Một thuở chưa nguôi

Share:

Miếng Thịt Bò

Gia đình tôi thuộc cỡ trung bình của người Việt Nam, nghĩa là gồm ba mẹ và tám anh em. Sinh ra giữa đám anh em trai, thuở nhỏ tôi thích những trò chơi tạc lon, thả diều hơn là bế em, giải gianh. Tính con gái của tôi chỉ thể hiện bằng tật mau nước mắt.

Các anh em và đám bạn con trai cùng xóm đã biết lợi dụng yếu điểm này của tôi trong những trò chơi của họ. Sau những trận mưa rào, tôi thường theo bọn họ xuống xóm Bến Cỏ hay qua cầu xa lộ Phan Thanh Giản để bắt dế. Có lần mãi lần theo tiếng dế, chúng tôi chui tọt vào bót cảnh sát nằm ngay đầu cầu. Thầy cảnh sát đang hùng hổ, định la mắng chúng tôi, doạ sẽ mách cha mẹ thì thấy tôi đang rơm rớm nước mắt sắp …nhè, thầy bèn dịu giọng: “Thôi, tụi bây đưa em về, tao tha lần này đó nghen.

Sài Gòn ngập nước (Duong Thai Tan)

“Tính con gái mau nước mắt ấy còn thể hiện qua những lần đọc những truyện ngắn cảm động như truyện ngụ ngôn “Con Tấm con Cám” hay “Anh Phải Sống” của Khái Hưng. Bị các anh bắt gặp đang mít ướt và đặt cho cái “pháp danh” là Thích Khóc Nhè, tôi phải trốn lên gác để được tự do đọc truyện và để được yên tâm …khóc một mình.

Trong các truyện lấy được nhiều nước mắt của tôi phải kể đến truyện Miếng Thịt Bò của Jack London hình như do giáo sư Lê Bá Kông chuyển dịch thì phải. Đó là câu chuyện về người võ sĩ Quyền Anh vang bóng một thời, thi đấu với một tay võ sĩ mới ra lò mà kỹ thuật và kinh nghiệm còn non kém. Vậy mà anh ta bị đánh bại. Đang nằm đo ván trên sàn đấu, người võ sĩ về chiều thầm nghĩ “Giá mà ta có miếng thịt bò bít tếch ăn chiều qua thì cơ thể đâu có kiệt quệ mà thua thê thảm như thế này”.

Sau khi đọc truyện ngắn này, mỗi lấn định gắp đũa vào đĩa thịt bò tái tươi hồng mềm ngọt của mẹ là hình ảnh anh võ sĩ mặt mũi tím bầm bê bết máu lại nhảy xổ ra và tôi không thể nào tiếp tục gắp cho được.

Rồi cuộc đổi đời Ba Mươi tháng Tư xảy ra, tự dưng thịt cá đua nhau đi trốn. Tôi còn nhớ mẹ phài dậy sớm từ 3,4 giờ sáng, xếp hàng cả ngày, chỉ để mua cho anh em chúng tôi vài miếng thịt bèo nhèo hay vài lạng tép bé xíu bé xiu. Năm chừng mưới họa mẹ bóp bụng mua vài lạng thịt bò ngoài tiêu chuẩn để “bồi dưỡng” cho đám con đang thời mới lớn.

Có thực mới vực được đạo, cơ thể đang thiếu chất đạm, thế là tôi quên béng mất anh chàng võ sĩ nọ để vội tranh gắp vài miếng thịt thái mỏng tanh với các anh. Cuộc “Cách mạng” này mang lại nhiều sự đổi đời cho dân chúng miền Nam mà trong đó có cả gia đình tôi, nghĩa là có cả tôi nữa. Sau cuộc thi tuyển gay go, vừa thi về học vấn vừa thi về lý lịch, tôi là một trong những học sinh hiếm hoi của miền Nam với “lý lịch không rõ ràng, có người anh là sĩ quan “Nguỵ” đang phản bội tổ quốc sống bên đế quốc Mỹ, trúng tuyển vào trường đaị học Y dược của thành phố.

Sài Gòn đầu thập niên 1990 (Doi Kuro)

Dưới mái trường Xã Hội Chủ Nghĩa chúng tôi được giảng dạy không những về chuyên môn mà còn về chính trị để trở thành ngưới cán bô y tế vừa hồng vừa chuyên. Tinh thần làm chủ tập thể XHCN có lẽ được chúng tôi phát huy mạnh mẽ nhất vào lúc tổ sinh viên chúng tôi phân phát nhu yếu phẩm. Tiếng cãi vã tranh giành quyền lợi ỏm tỏi, nào là “sao phần của tớ nhiều da thế, vậy tính tớ lấy phần da hay phần thịt” hay “tháng trước tớ lấy mỡ rồi, sao tháng này lại chia cho tớ phần xương” hay “nửa cân thịt sao mà ít thế này” .

Vừa học chính trị vừa học chuyên môn, chúng tôi cũng đi luân khoa các bệnh viện để thực tập. Một trong những bệnh viện tôi được gửi đến để thực tập là BV Nhi Đồng. Thật là xót xa khi nhìn thấy những em bé suy dinh dưỡng, bị mù cả đôi mắt vì thiếu sinh tố A, bị còi xương vì thiếu sinh tố D, những cơ thể mới 7, 8 tuổi đầu mà da nhăn nheo bọc xương, miệng móm răng rụng như những ông già bảy, tám mươi.

Một trong những bệnh nhi tôi được giao để điều trị là thằng bé Tâm lên tám tuổi, mới được đưa về từ vùng kinh tế mới. Bé Tâm bị hội chứng Thận Suy, gầy trơ xương, nằm im lìm mệt mỏi, chỉ còn đôi mắt tinh anh trên khuôn mặt xanh xao. Bà nội bé Tâm vừa kể bệnh vừa khen thằng bé:
– “Cháu ngoan lắm cô ạ, biết bà nghèo nên chẳng dám đòi hỏi gì cả.”
-“Thế cha mẹ của bé đâu rồi hở bà ?”
-“Bố cháu đi học tập cải tạo. Mẹ cháu đã lấy chồng khác. Mà chẳng trách được nó. Nhà nghèo quá, sống không nổi, nó cũng đã ra ngoài Bắc thăm nuôi chồng rồi đó cô.”
Bà cụ vừa xoa đôi chân phù của bé Tâm, vừa chép miệng nói tiếp:
-” Tôi già rồi sống sao cũng được, chỉ tội thằng bé ăn toàn rau độn mì cả tháng nay, giá mà có miếng thịt…”
Sáng hôm sau tôi đi thăm bệnh sớm. Tiếng rên rỉ nỉ non lôi kéo chân tôi đến phòng bệnh ấy. Trên giường bệnh tấm drap trắng che phủ thân hình bé bỏng của bé Tâm, bên cạnh là bà cụ già gục đầu bên xác cháu, miệng lảm nhảm nói mãi một câu:
-” Tâm ơi, sao cháu bỏ bà ra đi sớm như thế này hở Tâm?”
Người đàn bà nuôi bệnh giường bên cạnh, mặt sũng nước mắt hỏi tôi:
-” Có phải lỗi của tôi không cô, chiều hôm qua tôi lén cho thằng bé miếng thịt bò kho mặn “

Những gia đình người Việt tỵ nạn đầu tiên tại Hoa Kỳ

…Dù không muốn rồi tôi cũng bỏ đất nước ra đi. Rồi tôi cũng phải bắt đầu cuộc sống mới bằng hai bàn tay trắng và dần dần có cuộc sống khả quan. Trải bao năm sống nơi xứ người với vật chất dư thừa, dù có ngán biết mấy chưa bao giờ tôi bỏ mứa thức ăn. Chiều nay tôi được một hãng thuốc tây mời đến một nhà hàng sang trọng tại South Coast Plaza để nghe thuyết trình về một loại thuốc mới tung ra ngoài thị trường. Vừa lơ đãng nghe nói vể những ưu điểm của loại thuốc này, tôi vừa cầm niã châm nhẹ vào những miếng bông cải xanh. Minh, người bạn đồng nghiệp, ngồi kế bên huých nhẹ vào tay tôi, nói nhỏ:

-“Nhà hàng Morton này nổi tiếng về món steak đó chị. Bò Kobe nuôi bằng rượu nên thịt mềm và ngon lắm”

Hình ảnh người mẹ thân yêu lặng lẽ thức dậy ra chợ khi trời còn tối đen đầy sương lạnh, hình ảnh chàng võ sĩ Quyền Anh gục ngã trên sàn đấu, hình ảnh bạn bè tranh giành nhu yếu phẩm, hay hình ảnh bé Tâm nằm bất động dưới làn vải trắng, hình ảnh nào đã theo đuổi tôi trong bữa ăn tối hôm nay .

-“Cám ơn Minh” tôi trả lời bạn, “hôm nay mình lại ăn chay Minh à”. 

FB B.s Thuy Nguyen

Đại tá Nguyễn Công Vĩnh sau 13 năm tù (1975-1988), trở về trong vòng tay và nước mắt của người thân

Ngày trở về của “người thua cuộc”

Người đàn ông râu tóc bạc phơ trong ảnh là Đại tá VNCH Nguyễn Công Vĩnh. 13 năm sau ngày chiến tranh kết thúc (1975-1988), ông từ trại cải tạo trở về theo chuyến xe lửa dừng lại ga Hòa Hưng, Sài Gòn.
Người vợ vẫn còn phảng phất nét xuân sắc một thời, duy chỉ có những chiếc răng đã rụng dần theo năm tháng chờ trông. Người con trai tóc ngã hoa râm đã nắm tay cha và khóc như một đứa trẻ. Nhiều người nhìn tấm ảnh này cũng đã khóc theo anh, như để chia sẻ nỗi đau ngút ngàn mà anh đã trải qua và niềm hạnh phúc mà gia đình anh đã tìm lại được sau những tháng năm đầy ác mộng. Dù sao “người thua cuộc” Nguyễn Công Vĩnh cũng còn có những năm tháng cuối đời được sống trong vòng tay thương yêu của gia đình. Nhiều người bạn tù của ông không có được diễm phúc này, họ vĩnh viễn gửi nắm xương tàn nơi đất lạ quê người như nhân vật trong bài thơ đầy cảm xúc dưới đây:

MẢ TÙ

Một đàn gọng vó chèo đò,
Dăm con nhái bén thập thò miệng hang.
Đầu thừa đuôi thẹo nghĩa trang,
Rào thưa nẻo tắt dọc ngang trâu bò. 
Thanh minh còn thấy xanh ngô,
Mưa ngâu tháng bảy nhấp nhô nổi chìm.
Mộ phần chẳng thấy tuổi tên,
Dăm ba chữ số vạch trên ván thùng. 
Hỏi “sao đắp chỉ lưng lưng”,
Rằng “nông choèn tiểu đất chừng ấy thôi”.
“Trẻ-già, trai-gái ngược xuôi ?”
“Đã nằm góc ấy chỉ người trại giam !” 
Cỏ khâu ngoi nước úa tàn,
Kiếp người còn lại nhân gian chút này.
Chết rồi hết nợ sạch vay,
Nhúm xương tù tội biết ngày nào tha ! 
Sống thành nhân chết làm ma, 
Ngậm ngùi kiếp nạn xót xa phận người. 
Hương hoa – bẹ chuối thả trôi, 
Biết rằng còn được luân hồi nữa chăng…

Nghĩa trang Phủ Lý, 2001

(Thơ Nguyễn Thái Sơn)

Đây có lẽ là một trong những bài thơ có tính nhân văn sâu sắc nhất về thân phận con người. Thật cảm kích khi lần đầu tiên có người thể hiện những cảm xúc tinh tế trước cảnh thê lương của ngôi mộ một người tù xa xứ, nép mình trong một góc nghĩa trang bị hoang phế giữa cái bộn bề của cuộc sống nhân gian, ngày Thanh minh tháng Ba còn xanh mượt những hàng ngô mà tháng bảy đã nhấp nhô chìm nổi dưới những trận mưa rào.

Cỏ khâu ngoi nước úa tàn,
Kiếp người còn lại nhân gian chút này.
Chết rồi hết nợ sạch vay,
Nhúm xương tù tội biết ngày nào tha
!

Người nghệ sĩ đáng trân trọng không phải là người chỉ biết ngẩng đầu lên, tụng ca ánh hào quang trên chiếc mũ triều thiên của đấng quân vương, mà là người biết cúi xuống, rung động và cảm thương từng số phận nghiệt ngã của những con người đã sống và chết đi trong sự lãng quên của người đời, như người tù nằm dưới ngôi mộ vô danh trong bài thơ này. 
Càng cảm kích hơn khi chúng ta biết được rằng nhà thơ Nguyễn Thái Sơn từng là một bộ đội miền Bắc, cầm súng chiến đấu chống lại “bè lũ Mỹ-Ngụy” ở miền Nam. Tình cảm anh dành cho một “kẻ thù” cũ nay đã trở thành một nắm xương vô định thật đáng quý, nó nói lên một chuyển biến đáng mừng trong tâm thức những người Việt đã nhận chân được tính cách thiêng liêng của tình tự dân tộc, nghĩa đồng bào, vượt qua mọi giá trị phù phiếm khác của cuộc sống.

Quá khứ đau tủi của cả một dân tộc đã khép lại từ lâu, song nhiều vết thương vẫn chưa lành miệng. Chính vì thế, những cảm xúc chân thành của nhà thơ, dù rất đỗi bình thường, cũng có giá trị như một niềm an ủi tinh thần đáng quý đối với những “người thua cuộc” , nhất là vào mỗi 30 tháng tư hàng năm, khi âm vang “bài ca chiến thắng” cùng bao lời thóa mạ nổi lên như những nhát cứa vào lòng.
Con đường “hòa hợp hòa giải dân tộc” đích thực còn dài, lắm trắc trở, nhiều chông gai, đất nước vẫn còn cần rất nhiều những con người có tấm lòng nhân ái như Nguyễn Thái Sơn.

FB Lê Nguyễn

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Ford Mustang 2024
Ford Mustang đời 2024 vẫn sử dụng động cơ V8, hộp số sàn, nhưng nội thất hiện đại hơn với kiểu thắng tay điện tử. Theo Car and Driver.
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: