Những bài hát tôi yêu

Share:

Lê Khánh Long

Dance me to the end of love
“Dance Me to the End of Love,”  tạm dịch “Dìu em đến cuối cuộc tình,” là tựa một bài hát của Leonard Cohen. Ông có một giọng hát rất trầm lại nghe vướng víu như có đàm. Giọng như thế thì không hay rồi. Phải trong trẻo, vút cao, mạnh mẽ mới được. Thoạt tiên, nhận xét như thế thì đúng nhưng khi nghe Leonard hát Dance Me to the End of Love thì không còn đúng nữa. Giọng hát đặc biệt rất riêng ấy đã khiến cho người nghe như chìm vào trong giai điệu khi bị tiếng đàn tiếng hát quyện vào nhau chiếm lĩnh hết tâm hồn, và không thể không mong được nghe thêm một vài lần nữa bài hát tuyệt diệu này.

Nhạc Tây phương, cả của Mỹ và Âu châu, thường có ít lời, lặp đi lặp lại một câu điệp khúc và cũng là chủ đề, lời các phiên khúc thì ngắn nhưng giàu nhạc điệu. Giọng hát đặc biệt thích hợp với giai điệu cộng với hòa âm hoàn hảo làm cho người và bài hát trở thành bất hủ. Dance Me to the End of Love lại nói về tình yêu đôi lứa mong cùng nhau đi đến cuối cuộc đời. Bài hát đệm nhịp slow fox hoặc swing với âm bass trầm hùng cộng với tiếng đàn violin réo rắt khiến giai điệu càng thêm tha thiết. Hai giọng nữ hát bè và phụ họa cũng góp phần làm bài hát hay thêm. Toàn bài hát, mỗi đoạn, mỗi câu đều bắt đầu bằng hai chữ “Dance me . . .” như ước muốn cùng nhau bước đi dài suốt cuộc đời của hai người yêu nhau. “Hãy dìu em đi . . .” “Hãy dìu em đi . . .”. Họ đã gặp và đến với nhau trong tiếng nhạc và sự âu yếm:

dance-me-2

Hãy dìu em đến với anh và tiếng đàn violin cao vút
Đưa em vượt qua nỗi sợ hãi cho đến khi cảm thấy bình yên bên anh
Nâng em nhẹ nhàng như một cành ô liu, như nâng cánh chim câu bay về tổ ấm.
. . .
Hãy để anh nhìn nhan sắc của em khi không còn có ai
Cho anh cảm nhận sự chuyển động chầm chậm,
Và nhẹ nhàng của thân thể em.
. . .

Hãy dìu em đến với cuộc hôn nhân của chúng ta.
Dìu em mãi mãi.
Dìu em nhẹ nhàng và dài lâu.
. . .
Hãy dìu em vì những đứa con của anh và em,
Phía sau tấm màn là nụ hôn của chúng ta bất tận,
Trong chiếc lều rách chúng ta vẫn yêu nhau nồng nàn.
. . .

Hãy chạm vào em bằng đôi tay trần của anh.
Hãy dìu em đi đến cuối cuộc tình.
Hãy dìu em đi đến cuối cuộc tình” (*)

0o0

Có rất nhiều clip minh họa cho bài hát này. Tất cả đều trình bày một hay nhiều đôi xinh đẹp dìu nhau đi trong tiếng nhạc với những bước nhảy điêu luyện nhưng tôi lại thích nhất clip Leonard hát trước một phông nền chiếu hình từng đôi khi còn trẻ và chính họ xuất hiện trên sân khấu khi đã về già. Leonard và nhóm nhạc của ông đứng trong bóng tối mờ mờ cất tiếng ca. Hình ảnh của từng đôi vợ chồng già mới là hình ảnh được làm rõ. Dường như bài hát không phải thực sự nói về sự khiêu vũ của đôi trai gái, dù khi được dìu nhau đi trong tiếng nhạc, hai tâm hồn dễ hòa tan vào nhau cho một tình yêu hứa hẹn. Tôi cảm nhận họ đã dìu nhau, nâng bước nhau trong tiếng nhạc để rồi ước muốn dìu nhau đi suốt cuộc đời. Từng đôi, từng đôi của mọi sắc tộc, màu da. Tóc họ bạc trắng, da mặt đã có rất nhiều nếp nhăn. Họ nắm tay nhau bước ra và mỉm cười âu yếm nhìn nhau, nhìn tấm hình chính mình khi xưa, khi còn trẻ. Họ ôm nhau rồi hôn nhau thật chậm và trân trọng. Có đôi dìu nhau bước nhẹ theo tiếng nhạc. Có phụ nữ gục đầu vào vai chồng xúc động, thổn thức. Họ đã cùng nhau đi trên một quãng đường đời rất dài. Rồi xuất hiện một phụ nữ ngước nhìn lên phông hình một người đàn ông trẻ và bà đưa hai tay lên như muốn vói ôm người đàn ông của cuộc đời đã ra đi vĩnh viễn trước bà. Hình ảnh một người phụ nữ ngồi trên một chiếc ghế và nhìn chiếc ghế để trống bên cạnh. Hình ảnh một người đàn ông ngồi với ánh mắt như bất động nhìn lên hình ảnh của mình và người vợ trẻ xinh đẹp nay đã khuất bóng. Giọng hát của Paul Anka với bài Papa bất hủ và hình ảnh người đàn ông ngồi cô độc trong chiếc xe lăn thương nhớ vợ hiền chợt hiện ra trong trí óc tôi. Nụ cười và nụ hôn của những đôi còn có nhau. Ánh mắt và sự tiếc nuối của những người nay chỉ còn một mình. Tất cả đều hiểu rằng cho đến cuối cuộc đời còn có nhau bên cạnh là một niềm hạnh phúc vô bờ, là ân huệ thượng đế ban cho đôi lứa.

Chiếc lá cuối cùng
Tôi nhớ lại ngày mẹ tôi mất đi, cha tôi thẫn thờ câm lặng. Khi chiếc đinh cuối cùng đóng trên nắp chiếc quan tài liệm bà dừng tiếng vang, ánh mắt ông bắt đầu thảng thốt khi biết rằng người bạn đời gần năm mươi năm qua gắn bó với ông đã chắc chắn xa ông. Nến được thắp lên và khói nhang tang tóc tan vào không khí đau thương. Ông vịn tay vào chiếc áo quan và không cầm được dòng nước mắt chảy dù ông là người lính chiến trải qua nhiều gian khổ lẫn chịu nhiều khổ ải trong trại tù khi cuộc chiến tranh đã tàn chưa từng nhỏ lệ.

Tiếng nhạc phai dần và lời hát “hãy dìu em đi đến cuối cuộc tình” lặp đi, lặp lại như nhắc nhở tình vợ chồng cần trân trọng giữ gìn cho dài lâu đến tận cuối đời.

“Bridge Over Troubled Water” – Chiếc Cầu Bắc Ngang Vùng Nước Xoáy (*)

Hơn tám năm trước, khi mang gia đình sang đây, tôi bỏ lại thành quả của những nỗ lực tột cùng mà hai vợ chồng đã nhọc nhằn gầy dựng. Nếu làm bài tính cộng trừ số học, đúng là ra đi với hai bàn tay trắng, là con số trừ to tướng, là cái lo toan chưa bao giờ buông tha hai vợ chồng.

Chúng tôi đưa nhau đi học ESL tại đại học cộng đồng của thành phố trên chiếc Ford đời 1987 với những lằn nứt ngang dọc trên mặt kính xe (windshield). Tôi thường nghĩ có khi nào một cơn gió mạnh sẽ làm vỡ bung những mảnh kính và chúng bắn thẳng vào mặt mình. Mỗi đứa học chưa đầy hai học kỳ thì đã nghỉ vì lo đi làm kiếm tiền. Trong khoảng thời gian đó, tất cả những gì đáng giá tôi thu hoạch được không phải là biết cách phát âm theo giọng Mỹ; không phải là nhận được ánh mắt cảm thông đáng yêu của bà giáo; không phải là những giờ được ngồi trong lớp và quên những suy tư về ngày mai sẽ ra sao. . . . mà chỉ là được biết đến bài hát “Bridge Over Troubled Water” do ông thầy người gốc Nhật cho nghe. Ông cho nghe lần thứ nhất, cả lớp mặt nghệt ra như ngỗng đực. Thầy mỉm cười thông cảm vì biết học trò toàn là di dân từ Mễ, từ Phi châu, từ Đông Âu hay tên Mán Việt như tôi. Nghe lần thứ nhì, có người hí hoáy viết nhưng rồi lại phải nghe thêm lần thứ nữa thì khi thầy kêu lên bảng viết những gì mình nghe được, cả đám mới dám rụt rè viết lõm bõm, đứt đoạn, sai bét nhè. Mỗi đứa vài chữ ráp nối lại với nhau cho thành câu. Sau đó, thầy bổ khuyết cho những chỗ thiếu, sửa chữ nghe sai và cho nghe lại trọn vẹn. Lúc này giai điệu bài hát và những lời hát thân ái, chứa đầy sự cổ vũ cho tâm hồn gặp lúc chao đảo, thất vọng đã khiến tôi mê mẩn và quyết tâm về nhà tìm nghe lại cho bằng được. Bài hát đã củng cố kịp lúc cho tinh thần của tôi đang lúc rệu rã, ướt át co ro trong mùa đông xứ Núi Đá. Tôi mang theo những câu hát đó trong lòng với sự tri ân từ đó đến nay.

0o0o0

Bài hát do Paul Simon viết vào năm 1969 và được giọng ca đầy cảm xúc của Art Garfunkel hát trình làng vào đầu năm 1970, đã đoạt 5 giải thưởng âm nhạc Grammy và được xếp hạng 48 trên 500 bài hát hay nhất mọi thời đại trong Rolling Stone’s List. Đĩa đơn bài hát đã bán được sáu triệu đĩa và album cuối cùng của đôi song ca này cũng mang tên bài hát bán được đến hai mươi lăm triệu đĩa. “Bridge Over Troubled Water” cũng là một trong số rất ít những bài hát đứng đầu trên các bảng xếp hạng bài hát được ưa thích trong nhiều tuần lễ cùng lúc tại Hoa Kỳ và Anh Quốc. Tên của đôi song ca Paul Simon và Art Garfunkel có thể các bạn cảm thấy xa lạ nhưng một vài bài hát rất hay khác của họ chắc chắn là không lạ, như The Sound of Silence hay El Condor Pasa.

 

0o0o0

Tất cả chỉ là sự ngẫu nhiên trong cuộc đời khi có những bài hát, bài thơ, lời khuyên hay bàn tay chìa ra xuất hiện kịp thời đúng lúc, nâng đỡ tinh thần cho một con người đang bơi giữa “vùng nước xoáy”. Tôi luôn là kẻ không gặp được sự may mắn lớn lao nào trong công danh nhưng khi thất bại và sắp ‘chết chìm’ về mặt tâm tưởng lại luôn có những chiếc phao hy vọng xuất hiện kịp lúc. Bát cơm giúp ta khỏi cái đói một ngày, một bữa nhưng chiếc phao tinh thần có thể giúp ta đủ sức lực đi đến cuối con đường mơ ước đã định. Tôi muốn nhắc đến bài thơ “Youth” của Samuel Ullman cũng đã đến với tôi trong một thời điểm khác. Bài thơ “Youth” đã tạo một tác động tích cực về tinh thần cho dân tộc Nhật Bản sau thất bại cuộc chiến tranh thế giới thứ hai trong việc xây dựng lại đất nước. Cộng đồng người Nhật ở thành phố Birmingham, tiểu bang Alabama đã dựng tượng và xây một viện bảo tàng mang tên ông. Một vinh dự hết sức lớn lao cho một nhà thơ, nhà giáo dục. Ông viết bài thơ này khi đã bảy mươi tám tuổi.

0o0o0

Có nhiều câu chuyện chung quanh sự ra đời của bài hát nhưng tôi không viết ra ở đây vì bạn có thể tìm đọc chúng ở những nơi khác. Tôi yêu bài hát vì giai điệu và lời bài hát thật có ý nghĩa. Đó cũng chính là những bài hát đáng yêu khác mà tôi đang viết và gửi cho các bạn đọc, khi chúng dễ dàng thâm nhập vào tâm hồn ta bằng giai điệu nhưng lại nâng ta lên cao hơn một chút nữa khi hiểu ý nghĩa và giá trị của từng lời ca. Với tiếng đàn piano thánh thót và một số câu như được trích từ Kinh Phúc âm như”I’m on your side”, “I will comfort you”, “I’ll take your part when darkness comes” . . . bài hát nghe như nhạc thánh ca, êm ái, vỗ về, nâng đỡ đầy tình thương mến. Lần đầu nghe Art Garfunkel lên cao giọng đoạn “like a bridge . . .” tôi đã nổi da gà.

Trong một sự lựa chọn không chính thức, “Bridge Over Troubled Water” cũng là một trong mười bài hát khiến người nghe có thể bật lên tiếng khóc vì quá xúc động. Tôi cảm nhận bài hát như thế với tâm trạng của một kẻ gặp quá nhiều gian nan trong cuộc sống và nhận được những lời nói, hành động của một người thân, người tri kỷ hoặc từ một người hoàn toàn xa lạ nhưng hiểu rõ giá trị của lời khuyên, sự giúp đỡ kịp lúc đối với người đang bi quan.

Cũng có người cảm nhận lời bài hát là dành cho hai người yêu nhau vì một tình yêu đích thực. Hoàn toàn đúng. Đó là sự hy sinh. Hy sinh tất cả vì người mình yêu. “Like a bridge over troubled water, I will lay me down.” – Như chiếc cầu bắc ngang qua vùng nước xoáy, anh/em sẽ ngả mình xuống (cho em/anh bước qua) (*)”. Chiếc Cầu là một ẩn dụ của Sự Nâng Đỡ, hành động “ngả mình xuống” là Sự Hy Sinh. Những người chồng/người vợ nghĩ như thế nào khi có người vợ/người chồng như thế? Luôn kề cận bên mình ngay trong những thời khắc đen tối nhất của cuộc đời và hy sinh tất cả để người mình thương đạt được ước mơ đồng thời cổ vũ mạnh mẽ:

“Your time has come to shine – Thời vinh quang của anh đang tỏa sáng.
All your dreams are on their way – Tất cả những giấc mơ của anh đang đến.
See how they shine – Hãy xem chúng sáng lạn dường nào.
If you need a friend – Nếu anh cần một người bạn
I am sailing right behind – Có em ở ngay đằng sau anh.
Like a bridge over troubled water – Như chiếc cầu bắc qua vùng nước xoáy
I will ease your mind” – Em sẽ xoa dịu tâm hồn anh. (*)

Tôi nhớ một bài hát mang âm hưởng dân ca Việt Nam viết về sự hy sinh của người vợ tảo tần sớm hôm, quán xuyến mọi việc trong gia đình để cho chồng yên tâm học hành và thi đỗ.

Vì chồng tôi phải chạy dâu,
Vì chồng tôi phải qua cầu đắng cay.
Chồng tôi thi đỗ khoa này
Bõ công kinh sử từ ngày lấy tôi.
Kẻo không lại chúng bạn cười
Rằng tôi nhan sắc cho chồng say mê.”

Đó là bài “Trăng sáng vườn chè.” Không ai hát bài này hay bằng nữ ca sĩ Xuân Sơn.

0o0o0

Cuộc chiến vì những chủ nghĩa trên đất nước Việt Nam chấm dứt nhưng cuộc chiến trong lòng người chưa tàn. Kẻ chiến thắng luôn muốn tiêu diệt đến hy vọng sống cuối cùng của kẻ thất bại. Hàng trăm ngàn những kẻ mang tên bại trận mang sự uất ức vào chốn lao tù và chịu những đày ải chết người. Những người thân của họ sống bên ngoài cũng cực khổ vô ngần. Chính vào thời điểm này, sự hy sinh của những người vợ, người mẹ, người bạn gái đã là những chiếc cầu giúp họ vượt qua những vùng nước xoáy, những nghịch cảnh của cuộc đời.

0o0o0

Bốn mươi năm sau ngày lên sóng, năm 2010, bài hát “Bridge Over Troubled Water” được vinh danh tại Songwriters Hall of Fame. Cũng vào năm này, trong lễ trao giải thưởng âm nhạc Grammy, bài hát được chàng ca sĩ mù với giọng hát tuyệt vời Andrea Bocelli song ca cùng với nữ danh ca Mary J. Blige. Những ca sĩ tài danh khác như Elvis Presley, Aretha Franklin, Brian McKnight, Josh Groban . . . cũng đã chọn hát bài hát được xem là “không hề thuộc về quá khứ mà luôn luôn sống động và tươi mới.” Garfunkel đã phát biểu như thế trong buổi vinh danh.

bridge-2
Andrea Bocelli và Mary J. Blige hát “Bridge Over Troubled Water” trong lễ trao giải thưởng âm nhạc Grammy năm 2010.
Mời bạn cùng nghe với tôi. 

https://www.youtube.com/watch?v=jjNgn4r6SOA

Lê Khánh Long

 

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: