New Year’s resolution – hứa dễ nhưng làm không dễ!

Share:

Hà Giang

Cuối tuần trước tôi nhận được cú phôn khá bất ngờ của Ngọc Yến, người bạn ở New York lâu rồi ít liên lạc, cho biết sau tết Tây, cả gia đình sẽ dọn về California ở luôn. Về miền Nam Cali nắng ấm sao cho kịp trước ngày Tết, để còn “ăn một cái Tết Nguyên Đán Việt Nam nhất có thể được,” Yến nói trong nỗi hân hoan òa vỡ.

Ước mong được dọn về Cali là điều mà cả hai vợ chồng Yến đã ấp ủ từ lâu, đến nỗi họ đã từng năm, từng năm đều trân trọng đặt ao ước ấy thành New Year’s resolution của mình. Năm cuối Yến còn nhắc với tôi tâm nguyện phải về Cali này là vào đầu năm 2013, khi tôi gửi cho Yến bài vừa viết xong về New Year’s resolution. Đọc xong, Yến tâm đắc,  gọi phôn cho tôi ngậm ngùi. “Ừ bài viết đúng đấy… Với tụi tao đây đã là năm thứ năm không thực hiện được tâm nguyện này rồi. Nhưng sớm muộn gì rồi thể nào cũng phải được…”

Cúp phôn rồi, tôi đi tìm lại bài viết cũ. Đã ba năm rồi, nhưng nội dung bài viết vẫn thích hợp như vừa mới viết xong. Xin phép đăng lại ở đây để tặng độc giả tuần báo Saigon Nhỏ và riêng tặng vợ chồng Ngọc Yến.

Sáng sớm của ngày làm việc cuối cùng trong năm, tôi co ro cùng mọi người xúm quanh bình cà phê, chờ đến lượt mình. Trời lạnh như mong đợi. Tôi tự nhủ sẽ rót một ly cà phê thật nóng để giữ cho mình thật ấm và cho đầu óc minh mẫn, làm việc thật nhanh để còn về quây quần quanh gia đình, bạn bè, đón mừng năm mới.

“Nhanh thật, mới đó đã hết một năm nữa rồi. Mọi người đã sẵn sàng đón năm mới chưa?” Một người hỏi.

“ Nhanh ghê chứ! Mới đầu năm đây giờ đã cuối năm rồi. Hèn chi mình già hồi nào không hay” Tiếng trả lời của một đồng nghiệp kèm theo tiếng thở dài, rất nhẹ…

“Có ai bắt chước người Mỹ làm New Year’s resolution không vậy?” Người khác bất chợt lên tiếng thắc mắc.

Câu hỏi đơn giản này không ngờ được mọi người nhao nhao hưởng ứng trả lời. Mỗi người một câu, một ý.

“Tui hả? Thì hứa với bả sẽ nhớ mang thùng rác ra trước cửa cho đúng ngày, còn bà xã tui thì hứa sẽ bớt đi shopping. Năm nào cũng nhiêu lời hứa…” Một ông cười lên ha hả như đã biết trước là cả hai vợ chồng đều sẽ không ai giữ lời hứa.

“Tôi thề sẽ đi gym đều đặn.” Một cô nói.

“Tôi sẽ bớt đi nhậu với bạn bè.”

“Tôi sẽ làm cho xong hết todo list của vợ giao cho.”

“Em hứa dọn gọn mấy cái closets và hứa không mua thêm quần áo. Ông xã than nhà bừa quá rồi.”

“Tôi thì  hứa vẫn cố gắng làm việc mỗi ngày y như năm trước.” Một người nói. Rồi như thấy mọi người có vẻ “coi thường” lời hứa của mình, vội lên tiếng “bảo vệ quan điểm” giữa tiếng cười của mọi người:

“Ê! Đừng coi thường nhe. Mình càng ngày càng già thì càng yếu đi, mà vẫn cố làm y như trước là ngon lành rồi, đâu phải dễ đâu, phải không?”

“Tôi hả, nếu sáng ngày New Year tôi ngủ dậy mà thấy mình còn sống, thì mới tính đến chuyện làm New Year’s Resolution.”

“Còn em, em sẽ cố thực hiện new year resolution của năm trước! Mấy năm rồi, năm nào cũng bổn cũ soạn lại, gạch năm cũ đi, điền năm mới dzô là xong!”

Mọi người cùng cười ồ trước câu nói dí dỏm mà thâm thúy của người trẻ nhất trong nhóm.

Tâm niệm đầu năm
New Year’s resolution là một tập tục từ lâu đã ăn sâu trong văn hóa của người Mỹ, một thói quen không thể bỏ, tương tự thói quen chúc Tết người lớn, lì xì con nít của người Á Đông.

Tâm niệm đầu năm, tạm dịch từ những chữ New Year’s resolution, là những lời tâm niệm thường được đưa ra, rất thành khẩn, chân thành với bản thân và với trời đất, ngay giữa lúc năm cũ sắp qua và năm mới đang đến. Nhưng dù thành khẩn thế nào, tâm niệm đầu năm cũng là những lời hứa mà cuối cùng đa số mọi người đều không giữ được.

Thật vậy, thói quen này thông dụng đến nỗi thậm chí trang web http://www.usa.gov của chính phủ đã dành hẳn một trang để liệt kê danh sách những điều tâm niệm thông dụng nhất, theo thứ tự, gồm: Giảm cân, làm việc từ thiện, bỏ hút thuốc lá, lấy thêm một mảnh bằng, tìm việc làm tốt hơn, để dành tiền, tập thể dục đều đặn, bớt căng thẳng, đi du lịch, giảm dùng credit card, bớt uống rượu v.v…

Kết quả một cuộc thăm dò của Đại học Marist University, thực hiện gần đây, cũng cho thấy “giảm cân” đứng đầu danh sách, theo sau là “đi gym đều đặn hơn,” và “chi tiêu ít hơn hay tiết kiệm nhiều hơn” và “bỏ hút thuốc” đồng xếp hàng thứ ba.

Nhưng đó là tâm niệm. Còn người ta có thực hiện được những tâm niệm này hay không lại là một chuyện khác.

Và thường thì “lực bất tòng tâm.”

Nhiều thống kê cho thấy hầu hết mọi người chẳng ai thực hiện được những điều tâm niệm này là mấy. Người nào giỏi lắm, phi thường lắm thì cũng chỉ làm theo đúng lời tâm niệm được vài tháng đầu năm, rồi thì lại đâu vào đấy.

Richard Wiseman, nhà tâm lý học, cũng là một tác giả chuyên thực hiện những thí nghiệm về thói quen của quần chúng, khám phá ra rằng 52% những người có New Year’s resolution, tin là họ sẽ thực hiện được, nhưng trên thực tế, chỉ 12% tàm tạm giữ đúng được lời hứa với bản thân. Tàm tạm nghĩa là làm gần được những điều mình tự cam kết.

Nếu giữ tâm niệm đầu năm khó như thế thì tại sao người ta cứ phải bận tâm lập danh sách làm gì cho phiền toái?

Tâm niệm đầu năm, theo nhận định của như tác giả Emrys Westacott, một giáo sư triết học tại đại học Alfred University, là một cử chỉ rất “người”… Nói cho văn hoa thì đây là “một chiến thắng của hy vọng trước kinh nghiệm thực tiễn,”  còn nói một cách thẳng thừng thì “dream is free” vì thế tội gì mà không mơ ước…

Giáo sư Westacott giải thích thêm rằng tâm niệm đầu năm là một cách để con người bầy tỏ những gì họ ao ước cho chính bản thân, hay những gì chúng ta chưa hoàn toàn hài lòng về mình, một ước muốn thay đổi để vươn lên, để trở thành một người tốt hơn, đẹp hơn, gần hơn với những kỳ vọng của chính mình.

“Quan trọng nhất, New Year’s resolution là một cơ hội để người ta xóa đi làm lại, xóa bỏ những khiếm khuyết của năm cũ, làm lại một năm mới hoàn chỉnh hơn.” Ông Westacott nói.

Tiến Sĩ Bobby Hoffman, trong một bài xã luận đăng trên tờ Psychology  viết:

“Đối với nhiều người, những cam kết chắc nịch đầy lý tưởng của New Year’s resolution được cao hứng đặt ra trong tâm trạng háo hức mong chờ năm mới, là những cảm xúc thoáng qua, sẽ phai nhạt còn nhanh hơn những hứa hẹn của một ứng cử viên tranh cử tổng thống khi phải đối diện với thực tại sau ngày nhậm chức.”

Rồi ông phân tích kỹ hơn về lý do tại sao  tâm niệm đầu năm là điều nói dễ làm khó:

“New Year’s resolution thường được đặt ra khi chúng ta đang trong thời kỳ nghỉ lễ, vừa phục hồi từ một lịch trình bận rộn, vì thếtrong một tâm trạng thoải mái, cảm thấy mình có đủ sức để thay đổi thế giới, thường hay đưa  ra những mục tiêu lớn. Trên thực tế, ngay sau khi hết ngày nghỉ, phải lao vào thời khóa biểu bận rộn cũ, chẳng ai còn sức để làm cuộc cách mạng bản thân…”

Làm sao để thực hiện?
Theo giới chuyên gia, New Year’ resolution, tâm nguyện đầu năm, hóa ra, không chỉ là một sản phẩm của người Mỹ hiện đại.

Từ 4,000 năm trước, cứ mỗi giao thừa, hay sáng sớm của ngày đầu năm, người Babylon đã thầm thí khấn hứa với Thượng Đế, để hy vọng sẽ được ngài chúc lành cho năm mới.

Thời đó, đa số người Babylon đều có một ước mơ được thoát khỏi cảnh nghèo khổ, và họ hứa sẽ làm việc thiện, tu thân tích đức, để mong Thượng Đế sẽ ban cho họ một năm sung túc hơn.

Ước mong thoát khỏi cảnh nghèo?

Nghe quen tai quá. Nhiều người trong chúng ta ngày nay vẫn mong ước như thế, nhưng nói theo ngôn ngữ ngày nay, nó là ước mong giảm nợ, một tâm niệm đứng hàng thông dụng thứ ba trong danh sách tâm niệm đầu năm.

Soạn danh sách xem ra rất dễ. Nhưng chỉ ngồi liệt kê những điều mình muốn hay định thay đổi, thì chẳng thay đổi được gì. Còn cần phải quyết tâm thực hiện điều tâm nguyện của mình. Và đây, đối với nhiều người, là điều khó nhất.

Một lần nữa thống kê đưa ra những con số không khả quan lắm: 67% người có New Year’s resolution đưa ra một danh sách dài hơn ba điều tâm niệm trong năm mới. Và chỉ 63% nói rằng họ chỉ giữ được lời hứa đầu năm mới trong vòng hai tháng. Rồi kể từ tháng Ba trở đi, mọi việc lại đâu vào đấy.

Theo Giáo sư Joe Ferrari, dậy môn tâm lý học tại DePaul University ở Chicago, thì có một cách giúp người ta thực hiện, đó là chia xẻ tâm niệm của mình với bạn bè người thân.

“Khi bạn giữ bí mật tâm niệm của mình thì không ai giúp bạn theo dõi tiến triển của mình. Và cái gì không được theo dõi thì sẽ rơi vào quên lãng.” Giáo sư Joe Ferrari nói.

Vẫn theo giáo sư Ferrari, công bố tâm niệm đầu năm của mình là một cách hữu hiệu để mừng năm mới. Với email, và những trang mạng xã hội ngày nay, việc chia sẻ không khó tí nào.

Đồng ý với Giáo Sư Ferrari, ông Michael Kitchens, giáo sư tâm lý học tại Lebanon Valley College nhấn mạnh:

“Một khi bạn nói cho người thân biết tâm niệm của mình thì chẳng chóng thì chầy cũng có một người nào đó hỏi thăm xem mười điều tâm niệm bạn đã thực hiện được đến đâu. Điều này giúp động viên bạn.”

Theo ông Kitchens, có một số bí quyết giúp bạn thực hiện những điều tâm niệm.

Chẳng hạn đừng làm một danh sách dài lê thê, mà hãy giới hạn trong chỉ vài điều tâm niệm thôi, thậm chí chỉ có một thôi, lại càng tốt.

“Thường thì khi hứng chí, bạn sẽ lập một danh sách dài, nhưng khi có nhiều điều phải thay đổi quá thì khi cơn hứng nguội đi, bạn sẽ thấy bị áp đảo, thối chí và bỏ cuộc trước khi bắt đầu.” Ông Kitchens giải thích.

Cũng đừng có những tâm niệm mơ hồ, mà phải có mục tiêu cụ thể, tỷ dụ như: “Tôi muốn thụt 10 lbs trước ngày 1 tháng Hai.” hay “tôi muốn để dành mỗi kỳ lương thêm $100.”

Giáo sư Ferrari đồng ý:

“La Mã không thể xây xong trong một ngày. Một mục tiêu quá tham vọng có thể làm chúng ta mất sự tự tin, khi không thể đạt được.”

Thay vào đó, các chuyên viên khuyên chúng ta nên chia mục đích lớn thành những mục tiêu nhỏ, và không cần biết mục tiêu của bạn là gì, cần phải thường xuyên theo dõi sự tiến bộ của mình. Nếu muốn giảm cân, hãy cân mỗi tuần lễ để xem mình đã đi được bao xa trên đoạn đường gay go này.

Richard Wiseman, người chuyên thực hiện những cuộc trắc nghiệm về thói quen của quần chúng, đưa ra một vấn đề ít người nghĩ đến. Ông nói:

Những tâm niệm thông thường nhưng khó thực hiện như bỏ hút thuốc, ăn ít lại, hay bớt uống rượu rất khó thực hiện, bởi vì khi buồn bực chúng ta thường dựa vào những thói quen khó bỏ này để giúp mình bớt căng thẳng.

Vì vậy, theo ông Wiseman, chúng ta cần có một nhóm bạn hữu để động viên tinh thần. Chẳng hạn khi thấy buồn hay căng thẳng, hãy đến thăm hay gọi điện thoại nói chuyện với một người bạn nào đó, thay vì hút thuốc liên miên, hay khui chai rượu vang ra uống hết ly này đến ly khác để chạy trốn nỗi buồn.

Nhà nghiên cứu Wiseman cũng đề cập đến một ngộ nhận khác. Ông cho biết nhiều người nghĩ rằng chỉ cần khoảng ba tuần là con người tạo được một thói quen mới. Thật ra theo một cuộc nghiên cứu gần đây, người ta phải cần cần phải có 66 ngày mới tạo được một thói quen mới, và gắn bó với thói quen mới đó.

Bí quyết đã nắm trong tay rồi, bạn còn đợi gì mà không có New Year’s resolution?

Nhưng hãy lập danh sách ngắn thôi, và rất thực tế nhé. Rồi cùng nhau chia sẻ tâm niệm đầu năm của mình.

Hà Giang

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: