Trevi

Share:

Song Thao

Trevi, tiếng Ý, có nghĩa là “ba con đường”. Nhưng khi được dùng làm tên của một bồn phun nước thì nó là nơi mà du khách tới Rome thường tìm tới. Sở dĩ bồn phun nước này có cái tên bình dân như vậy vì nó nằm giữa ngã ba đường. Tôi đã tới Rome và tôi cũng đã tìm tới cái bồn nổi danh này. Tại sao tôi dẫn thân tới nơi này, đó cũng chỉ là chuyện a dua theo thiên hạ.

Du khách đông nghẹt tại Trevi

Sách du lịch bảo phải tới thì tới nhưng khi tới tôi mới tự hỏi tại sao mình tới. Bởi vì tôi chỉ thấy một sự nhộn nhịp đến hoa  mắt. Người ta chen chúc nhau bu quanh coi…nước chảy. Nhìn vào bồn thì lại là một sự lộn xộn khác. Tượng lớn tượng nhỏ chen chúc nhau, tượng đứng tượng ngồi. Tượng thì ở Rome thiếu giống chi. Đi tới chỗ nào cũng chạm mặt với tượng. Thực sự tôi không thấy đẹp. Có lẽ tôi không hiểu những ông bà đá nằm ngồi ngổn ngang sau vòi phun nước là những ông bà nào. Sách du lịch cho biết những tượng bằng đá vôi và cẩm thạch Carrara là những nhân vật trong Kinh Thánh. Nổi bật chính giữa là thần Oceanus râu ria rậm rạp ngồi trên một chiếc xe hình vỏ sò được kéo bởi những chú ngựa và hai vị thần Triton. Bên trái là tượng Abundance đang khoe chiếc sừng dê kết hoa trái của nàng. Phía đối diện là tượng một vị thần khác đội vòng nguyệt quế, bưng một chiếc ly có con rắn đang vục đầu vào uống nước. Tôi không quen các vị thần này nên thấy họ chen chúc nháo nhào chẳng ra cái thể thống chi.

Tác giả Nguyễn Ngọc Chính có cái nhìn khá giống tôi khi tới thăm Trevi: “Đài phun nước Trevi được tạo ra chủ yếu từ đá vôi và đá cẩm thạch Carrara, nổi bật giữa đài một quần thể những bức tượng các nhân vật trong Kinh Thánh được xen lẫn bằng những vòi phun nước theo kiểu Barroque. Đại khái chỉ đơn giản như vậy! Ấy thế mà hàng triệu du khách đến Rome không thể bỏ qua Trevi. Tôi tự hỏi tại sao. Đẹp? Hẳn nhiên rồi. Hùng vĩ? Cũng đúng thôi. Theo tôi, lý do khiến Trevi hấp dẫn còn nằm ở những điều nhỏ nhặt, riêng tư của mỗi cá nhân thưởng ngoạn…Với tôi, Trevi đã tạo một ấn tượng đẹp từ thời xa xưa qua màn ảnh nhưng đến khi thấy được Trevi trên thực tế lại khác hẳn. Những thơ mộng, lãng mạn ngày xưa không còn nữa và thay vào đó là cảm giác về một địa điểm du lịch xô bồ. Xô bồ đến độ người hướng dẫn du lịch phải cảnh báo “Coi chừng móc túi!”, chẳng khác gì ở xứ ta. Ấn tượng về vùng đất của Mafia lại có dịp trở lại trong suy nghĩ của tôi”.  

Những “điều nhỏ nhặt riêng tư” mà tác giả nhắc tới là những cuốn phim có những cảnh quay tại bồn phun nước Trevi này. Những kỷ niệm ông nhắc tới cũng là những kỷ niệm của tôi. Có lẽ thế hệ chúng tôi ngày đó đều chung một thú vui đi coi phim ngoại quốc. Cuốn phim tôi thích nhất là cuốn “Vacance Romaine”, theo đúng tên tiếng Pháp của phim chiếu tại Sài Gòn ngày đó. Thực ra nguyên tác tiếng Mỹ là “Roman Holiday”. Tôi khoái nhất phim này vì…Audrey Hepburn. Khoái cái dáng mảnh khảnh dễ thương của cô công chúa nghịch ngợm, trốn ra ngoài đi chơi vi vút với anh chàng ký giả khả ái Gregory Peck trên chiếc xe vespa. Cảnh trong phim dính với bồn phun nước Trevi là cảnh nàng Audrey bước vào bồn giơ chân ra rửa.

Audrey Hepburn rửa chân trong bồn nước Trevi

Audrey Hepburn chỉ rửa chân, còn Anita Ekberg chơi bạo hơn. Cô nàng có thân hình vệ nữ này diện nguyên một chiếc áo đen dạ hội, lội tới hông, đứng hôn anh chàng tình nhân đẹp trai Marcello Mastroianni, cũng ướt hết quần, trong một cảnh tình tứ của phim “La Dolce Vita” của đạo diễn trứ danh thời đó Federico Fellini. Cả chàng và nàng trong “La Dolce Vita” lẫn cô nàng Audrey Hepburn đều vi phạm luật khi bước vào trong bồn nước. Nước trong bồn là thứ nước suối tinh khiết mà nhiều du khách đã uống lấy hên.

Như đã trình bày ở trên, Trevi có nghĩa là “ba con đường”. Ba con đường này là giao điểm của ba con đường đánh dấu điểm cuối cùng của Aqua Vergine, một trong những ống dẫn nước cho La Mã cổ đại. Năm 19 trước công nguyên, dưới sự giúp đỡ của một trinh nữ, hoàng đế Caesar Augustus đã ra lệnh đặt một đường dẫn nước tinh khiết dài 13 cây số tới đây. Đường ống dẫn nước này đã phục vụ dân thành Rome trong hơn 400 năm. Năm 1629, Giáo Hoàng Urban VIII nhận thấy  bồn nước cũ chưa đủ tiêu chuẩn nên yêu cầu kiến trúc sư Lorenzo Bernini vẽ sơ đồ tân trang lại. Công việc bị bỏ dở khi vị Giáo Hoàng này thăng hà. Cho tới đầu thế kỷ 18, có nhiều bản vẽ khác của Pietro da Cortona, Nicola Michetti, Ferdinando Fuga và Edme Bouchardon nhưng không bản vẽ nào biến thành thực tế. Năm 1730, Giáo Hoàng Clement XII mới tổ chức một cuộc thi vẽ sơ đồ mới. Sơ đồ của Nicola Salvi được chọn và khởi công vào năm 1732. Salvi mất vào năm 1751 khi công trình mới hoàn thành được một nửa. Giuseppe Pannini tiếp tục công việc và hoàn thành công trình vào năm 1762. Bồn phun nước Trevi được chính thức khai trương bởi Giáo Hoàng Clement XIII vào ngày 22/5/1762.

Anita Ekberg lội vào bồn Trevi trong phim “La Dolce Vita

Ngày nay nước ở Trevi vẫn được coi là nguồn nước suối thiêng mà người dân gọi là Aqua Vergine. Nước…thánh như vậy nên ai lội vào bồn là bị phú lít thành La Mã tuýt còi phạt liền. Nhưng Audrey Hepburn rửa chân hay Anita Ekberg lội nước tới ngang hông mà không bị phạt vì họ không phải là du khách mà là…tài tử chớp bóng. Nhà làm phim và thành phố chắc đã phải ăn chịu với nhau. Cô nàng tên Roberta, người Ý hẳn hoi, dân Milan, chỉ là du khách, cũng bày đặt bắt chước nhảy vào bồn bơi lội tung tăng vào ngày 22/4/2007, đã bị cảnh sát bắt phạt. Cô chống chế: “Tôi đang nóng và nước thì thuộc về tất cả mọi người!”. Phạm luật, chẳng biết bị phạt bao nhiêu lire, nhưng cô nàng này nổi tiếng ngang xương khi những bức hình mát mẻ của cô được post trên internet, cho cả thế giới chiêm ngưỡng!

Mùa Hè năm 2016, nhiều người đẹp bước vào bồn nước, õng ẹo tạo dáng mà không bị phú lít phạt chi cả. Không phải vì họ là những người đẹp thiệt, người mẫu mà, mà phú lít chùn tay, nhưng vì họ đã thuê mướn, có trả tiền thành phố đàng hoàng. Đó là show trình diễn thời trang của nhà thiết kế nổi tiếng Fendi, đặc  biệt kỷ niệm 90 năm thành lập. Làm sao họ có thể đi một cách điệu đàng trên mặt nước được tuy họ chẳng có phép lạ như Chúa ngày xưa? Bởi vì ban tổ chức đã có sáng kiến đặt trên mặt nước những tấm kính lớn làm sàn catwalk cho các người mẫu. Họ đi trên mặt kiếng  trông cứ như đi trên nước.

Cuốn phim dính dáng tới bồn phun nước Trevi nhiều nhất là phim “Three Coins in the Fountain”. Bồn nước Trevi là một…vai chánh trong cuốn phim này. Các vai chánh khác do các tài tử Clifton Webb, Dorothy McGuire, Jean Peters, Louis Jourdan, Rossano Brazzi và Maggie McNamara đóng. Ba phụ nữ Mỹ đến làm việc ở Rome, và những cuộc tình lãng mạn của họ là đề tài chính của phim. Phim đã đoạt hai giải Oscar vào năm 1955: giải hình ảnh và màu sắc; và giải ca khúc hay nhất.

Một cảnh trong phim “Three Coins in the Fountain”

Bản nhạc Three Coins in the Fountain do Jule Styne viết nhạc và Sammy Cahn viết lời, được ca sĩ thượng thặng Frank Sinatra trình bày. Có một giai thoại lý thú về bản nhạc này. Hai tác giả không được đọc kịch bản của phim. Họ được đặt hàng để viết và hoàn thành chỉ trong đúng một tiếng đồng hồ. Ca khúc bất hủ này không chỉ sống trong phim mà sống qua nhiều thế hệ với nhiều ca sĩ trình bày khác nhau. Ban The Four Aces, ca sĩ Dinah Shore, Sergio Franchi, Jack Jones, Steve Martin và Steve Smith.

Cuốn phim nổi tiếng phần lớn nhờ bài hát được sáng tác vội này. Khỏi nói, thế hệ tôi hồi đó nghêu ngao bài hát này không biết chán. Tới ngày nay, mỗi lần nghe lại bản nhạc xưa, vẫn thấy thấm. Có lẽ thấm vì nhớ lại thời tóc còn xanh ngày đó.

Three coins in a fountain

Each one seeking happiness

Thrown by three hopeful lovers

Which one will the fountain bless

Những đồng xu được ghi ở ngay trên tên phim là những đồng xu do du khách ném vào bồn với lời ước nguyện. Chính cảnh các cô gái ném xuống bồn nước những đồng tiền ước nguyền đã khuyến khích du khách sau này, mỗi lần tới bồn Trevi, đều không thể ra về mà không ném những đồng xu. Tôi cũng không thoát ra ngoài lệ này được tuy chẳng  tin vào lẽ huyền nhiệm được mua với giá rẻ bằng những đồng xu lẻ. Tôi vung tay ném tiền như ném…đá. Ném như vậy không đúng…thủ tục. Trong phim, các cô gái ném tiền bằng tay phải, trượt qua vai trái, bay vào bồn nước. Theo một “truyền thuyết” khác thì nếu du khách ném một đồng xu thì sẽ trở lại thăm Rome một lần nữa, ném hai đồng xu sẽ phải lòng một người dân Rome, ném ba đồng xu là tín hiệu cho tiếng chuông đám cưới của mình. Tôi tới Rome đã được hơn chục năm nên không nhớ mình đã ném mấy đồng xu vào bồn nước Trevi. Chắc ném tới bốn đồng xu nên cả ba điều trên chẳng ứng vào điều nào hết!

Không biết thói quen ném tiền có từ trước hay chỉ có từ khi bộ phim này ra đời vào năm 1954 nhưng chuyện ném tiền vào bồn nước đã trở thành một thói quen tại hầu hết các nước.

Tôi đã để ý và thấy ngay tại cái bồn phun nước nho nhỏ trong khu mua sắm Place Versaille gần nhà tôi cũng có những đồng tiền lóng lánh dưới nước. Có một lần tôi bắt gặp một ông cầm một chiếc gậy chống khua khua vào bồn nước. Tò mò lại gần thì thấy ông đang quơ gậy để vớt những đồng tiền trong bồn. Chắc ông có gắn nam châm trên đầu gậy để dính tiền! Thấy chỉ là tiền xu, cao nhất là đồng quarter 25 xu, nhưng tích tiểu thành đại, cứ năng nhặt chặt bị, cũng kiếm được khá tiền.

Quăng đồng xu xuống bồn Trevi

Những bồn nước lớn và đẹp ở các nơi nhiều du khách lai vãng còn ngon lành hơn. Đài phun nước trong siêu thị khổng lồ Mall of America ở Minnesota thu được khoảng 2 ngàn đô mỗi tháng. Bồn  tại 24 quán cà phê Rainforest Café ở Anh thu được 25 ngàn đô mỗi năm. Bồn nước trong Disney World ở Mỹ, năm 2014, thu được 18 ngàn đô. Đài phun nước ở công viên Bryant ở New York yếu hơn, chỉ khoảng 3.400 đô một năm. Đài phun nước Buckingham ở Chicago, thuộc hạng lớn nhất thế giới, lại chỉ lượm được có 200 đô mỗi năm. Trong khi đó, đài phun nước ở khu tưởng niệm 11/9 ở New York cấm không cho dân chúng ném tiền vào lại thu được tới 3 ngàn đô một năm! Bồn Bellagio ở Las Vegas thu được 12 ngàn đô mỗi năm. Tại đây, họ gom tiền bằng một máy hút khổng lồ hút mọi thứ ở đáy bồn, lựa riêng tiền ra, bỏ vào một khoang với  khăn lau để cho máy làm sạch!

So với Trevi, số tiền xu lượm được của các nơi kể trên là đồ bỏ. Trevi hách hơn nhiều. Trung bình mỗi năm bồn nước Trevi thu được 2 triệu 300 ngàn đô! Người ta phải vớt tiền xu mỗi ngày. Họ không có máy hút như ở Bellagio. Mỗi tối, bồn được xả nước, công nhân dùng chổi quét thu tiền xu. Như một truyền thống trên khắp thế giới, số tiền này được coi như tiền công quả để giúp cho người nghèo. Tiền thu được từ bồn Trevi cũng vậy. Cơ quan bác ái Công giáo Caritas thụ hưởng số tiền lớn lao này để giúp đỡ những người nghèo và người vô gia cư trong thành phố Rome. Nhưng vào đầu năm mới 2019 này, Thị Trưởng Rome, bà Virginia Raggi, lại ra lệnh thu nạp số tiền này cho thành phố để chi tiêu vào việc bảo trì các di tích lịch sử và tài trợ cho các chương trình an sinh xã hội. Hội Đồng thành phố chấp thuận đề nghị của bà Thị Trưởng vào tháng 12/2018 làm Caritas tức giận. Số tiền đâu có ít, sơ sơ mỗi ngày lượm được 6 ngàn đô.

Tiền xu dưới hồ nước

Bị hất cẳng, các giới chức giáo hội công giáo thành phố phản ứng dữ dội. Nhật báo Avvenire của Hội Đồng Giám Mục Ý, đã gọi Hội Đồng thành phố là “kẻ thù của người nghèo”. Linh mục Benoni Ambarus, Giám Đốc Caritas tại Rome, phát biểu với báo chí: “Chúng tôi không lường trước được hành động này. Tôi hy vọng đây chưa phải là kết quả cuối cùng”. Phản ứng của Caritas được nhiều nhà chính trị, tu sĩ và báo giới hậu thuẫn. Thực ra thành phố đã ấn định lệnh thay đổi này có hiệu lực kể từ tháng 4 năm nay. Họ đưa ra lý do khá hữu lý. Tiền của thành phố phải chi tiêu vào việc cải thiện thành phố. Biện pháp của họ được dân chúng tán thành trên các mạng xã hội. Thành phố thiếu tiền tu bổ đường sá đang xuống cấp. Rác rưởi và ổ gà là hai vấn nạn bị dân chúng than phiền. Hiện còn 4.500 đơn kiện thành phố của những người lái xe đòi đền bù thiệt hại về vật chất cũng như thương tích gây ra vì ổ gà trên đường phố. Bà Thị Trưởng  Virginia Raggi nhậm chức từ năm 2016 và số người ủng hộ bà ngày càng giảm sút vì số nợ công ngày càng phình ra. Tháng 10/2018, hàng ngàn dân thành phố đã biểu tình bên ngoài tòa Thị Chính để phản đối vì bà đã không giải quyết được các vấn đề của thành phố như rác thải, ổ gà, sự tắc nghẽn của các con phố nhỏ hẹp. Cũng từ cuối năm 2018, bà Virginia Raggi, thuộc phong trào dân túy Five Star Movement, đã ngắm nghé số tiền…ướt này nhưng lúc đó bị dư luận phản đối quá nên hoãn lại. Nay bà làm cái rụp khiến phe nhà thờ choáng váng.

Chủ nhân thật sự của món tiền cắc khổng lồ này là các du khách, dĩ nhiên không có tiếng nói. Cái thứ mất đoàn kết, thảy vội tiền rồi bỏ chạy tứ tung, mỗi người một ngả thì ý kiến ý cò chi. Mà họ cũng chẳng cần ý kiến. Chuyện vui chơi thôi mà. Được chơi, lại có tý hy vọng khi ném tiền, là vui rồi! Nhớ chi những đồng bạc cắc ném xuống nước cho mệt bụng. Ít nhất đó cũng là…lập trường của tôi, người đã bỏ lại…bốn đồng bạc cắc trong một lần tới Trevi.

02/2019

Website: www.songthao.com

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Ford Mustang 2024
Ford Mustang đời 2024 vẫn sử dụng động cơ V8, hộp số sàn, nhưng nội thất hiện đại hơn với kiểu thắng tay điện tử. Theo Car and Driver.
Quảng Cáo
R Ơ M
Do một tình cảm đơn sơ, thuần khiết lúc ấu thơ, tôi rất thích rơm. Trong những năm tuổi nhỏ được ở thôn quê, tôi thấy rơm và thích rơm…
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: