Con

Share:

Song Thao

Hoàng tử Harry, cháu nữ hoàng, dân “phá rào” của hoàng gia Anh, là người tôi còn muốn nói tới trong họ hàng của một dòng họ đang làm vua của 16 nước, kể cả Canada chúng tôi. Anh như con ngựa bất kham, lúc nào cũng muốn bứt phá xiềng xích vàng của hoàng gia. 

Anh cưới vợ, vợ anh có lẽ không hợp với tiêu chuẩn hoàng gia. Anh có đứa con đầu tiên tên Archie. Nay, trả lời cuộc phỏng vấn của báo Vogue, anh cho biết là Archie cùng lắm sẽ chỉ có một đứa em. Nghe mà mát ruột. Thần dân của 16 nước vốn đã phải cung phụng cho một hoàng gia đông đúc, nay mới có một thành viên biết hạn chế sinh sản, khác với truyền thống sinh sản càng nhiều càng tốt của gia đình quân vương.

Hoàng tử Harry và vợ con

Lý do hoàng tử Harry và công nương Meghan tự hạn chế chỉ hai con là vì môi trường. Hành tinh chúng ta đang sống đang bị ô nhiễm trầm trọng vì hiệu ứng nhà kính. Trái đất đang ngày càng nóng khiến khí hậu thay đổi gây ra nhiều thiên tai như lụt lội, bão táp, động đất. Nhân loại đang hè nhau gìn giữ môi trường. Không vứt rác bừa bãi, tái chế những thứ có thể tái chế được, không dùng than củi và nhiều phương cách gìn giữ môi trường khác. Ngay cả bò cũng được dùng thực phẩm đặc biệt để bớt trung tiện gây ra khí thải độc hại cho môi trường. Cả người lẫn bò đều phải giữ gìn như vậy huống chi thân danh là hoàng tử như hoàng tử Harry.

Tại sao nhín có thêm con lại giúp ích cho sự trong sạch của môi trường là điều mọi người thắc mắc. Bé con làm chi nên tội? Năm 2008, hai giáo sư Paul Murtaugh và Michael Schlax của Đại Học Oregon State, đã làm bản luận tội các bậc cha mẹ nếu cho ra đời một đứa con. Hai ông bà via phải chia nhau trách nhiệm một nửa hiệu ứng nhà kính của đứa con. Đứa con, khi trưởng thành, sẽ lập gia đình và có con, ông bà phải trách nhiệm một phần tư khí thải của các đứa cháu. Đứa cháu sẽ có con, ông bà cố sẽ chịu trách nhiệm một phần tám khí thải của những đứa chắt này. Và cứ thế, trách nhiệm của hai đấng sinh thành tiếp tục khi các thế hệ nối tiếp nhau sinh sản. Hai ông giáo sư này cũng ước tính là mỗi đứa trẻ sanh ra ở Mỹ sẽ thải ra 9.441 tấn khối carbon dioxide. Thiệt tội lỗi, tội lỗi!

Phải chăng khi cho ra đời một tí nhau, chúng ta có lỗi lớn với môi trường đến thế chăng? Ông James Woudhuysen nói không đến nỗi thế. Cách tính của hai vị giáo sư trên chưa chính xác. Họ không tính tới hệ thống hút khí thải tự động rút khí thải ra khỏi môi trường. Họ cũng không nghĩ tới hoàn cảnh sống của từng đứa trẻ. Một thí dụ nho nhỏ. Nếu đứa nhỏ đó di chuyển bằng xe buýt, “tội” của chúng sẽ nhẹ hơn những đứa trẻ di chuyển bằng máy bay riêng, như con của hoàng tử Harry chẳng hạn. Vậy tội của con nhà giầu nặng hơn con nhà nghèo. Nhưng một đứa trẻ luôn là một đứa trẻ. Chúng nào có biết chi. Mang anh hoàng nhỏ Archie ra làm ví dụ kể cũng tội. Nhưng chuyện chi cũng có đầu có đuôi. Bài của báo Vogue phỏng vấn hoàng tử Harry được phổ biến trong cùng tuần lễ anh đã cùng gia đình bay máy bay phản lực riêng tới Sicile, nơi anh thuê khách sạn với giá 2 ngàn đô một đêm!

Một gia đình có 7 con

Chuyện hoàng tử Harry tự nguyện chỉ có nhiều nhất là hai con cũng vẫn không vừa lòng giới lo ngại cho môi trường. Họ cho rằng chàng hoàng tử chịu chơi này còn tham lam quá. Với nạn nhân mãn hiện nay, mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có một con. 

Thế giới hiện nay đã đạt tới mức 7,7 tỷ con người. Theo cơ quan Dân Số của Liên Hiệp Quốc, tới năm 2050, nhân loại sẽ phình ra tới 9,7 tỷ. Và tới năm đầu thế kỷ 22, con số này sẽ đạt tới mức 11 tỷ! Nhà thơ Trần Tế Xương ngày xưa đã mỉa mai: “Bồng bế nhau lên nó ở non”. E rằng với con số vượt qua chục tỷ con người, núi cũng không có chỗ chứa được hết nhân loại. Giải pháp của nhà thơ non Côi sông Vị coi bộ quá sơ sài và khiếm khuyết. Nhân loại ngày mai cần những giải pháp rốt ráo hơn nhiều. Dân biểu Mỹ Alexandria Ocasio-Cortez đã nói thẳng thừng: “Trên căn bản, giới khoa học đã đồng ý là cuộc sống của trẻ em sẽ rất khó khăn. Điều này dẫn tới một câu hỏi chính đáng: vẫn muốn có con có còn hợp lý không?”.

Đúng là chơi ép nhau kỹ quá. Chúng ta hè nhau gìn giữ môi trường là để cho thế hệ mai sau có đất sống lành mạnh. Nay, vì giữ gìn mà cắt đứt sự ra đời của các thế hệ sau thì gìn giữ làm chi? Chẳng lẽ gìn giữ cho đàn bò? Mấy vị đạo đức cùng mình nghe tới chuyện này chắc…sôi máu. Con người đâu có phải thứ dùng để đánh đổi, dù đánh đổi cho một thiên nhiên sạch sẽ hơn. Con người là một sinh vật linh thiêng hơn nhiều.

Đứa con là kết nối tình thương, tạo thành một gia đình hạnh phúc. Nhiều người nghĩ vậy. Vậy nên thế hệ cha ông chúng ta coi con là phúc nhà. Càng đông càng vui. Vui thì chẳng cần đếm. Cả tá cũng vẫn vui vì trời sinh trời dưỡng, trời sinh voi trời sinh cỏ, chẳng có chi lo. Phiền một nỗi là con nít không có vòi! Ngày nay nói chuyện con đàn cháu đống cả tá nghe như huyền thoại. 

Nữ danh ca Thanh Tuyền (đội mũ). Hình HotShowBiz

Cái thời đó xa lắm rồi. Nhưng tôi vừa coi chương trình của ông “thầy đồ trẻ” Jimmy Nhựt Hà phỏng vấn nữ danh ca Thanh Tuyền. Bà có 16 anh chị em tất cả mà bà là  “con voi” đầu tiên. Gia đình bà ở Đà Lạt, bà sống và hát ở Sài Gòn. Khi bà về thăm nhà, thấy một đứa bé, hỏi con ai, bà mẹ trả lời: “Em mày chứ con ai!”. Đó là đứa thứ chín. Sau đó bà tiếp tục làm tính cộng tới con số 16! Chỉ trước chúng ta một thế hệ, con cái đông vui vẫn còn là phúc đức của ông bà để lại. Bà Thanh Tuyền đã khai ra trước bàn dân thiên hạ nội tình phúc đức của gia đình bà, tôi ngại chi mà không khai con số khiêm nhường hơn. Anh chị em tôi tất cả có tới 11 trự!

Có đông con cái không phải chỉ là ý tưởng của những người mang nặng tư tưởng của Khổng Tử, ông thánh coi chuyện không con như một tội đại bất hiếu. Ngay Jeffrey Epstein, chàng triệu phú ăn chơi khét tiếng vừa tự tử trong tù cũng muốn có thật nhiều con mặc dầu đã 66 tuổi mà chưa bao giờ lấy vợ. Chuyện anh chàng giao du với toàn những tai to mặt lớn như Bill Clinton, Donald Trump, hoàng tử Andrew, bị kết tội ấu dâm, treo cổ tự tử trong nhà giam, đang là tin tức “hot” trên khắp mặt báo năm châu bốn biển trong lúc này. 

Theo báo New York Times, dù bị kết tội tổ chức hệ thống ấu dâm cùng ăn chơi với các bạn bè danh tiếng vào năm 2008, Jeffrey Epstein vẫn tổ chức tiệc tùng liên miên tại các biệt thự sang trọng, có sự tham dự của các khoa học gia nổi tiếng trong đó có cả nhà bác học Steven Hawking. Ít nhất có ba nhân vật đã nói với tờ New York Times về ý định có nhiều con của Epstein. Bài báo viết: “Trong nhiều dịp kể từ những năm đầu của thập niên 2000, ông Epstein đã nói với các nhà khoa học và thương gia về tham vọng dùng trang trại ở New Mexico làm nơi gieo tinh trùng của ông để các cô gái sanh con cho ông…Chỉ tiêu của ông là làm thụ thai hai chục cô gái cùng một thời gian”.

Chuyện muốn có đông con cái của chàng triệu phú có gia tài khoảng nửa tỷ đô có lẽ chỉ là ý tưởng của một người hãnh tiến muốn gieo giống của mình cho mai sau. Khác xa với chuyện con đàn cháu đống mà các cụ ta coi như hạnh phúc trời cho một gia đình để nối nghiệp nhà, làm rạng danh dòng họ. Muốn là ý người, có được hay không là ý trời. Không phải cứ muốn là được. Nhiều cặp vợ chồng tịt ngòi, chạy đôn chạy đáo, ngày xưa nhờ thánh thần, ngày nay nhờ khoa học, để có một mụn con mà không được. Chuyện sanh con đẻ cái là chuyện cắc cớ của ông trời. Người thì xoành xoạch. Người thì không có lấy một mụn cho vui cửa vui nhà.

Dĩ nhiên cũng có những người, vì lý do này hay lý do khác, không muốn có con. Trong truyện ngắn “Bốn Người Một Bàn”, tôi đã dựng ra hai nhân vật không muốn có con. Anh chàng Thổ Nhĩ Kỳ Ozgur, theo đạo Hồi, khăng khăng không con không cái chi hết. Vì từ nhỏ, hắn là một đứa trẻ bị lẻ loi trong một gia đình đông con. “Cái tính bướng bỉnh của Ozgur mà tôi biết từ những ngày vừa quen hắn, tôi nghĩ là của một người cuồng tín thực ra chỉ là sự chống trả của một đứa trẻ sớm hằn vết hận thù. Ngay từ nhỏ, Ozgur là một đứa trẻ không vừa mắt cha mẹ. Hắn không ngoan ngoãn như anh chị em hắn. Hắn như một con thú hoang, táp bên này, cắn bên kia, luôn luôn hung hãn dữ dằn. Bản năng tự vệ quá đáng của hắn giữa bày anh chị em đông đúc làm hắn bị tách rời ra như một con thú bị biệt giam trong lồng sắt. Hắn cảm thấy bơ vơ giữa những người thân thuộc. Cha mẹ hắn ghét bỏ hắn. Anh chị em cô lập hắn. Chung quanh hắn chỉ có những bộ mặt lạnh lùng, cứng ngắc của những chiếc mặt nạ. Hắn sống như một vật thừa thãi trong gia đình. Đồ chơi chung là thứ mà hắn chẳng bao giờ được sờ tới. Mà hắn lại là đứa mê đồ chơi vô cùng. Đó là nỗi ám ảnh đeo đuổi hắn”

Nhân vật thứ hai, người Tiệp Khắc, cũng không muốn có con. Vì tính hà tiện. “Con cái thì ích lợi gì? Tốn kém trăm thứ nuôi cho khôn lớn. Khôn lớn rồi, mấy đứa còn nghĩ tới những anh chị già đã vãi tiền ra nuôi chúng? Tôi ít khi húc đầu vào những chuyện phiêu lưu như vậy lắm. Ông nghĩ sao?”. Tôi chán chẳng muốn đôi co với cái anh vắt củ chầy ra nước này. ” Ông biết tôi nghĩ khác ông. Bằng chứng là tôi có một bầy con. Theo tôi, cuộc sống chẳng phải lúc nào cũng được tính toán kỹ lưỡng bằng những con số so đo hơn thiệt. Có những cái làm cho đồng tiền trở nên vô nghĩa.”. Jo nhún vai. Tôi hiểu cái nhún vai của hắn. Nhưng chắc hắn chẳng tận tường được câu nói của tôi. Trước mắt hắn chỉ toàn những tờ giấy xanh giấy đỏ. Còn chỗ nào cho một bầu trời trong xanh rộng rãi?”.

Cổ súy cho kế hoạch hóa gia đình

Thế hệ con cái chúng ta, chẳng phải vì môi trường, nhưng vì lối sống ngày nay, chỉ dám có một hoặc hai con. Sanh con không chỉ lo cho con có cái ăn cái mặc mà còn trăm chuyện khác. Chuyện nào cũng tốn cả tiền bạc lẫn thời giờ. Nào học đàn học võ, nào chơi món này món kia, rồi lại còn sắm sửa đủ thứ cho chúng đầy đủ trong một cuộc sống nhiều tiện nghi hiện nay. Một con hoặc hai con là con số lý tưởng của những cặp vợ chồng trẻ. Muốn giữ được số con như vậy, phải kiêng khem phòng ngừa. Chuyện mà chúng ta gọi là “kế hoạch hóa gia đình”.

Baby Boom tại Queensway

“Kế hoạch hóa gia đình” hay gọi tắt là “kế hoạch”, ai cũng hiểu không phải chỉ là chuyện gia đình mà tại các nước đang phát triển được coi là chuyện…nhà nước. Đất nước nghèo, nhiều con nít, lấy chi mà nuôi dạy. Vậy nên kế hoạch hóa gia đình là chuyện quốc sách. Hơn hai chục năm trước, trong một lần về Việt Nam, tôi được nghe một bài thơ rất thú vị. Anh bạn còn ở lại trong nước ghé sát tai đọc cho tôi nghe với giọng e dè nhưng vô cùng thú vị. Tôi hiểu ngay đây là thứ thơ phổ biến hạn chế trong vòng thân mật.

Trăm năm trong cõi người ta,
Người ta ai cũng thụt ra, thụt vào.
Lạc hậu như thể nước Lào,
Người ta vẫn cứ thụt vào, thụt ra.
“Văn minh” như thể nước Nga,
Người ta cũng vẫn thụt ra thụt vào.
“Phản động” như thể bọn Tàu,
Người ta cũng cứ thụt vào, thụt ra.
Thế mà chỉ ở nước ta,
Người ta lại cấm thụt ra, thụt vào!

Nhưng mới đây, đọc trong một bài viết về “kế hoạch hóa gia đình”, bài thơ lại được coi như một sáng tác cổ võ chuyện “kế hoạch”. Nếu đúng như vậy thì tác giả bài này phải là tay cự phách. Nói chỉ một, hiểu thì muôn vàn! 

Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn không cần nói nhiều. Chỉ cần 5 chữ cho một bài thơ…kế hoạch. 

Đừng đụng em  

Em đẻ 

Chuyện hạn chế sinh sản trong thời buổi môi trường trở thành một vấn đề cấp bách cho nhân loại không chỉ là chuyện của các nước đang phát triển. Đâu đâu cũng hô hào…nín. Tại Canada chúng tôi, thời baby boom trên nửa thế kỷ trước đây, tỷ lệ là 3,7 trẻ cho mỗi phụ nữ. Đó là thời kỳ xả láng. Năm 2011, tỷ lệ này là 1,7. Chục năm trước đó là 1,6. Bi chừ là 2,1. Vậy là chàng hoàng tử Harry vẫn trong ngưỡng an toàn nếu chọn sinh sống ở Canada.

Nhưng, dưới mắt các nhà bảo vệ môi trường, còn có số cộng là không được. Phải chọn con số không tròn trĩnh. Sao được? Một trong những nhu cầu của các cặp vợ chồng là có tí lau nhau để hủ hỉ tối ngày. Trong bản nghiên cứu “Essays In Philosophy”, bà Anca Gheaus của Đại học Pompeu Fabra bên Tây Ban Nha đưa ra một giải pháp: nuôi con chung! Nhiều cặp vợ chồng cùng chung nhau nuôi nấng và dậy dỗ một đứa trẻ. Bé này là con chung của vài cặp vợ chồng. Bà lý luận: càng nhiều người dậy dỗ, đứa trẻ càng có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Vấn đề là cặp nào là cha mẹ ruột sanh ra đứa trẻ đó. Theo bà Anca Gheaus, chuyện dễ ẹt. Bắt thăm xem ai trúng là được quyền đẻ.

Không biết bà này đang nói chuyện về một đứa trẻ hay là một con chó, con mèo!

08/2019Website: www.songthao.com

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: