật nhớ và thèm nhâm nhi những lá rau thơm một cách thoải mái như khi ở Việt Nam. Cô nói, không có chút rau thơm, cọng hành, món ăn bỗng dưng vô duyên kỳ lạ. Mà đâu chỉ để làm duyên, làm thơm cho món ăn, rau, gia vị còn là bài thuốc quý nữa. “Ẩm thực Việt giá trị lắm, quý lắm, mà nhiều người không nhận ra, thật phí!” Nhật tỏ vẻ tiếc nuối.

Mâm cơm Tết Việt trên đất Nhật

Ban đầu, Nhật đọc sách nấu ăn và mày mò nấu nướng. Cô chia sẻ: “Em mua nhiều sách về ẩm thực, lich sử, tự tìm hiểu và nấu tất cả các món nước dùng mà không sử dụng những viên gia vị sẵn cho phở bò, gà, bún các loại. Em cũng tập tành nấu thêm các loại món ăn đặc sản từng vùng miền nữa.”

Các món Việt do Hồng Nhật làm.

Sau đó, Nhật không muốn “Nhật Bản hóa” hay “Tây hóa” những món ăn Việt. Cô quyết tâm giữ tròn vị cho từng món ăn mình nấu.

Được chồng ủng hộ, từ năm 2015, Nhật thu xếp đưa hai con về Việt Nam mỗi năm vài lần, vào những kỳ nghỉ, để các con trải nghiệm quê ngoại với nhiều vùng miền để nếm các món ăn đặc trưng tại nơi đó. Cứ như thế, những chuyến đi đã đưa người mẹ trẻ đến khu chợ huyện quê hương nếm tàu hũ, chè, đến Huế để ăn bánh nậm, bánh lọc, đến Hội An thưởng thức cơm gà, đến Hà Nội nếm bún chả…

Hồng Nhật bên gánh chè trong chợ quê gần nhà.

Không dừng lại ở việc nấu ngon, cô nỗ lực làm cho những món ăn mình nấu ra được trình bày thật bắt mắt, khiến thực khách phải “ngon mắt” trước khi dùng bữa.

Nhật chuẩn bị mâm cơm Tết Việt trên đất Nhật cũng đủ đầy, trọn vị không khác gì ở Việt Nam, với bánh chưng, tai heo ngâm giấm, thịt kho tàu, dưa giá… Tất cả đều được Nhật tự tay làm từ khâu vo nếp, hấp đậu xanh, làm dưa món, cuốn chả giò…Nhật đem phong vị Tết Việt vào bàn ăn xứ Nhật Bản bằng tình yêu ẩm thực Việt của mình.

Những món ăn Việt do Hồng Nhật nấu.

Food Stylist Hồng Nhật

Cũng trong khoảng thời gian năm 2015, Nhật được nhận vào làm bếp ở một số nhà hàng ẩm thực Âu. Đây là khoảng thời gian để lại cho Nhật nhiều mối quan hệ quý giá với một số đầu bếp, cũng như học được cách bài trí, chụp hình món ăn sao cho bắt mắt, hấp dẫn. Và từ đó, Nhật có thêm một công việc nữa là food stylist – người tạo mẫu cho thức ăn. Với tất cả những kinh nghiệm mình có và tình yêu dành cho ẩm thực Việt, năm 2017, Nhật mở lớp dạy nấu món ăn Việt.

Nhật đặt tên cho lớp dạy nấu ăn của mình là Nia Gohan – nghĩa là “Cơm nhà Nia” với biểu tượng là chiếc nồi và nón lá, đậm chất Việt Nam. Khi được hỏi về cái tên “Nia”, Nhật giải thích đó là tên chồng đặt cho khi cô nhập quốc tịch Nhật, nghĩa là “nhân ái”. Nhật cười hiền và nói, cô thích và sẽ sống đúng với cái tên đó, sẽ đặt hết cái tâm của mình vào từng món ăn. Cô tin đó là cách hiệu quả nhất để lan tỏa tình yêu ẩm thực Việt.

Logo Nhật chọn cho lớp học của mình.

Năm 2019, Nhật được một người bạn thân – cô Fujita Hiroko – một đầu bếp chuyên về các loại bánh mì, mời Nhật làm food stylist cho cuốn sách đầu tay của cô, gồm hơn 30 công thức nướng bánh dễ thực hiện dành cho người bận rộn. Cô Hiroko để Nhật toàn quyền bày biện thành phẩm theo ý thích, không theo định hướng nhất định nào. Nhật không khỏi tự hào khi được người Nhật Bản kỹ tính, cầu toàn tin tưởng đến như vậy.

Cô Hiroko (phải) và Hồng Nhật bên cuốn sách do cô Hiroko biên soạn và Hồng Nhật làm food stylist.

Năm 2020, vì đại dịch COVID-19, Nhật không thể về Việt Nam để tiếp tục hành trình học hỏi món ăn các vùng miền.

Trong thời gian đóng cửa lớp học vì giãn cách xã hội, chủ nhà hàng Grains tại Tokyo gặp khủng hoảng vì người dân chuyển sang mua thức ăn mang đi (take away), Hồng Nhật làm bánh mì thịt kiểu Việt Nam và cơm tấm đóng hộp để thu hút khách hàng. Các món ăn này bán rất chạy, tuy nhiên, vì bếp nhỏ, Nhật không thể làm số lượng lớn hơn được. Sau thời kỳ giãn cách xã hội, Nhật mở cửa lớp học trở lại, và không còn làm cơm phần cho nhà hàng Grains nữa.

Các món Việt do Hồng Nhật làm.

Hồng Nhật vẫn đang miệt mài, kiên trì theo đuổi con đường quảng bá ẩm thực Việt của mình. Những gì đã đạt được, với cô chỉ là bước đi rất nhỏ ban đầu. Nhật mong mỏi đại dịch qua mau để cô được về Việt Nam nhiều lần nữa, để đến nhiều vùng đất khác khám phá, học hỏi ẩm thực quê nhà.

Hình: Từ trang InstagramFacebook “Nia Gohan” của Hồng Nhật.