Khóc cây đổ

Share:

Trùng Dương

Có người chắc cười. Cây đổ là chuyện thường của thiên nhiên, “khéo dư nước mắt…” Đặc biệt hôm nay, Chủ nhật ngày 15 tháng Giêng, 2017, khi tôi bắt đầu viết bài này, khắp nước Mỹ sôi động vì hàng mấy chục cuộc biểu tình đang diễn ra để phản đối Tổng Thống đắc cử Donald Trump.  Quan trọng nhất là các cuộc biểu tình phản đối việc đảng Cộng Hoà, dưới sự thúc đẩy của ông, đang gỡ bỏ Luật Y Tế – Affordable Care Act hiện đang giúp hơn 20 triệu người có bảo hiểm y tế.  Chỉ còn năm ngày nữa thì ông Trump, con người được cho là độc tôn, kiêu ngạo có lẽ là số một của thế giới, sẽ trở thành người lãnh đạo nước Mỹ, quốc gia vốn là biểu tượng của những giá trị nhân bản, tự do, dân chủ — những giá trị hoàn toàn ngược lại với của người sẽ cầm vận mệnh quốc gia này, chưa nói vội tới thế giới.

Thực ra, nước mắt tôi không đang chẩy, nhưng lòng đang thổn thức. Hình như, tôi dần nhận ra, tôi không chỉ thương cái cây cổ thụ trong khu rừng đã nhiều lần đưa thân hữu tới thăm và chính mình cũng đã từng tới đó một mình khi cần tìm cho tâm hồn sự lắng đọng. Nhiều cây cổ thụ trong cụm rừng Calaveras Big Trees này cũng đã từng đổ, hay bị loài người lột da, đốn ngã cho những mưu tính tham vọng cá nhân, mà tôi đã kể trong bài “Câu chuyện của cây” (Giai phẩm Xuân Đinh Dậu Saigon Nhỏ 2017). Với tôi, những cây đại thụ sequoia này đã trở thành thân thiết, luôn có đó cho tôi tới chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn kho tàng trời đất.

Tôi đang thổn thức cho quê hương thứ hai của mình đang bị ngộ độc, mất hướng. Trên 200 năm xây dựng một xã hội nhân bản đa chủng, chả lẽ nào kết thúc trong không khí đầy thù hận, độc tố, kỳ thị, chia rẽ? Tôi không muốn tin như vậy. Và tôi cũng biết là tôi không cô đơn. Vì đây không chỉ là cuộc phấn đấu của riêng ai.

***

Đúng một tuần trước, vào khoảng 2 giờ chiều ngày Chủ Nhật mồng 8 tháng Giêng, khi trời đang cơn mưa bão, cây cổ thụ có tên là Pioneer Cabin Tunnel Tree bị tróc rễ và đổ, sau gần 2,000 năm đứng trong trời đất. Tiếng cây đổ, với thân cây khổng lồ bỗng dưng bật rễ ngã xuống, chắc phải chấn động cả khu rừng già, nhưng không ai nghe thấy gì, kể cả vài người trong toà nhà Visitor’s Center mở cửa cách đó khoảng một dặm, có lẽ vì tiếng mưa gió bên ngoài đã trấn át mất tiếng cây đổ. Cũng may mắn là vì trời mưa bão nên không có ai đi dạo trong rừng lúc đó.

Như nhiều người, tôi chỉ nghe chuyện cây đổ vào chiều hôm sau, khi mưa bão vẫn còn vật vã trên mấy ngọn cây cedar bên ngoài căn chung cư. Cô bạn cùng chung cư tôi ở, người đã được tôi đưa đi thăm rừng nhiều năm trước, gọi điện thoại báo tin sau khi xem tin trên truyền hình. Gác sang một bên bài viết về Thỏa Hiệp Paris về khí hậu thay đổi mà ông Trump đe sẽ rút ra, đồng thời tháo gỡ các luật hạn chế việc thải thán khí làm ô nhiễm thêm môi trường, gây nên nạn nhiệt hoá toàn cầu làm đảo lộn sinh hoạt của loài người và trái đất từ nhiều năm nay. Tôi lên Internet lục tin và hình ảnh cây đổ để xem.

Tôi sững sờ, ngẩn ngơ khi nhìn thân cây cổ thụ nằm trơ rễ trên mặt đất ướt át, vương vãi khắp nơi là những mảnh gỗ vụn xác xơ. Tôi cố định hình con đường đã nhiều lần đi qua xuyên bụng cây, ngắm những vết sẹo do những bàn tay con người táy máy vô tâm khắc ghi, nhưng không còn nhận ra con đường xưa lối cũ.

Mới gần hai tháng trước tôi vào thăm rừng cổ thụ, mong tìm chút lắng đọng cho tâm hồn bất ổn hậu bầu cử, mặc dù mới thăm rừng cách đó một tháng. Trong chuyến viếng thăm trước này, tôi đã tình nguyện chụp hình cho một gia đình trong vòm bụng của cây cổ thụ, và được một người trong gia đình đó đề nghị chụp cho bức hình đứng trước cây. Tôi đã dùng hình đó để làm thiệp Giáng Sinh gửi đi cho thân hữu.

Đâu ngờ rằng đó là bức hình cuối cùng của tôi với cây.

Biến cố cây cổ thụ đổ đã nhanh chóng thành tin quốc tế. Giám thị kiểm lâm của tiểu bang, ông Tony Tealdi, cho biết từ khi khám phá ra cây đổ và thông báo trên trang Facebook của công viên, ông đã nhận được nhiều điện thoại hỏi thăm và xin tin tức, trong đó có cả truyền thông Nga và đài BBC của Anh.

“Đó là một ngày đáng buồn,” ông nói với các phóng viên tại chỗ cây đổ một ngày sau biến cố trên. “Chúng tôi vẫn còn thấy nổi da gà mỗi khi nghĩ tới cảnh cây đồ xuống cái rầm như vậy. Thế nhưng đó là lẽ tuần hoàn của đời sống.”

 

Sau gần 2,000 năm đứng giữa trời đất, với trên 100 năm thoi thóp sau khi bị người khoét bụng, trái (Ảnh TD, 10-2016), cây đại thụ sequoia có tên “Pioneer Cabin Tunnel Tree” trong Calaveras Big Trees State Park, Calif., cuối cùng bị trận bão đầu năm 2017 đánh bật rễ đổ. (Hình: AP, 01-2017).

Giám thị kiểm lâm thuộc công viên tiểu bang, Tony Tealdi, hướng dẫn phái đòan truyền thông đi quan sát nơi cây cổ thụ Pioneer Cabin Tunnel đổ một ngày sau khi bão đánh đổ. (Hình: Rich Pedroncelli/AP).

Từ trên thế kỷ này, Cây Pioneer Cabin là nơi chụp hình ưa thích nhất của du khách tới viếng Công Viên Tiểu Bang (California) Calaveras Big Trees, cách Sacramento 90 miles về phía Đông Nam.

Vào thập niên 1880 khi khu rừng còn nằm trong tay tư nhân, chủ nhân của nó tìm cách lôi cuốn du khách tới đây bằng cách chọn cây Pioneer này vì là cây có gốc lớn nhất trong khu rừng với khoảng gần 100 cây cổ thụ còn đứng để khoét một đường hầm xuyên qua cây vừa đủ cho xe có ngựa kéo hoặc xe hơi hồi đó đi qua. Cây Pioneer được chọn một phần cũng vì nó đã mang sẵn một vết sẹo lớn do một trận cháy rừng gây ra.

Do phản ứng tự nhiên, các chất dinh dưỡng do rễ cây hút được dồn lên ngọn. Ngọn cây phát triển tạo một sức nặng bất quân bình nên trong một trận bão đã lâu bị bứt lìa khỏi thân, một phần vẫn còn nằm trên mặt đất gần đó. Trước khi bị bật rễ đổ xuống hoàn toàn sau trận bão vừa qua, cây Pioneer thực ra chỉ còn lại vài chục feet chiều cao. Không ai biết chiều cao thật của cây, cũng như tuổi, chỉ đoán đại khái gần 2,000 năm – 2,000 năm! Dài hơn bất cứ nền văn minh nào của nhân loại.

Có người nghĩ rằng cây còn sống, bằng chứng là có một số cành lá xanh trên phần ngọn cây còn sót lại. Song ai cũng biết đó là cái sống thoi thóp. Tôi nghe dấy lên một mối thương tâm khi nghĩ cây cổ thụ đã thoi thóp tới hơn một thế kỷ từ khi người ta, do lòng ham lợi nhuận, quyết định khoét bụng nó để làm đường hầm cho du khách đánh xe đi qua.

Cây Pioneer không phải là nạn nhân duy nhất trong cụm rừng Calaveras do lòng tham lợi nhuận và thiếu hiểu biết của con người thời ấy — mặc dù thời nay thứ đó cũng vẫn không thiếu, không chỉ đối với rừng mà họ còn muốn đục đẽo khai thác trái đất thêm nữa để rút ruột nó. Suốt 1.5 miles đường bách bộ của khu rừng cổ thụ còn một số cây nạn nhân của lòng tham của con người mà tôi đã kể trong bài “Câu chuyện của cây”. May mắn cho chúng ta cụm rừng này, trong số không tới 5 phần trăm còn sót lại của tất cả các khu rừng đại thụ gỗ đỏ, giống cây chỉ có ở bắc và trung bộ tiểu bang California, đã được bảo vệ như một kho tàng thiên nhiên của loại người. Được biết loài cây này có thể sống tới 3,000 năm nếu không bị khai thác hay thiên tai.

“Ta cần nhìn vào lẽ tuần hoàn của đời của những cây này,” ông giám thị kiểm lâm Tealdi giải thích, như một lời vỗ về. “Giờ là lúc cây cổ thụ này bắt đầu cuộc đời kế của nó trên mặt đất – đó là trở thành nơi sinh cư của các loài thú và côn trùng. Nó vẫn sản xuất trong thiên nhiên đấy chứ — điều đó cũng giúp ích cho thán khí nhà kính nữa.”

Tôi viết bài này cũng để vĩnh biệt cây cổ thụ đã cho tôi những giờ phút chiêm ngưỡng và lắng đọng đầy kỷ niệm không thể phai nhạt được.

Cây ơi, khi nào người ta dọn rừng xong và cho phép vào thăm, tôi sẽ đem cho cây một bông hồng tạ ơn, nghe cây.
[TD, 2017-01]

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: