Tập đế lo ngại về kết quả Thượng đỉnh Trump – Kim

Share:

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã quyết định kết thúc sớm cuộc đàm phán với lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un tại Hà Nội khi ông Kim không thể đưa ra bất kỳ lời hứa có thể kiểm chứng nào cho tiến trình phi hạt nhân hóa để đổi lại việc dỡ bỏ các chế tài của Mỹ. Đây là một kết thúc không vui cho một hội nghị thượng đỉnh thu hút sự chú ý toàn cầu, đặc biệt khi nó đã bắt đầu với việc hai bên thể hiện rất nhiều thiện chí với nhau.

Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Pompeo họp báo tại khách sạn Marriot, Hà Nội ngay sau thượng đỉnh Trump-Kim. 

Tuy nhiên, không thỏa thuận không đồng nghĩa với thất bại khi mà ông Trump ít nhất đã đạt được một trong những mục tiêu của ông là giữ cho khu vực ổn định không có thử hạt nhân. Nói cách khác, không thỏa thuận là một thành công khi mà điều đó có nghĩa rằng Mỹ đã không phải đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, không dỡ bỏ chế tài và không viện trợ tiền khi đàm phán với chế độ cộng sản. Việc ông Trump không bị chế độ cộng sản lừa gạt bản thân nó đã là một thành công lớn rồi. Và ông Trump và ông Pompeo đã không đột ngột cắt kết nối với Bắc Hàn mà vẫn thể hiện sự sẵn sàng đàm phán thêm.

Không thỏa thuận có nghĩa rằng ông Kim Jong-un đã từ chối cơ hội tuyệt vời để chuyển dịch đất nước của ông sang xã hội mở, ngay cả khi chính quyền Trump đã cố ý sắp xếp cơ hội cho ông được chứng kiến thành công kinh tế tại Singapore và Việt Nam. Ông Kim đã tận hưởng màn trình diễn ngoại giao “vinh quang” tại hội nghị thượng đỉnh này mà cỗ máy truyền thông nhà nước của ông sẽ dành lời ca ngợi bất tận và mang đến những hy vọng lớn lao. Nhưng bây giờ thậm chí ông Kim phải đối mặt với nhiều áp lực hơn từ chính những đồng chí trong nội bộ đảng khi mà chuyến công du lần này của ông đã không mang lại bất kỳ kết quả nào.

Những trụ cột chính mà ông Kim sử dụng để bảo vệ chế độ cầm quyền là vũ khí hạt nhân và tuyên truyền chống Mỹ. Nhưng bây giờ, cả hai trụ cột này đều đang bị tê liệt. Ông Kim không thể phát triển vũ khí hạt nhân thêm nữa và không thể tiếp tục thử hạt nhân khi ông đã hứa phi hạt nhân hóa trước truyền thông toàn cầu. Và ông Kim có lẽ cũng không thể tấn công Mỹ mạnh mẽ bằng cỗ máy tuyên truyền của mình khi mà đối thoại liên tục với ông Pompeo và ông Trump sẽ giữ Bắc Hàn ở bàn đàm phán. Điều mà ông Kim có thể làm là đổ lỗi cho Mỹ bắt nạt Bắc Hàn. Và ông cần lo lắng xem liệu Mỹ sẽ tiếp tục tập trận quân sự chung với Hàn Quốc hay không.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in thời điểm này có thể cảm thấy không hài lòng. Khi thượng đỉnh Trump-Kim không thể đưa ra bất kỳ tiến triển thêm nào về phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, thì những nỗ lực của ông Moon để làm hòa với Bắc Hàn năm ngoái dường như rất nhạt nhòa. Tổng thống Moon có thể sẽ phải đối mặt với nhiều chỉ trích hơn vì phiên bản chính sách “Ánh Dương” với ông Kim Jong-un.

Một nhân vật khác không thể ngủ ngon chính là Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tại cuộc họp báo sau thượng đỉnh tại Hà Nội, ông Trump đã chỉ rõ rằng 93% hàng hóa cung cấp qua biên giới Bắc Hàn là từ Trung Quốc. Đây là một lời chỉ trích gián tiếp nhắm tới Trung Quốc đã vi phạm chế tài đang áp đặt lên Bắc Hàn. Điều này sẽ trở thành một lá bài mặc cả khác cho Mỹ tại bàn đàm phán trong đối thoại thương mại Mỹ – Trung.

Chính quyền Trump hiện đã rất không hài lòng về việc Trung Quốc liên tục ủng hộ chính quyền Maduro tại Venezuela. Cả ông Chavez và ông Maduro đều là những học trò của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Ông Maduro đã học chiến thuật của ĐCSTQ sử dụng để vu oan cho sinh viên trong phong trào sinh viên năm 1989. Khi đó ĐCSTQ đã đốt một số xe vận tải quân sự và đổ lỗi cho sinh viên làm việc đó. Ông Maduro cũng đã đổ lỗi cho Mỹ đốt các xe tải chở hàng cứu trợ hôm 23/2.

Hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim không kết quả và việc Trung Quốc ủng hộ chế độ Maduro sẽ cho phép chính quyền Trump nhìn thấy rõ ràng rằng đàm phán với các chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản sẽ không bao giờ diễn ra trơn tru khi mà những lãnh đạo của các chế độ này không hề quan tâm tới mạng sống của nhân dân và tương lai đất nước của họ.

Rời Hà Nội mà không đạt thỏa thuận không phải là kết quả làm hài lòng chính quyền Trump và nhiều nhà phê bình nói rằng ông Trump đã mất đi một thắng lợi rất cần thiết. Tuy nhiên, bất cứ điều gì ông Trump đã bỏ lỡ tại Hà Nội, ông sẽ mang nó ra bàn đàm phán thương mại Trung – Mỹ với Trung Quốc.

Vì vậy, không thỏa thuận từ thượng đỉnh Trump-Kim thực sự là tin xấu cho Trung Quốc. Bước ra khỏi một thỏa thuận xấu tiềm năng cho thấy bản chất của doanh nhân sắc sảo, và ý chí mạnh mẽ để tuân thủ các nguyên tắc. Ông Tập Cận Bình sẽ phải lo lắng: Ông Trump cũng sẽ bước ra ngoài trong cuộc đàm phán với tôi khi tôi gặp lại ông ấy ở Mar-a-Lago?

Tác giả: Tiến sĩ Xiaoxu Sean Lin, cựu sĩ quan quân đội Mỹ

Xuân Thành biên dịch

Lời bàn thêm: Cả hai tổng thống Trump và chủ tịch Kim đã chấm dứt cuộc thương thảo ngay trước giờ ăn trưa ở Việt Nam. Cả hai bên đều cho biết là chưa có đạt được thoả thuận gì hết. Tuyên bố kết thúc sớm cuộc thương thảo cũng khá bất ngờ khi những điều mà cả hai phía trông chờ không được như ý, cộng thêm sự rối loạn chính trường ở Mỹ trong ngày hôm nay khi Michael Cohen, một trong các cựu luật sư của ông Trump, người đã bị uỷ ban điều tra đặc biệt của Robert Mueller kết tội gian lận tiền bạc, khai man thuế má vào hồi tháng 5 năm 2018, đã tố cáo ông Trump là kẻ gian dối, kỳ thị, và tàn bạo như lãnh chúa trong buổi điều trần trước Quốc Hội. Ông Trump đã đôn giờ họp báo lên sớm hai tiếng đồng hồ và rồi sẽ lên máy bay trở về Mỹ ngay tức khắc.

Được biết, đôi bên đã có bàn thảo về việc phi hạch tâm hoá ở bán đảo Cao Ly, nghĩa là bắt buộc Bắc Hàn phải dẹp bỏ chương trình võ khí hạch tâm của mình. Đôi bên cũng có nói tới việc bỏ lệnh cấm buôn bán thương mại với Bắc Hàn, cũng như là việc tiến tới chấm dứt cuộc chiến tranh ở bán đảo này. Xin nhắc, Nam Hàn và Bắc Hàn vẫn đang trong tình trạng chiến tranh. Hiệp ước hồi năm 1953 chỉ là hiệp ước đình chiến, chứ hai bên chưa có hiệp ước hoà bình nhằm chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh. Giới báo chí cũng cho biết thêm là đôi bên cũng đưa ra ý kiến thành lập một văn phòng liên lạc ở thủ đô của nhau, nhằm tạo điều kiện liên lạc, trao đổi tin tức dễ dàng. Đây cũng là điều dễ hiểu và là bước đầu tiên để thành lập toà đại sứ sau này.

Rõ ràng như nhiều lần phân tích từ trước, rất khó để Bắc Hàn chịu dẹp bỏ chương trình vũ khí hạch tâm của mình. Đã mấy đời tổng thống Mỹ, Bắc Hàn chỉ có tiến hành xây dựng thêm, chứ chưa bao giờ giảm bớt. Thỏa thuận được với Bắc Hàn không thử hoả tiễn trong vòng gần hai năm qua như vậy được coi như có kết quả rồi. Vấn đề là Mỹ sẽ đi tiếp như thế nào thì cũng phải chờ xem. Có lẽ, sẽ còn hơi lâu, vì rõ ràng tổng thống Trump đang bị chi phối vì những rối loạn chính trị ngay tại thủ đô Washington DC.

Một trong các mối nguy hiểm đối với Mỹ chính là “thùng thuốc súng” ở xứ Đại Hàn. Bắc Hàn, quốc gia theo chế độ cộng sản độc tài toàn trị đã có chương trình phát triển võ khí hạch tâm gần 30 năm nay. Dĩ nhiên, muốn phát triển võ khí hạch tâm không phải một sớm một chiều là có được. Phải có kỹ thuật ly tâm các nguyên tố phóng xạ, phải có lò phản ứng và vật liệu để chế tạo võ khí hạch tâm. Nói chung là mất rất nhiều thời gian, của cải, và công sức mới có thể thủ đắc được võ khí hạch tâm. Chính vì điều đó, mà có lẽ nhiều đời tổng thống Mỹ trước đây như Clinton, như Bush, v..v… xem việc Bắc Hàn cố gắng phát triển võ khí hạch tâm ở mức nguy hiểm… nhẹ (low risk). Các phương pháp dưới thời các tổng thống này có vẻ không được mạnh mẽ lắm cho nên Bắc Hàn chỉ có … làm tới, chứ không bao giờ dừng lại.

Tuy nhiên, đến thời tổng thống Trump, và đặc biệt là khi thấy Bắc Hàn đem hoả tiễn tầm xa ra bắn thử, bay vượt qua hải phận của Nhật Bản, chính quyền Mỹ đã có nhận định khác. Mối nguy hiểm từ Bắc Hàn là có thật và thật sự là rủi ro rất cao. Nếu vừa có cả hoả tiễn tầm xa có thể bắn tới lãnh thổ của Mỹ, lại vừa có thể có một vài phi đạn hạch tâm, chuyện lớn chứ không phải chơi đâu. Chính vì vậy mà từ lúc nhậm chức, tổng thống Trump, qua đại sứ Nikki Haley ở Liên Hiệp Quốc, đã làm áp lực mạnh với các quốc gia khác để thiết lập một lịnh cấm buôn bán khắt khe nhất chưa từng có để ép Bắc Hàn phải dẹp bỏ chương trình phát triển võ khí hạch tâm, đồng thời chấm dứt việc thử hoả tiễn tầm xa. Đây là những rủi ro mà chính quyền Mỹ phải tính đến.

Kết quả, sau gần 24 tháng qua, Bắc Hàn hầu như đã không còn đem hoả tiễn ra … bắn thử nữa. Hai nhà lãnh đạo của hai quốc gia đã có hai cuộc gặp mặt để thương thảo các vấn đề mà hai bên đối đầu lâu nay. Cả hai lần gặp gỡ, cũng chưa đi tới đâu, vì cả hai vẫn giữ vững quan điểm của mình. Bắc Hàn thì muốn Mỹ phải bỏ lịnh cấm buôn bán thương mại với Bắc Hàn, trong khi Mỹ thì muốn Bắc Hàn phải dẹp bỏ hoàn toàn chương trình võ khí hạch tâm, rồi mới chịu bỏ lịnh cấm buôn bán. Thoả thuận có đạt được hay không cũng nằm trong kế hoạch coi chừng các rủi ro (risk management) của giới chức chính quyền Mỹ. Việc Bắc Hàn không đem hoả tiễn ra bắn thử, coi như một mối rủi ro đã giảm xuống mức nguy hiểm nhẹ. Bắc Hàn mà có bắn hoả tiễn, thì chỉ mới có hoả tiễn tầm gần hay tầm trung thôi. Sẽ trúng Nhật Bản trước tiên.

Việc Bắc Hàn chưa chịu bỏ hết chương trình võ khí hạch tâm, có thể sẽ là sự rủi ro mà người Mỹ phải chấp nhận. Biết đâu, giới chức chóp bu của Mỹ cũng đã tính toán để biến độ rủi ro thành cơ hội phát triển nếu đồng ý gật đầu để cho Nhật Bản tái võ trang. Việc gì, chứ việc này Nhật làm rất mau. Kỹ thuật của Nhật Bản đã có thừa. Lò phản ứng hạch tâm Nhật cũng đã có. Một khi Nhật mà phát triển võ khí, độ rủi ro sẽ chuyển qua cho anh Trung cộng lo sốt vó, vì vùng Đông Á sẽ có một con Hổ thứ dữ đứng canh.

Quang An

.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: