Vĩnh biệt Leila Janah – người đi khai phá trí tuệ của người nghèo

Share:

Đ.T

Con của gia đình nhập cư người Ấn Độ, Leila Janah đã tạo ra những công việc kỹ thuật số cho hàng ngàn người ở Châu Phi và Ấn Độ. Cô tin rằng trí tuệ của người nghèo là một nguồn tài nguyên lớn nhất trên thế giới chưa được khai thác (the biggest untapped resource). Vào tuần qua, Leila Janah đã từ bỏ thế giới khi mới 37 tuổi, sau thời gian chống chọi căn bệnh ung thư mô mềm (epithelioid sarcoma), một loại bệnh hiếm gặp.

Leila Janah là ai?

Leila Chirayath sinh ngày 9-10-1982 tại Lewiston, N.Y., gần thác Niagara. Cha cô, Sahadev Chirayath, là một kỹ sư kết cấu; mẹ cô, Martine Janah, một phụ nữ bình thường, làm nhiều công việc khác nhau, bao gồm cắt hành tại một nhà hàng của Wendy, sau khi di cư sang Hoa Kỳ. Khoảng 10 năm trước, Leila dùng họ mẹ cho tên của mình. Gia đình cô chuyển đến Arizona trước khi định cư tại khu phố San Pedro của Los Angeles.

Leila Janah. Hình: YouTube

Khi mới 22 tuổi, với tư cách là nhà tư vấn quản lý, Leila Janah nhận nhiệm vụ đầu tiên là đến Mumbai, Ấn Độ để tìm công việc gia công cho công ty. Trong chuyến đi đó, cô sử dụng xe kéo tự động đi ngang qua khu ổ chuột lớn nhất châu Á – Dharavi. Nhưng sau khi đến trung tâm gia công, cô đã tìm thấy một đội ngũ nhân viên trung lưu có học thức. Rất ít, nếu có, trong số những người nghèo được tuyển dụng ở đó. Chuyến đi ấy đã tạo ra hàng triệu việc làm gia công cho người nghèo. Cô bắt đầu nghĩ, những người sống trong khu ổ chuột này có thể làm được những công việc khác.

Khu nhà ổ chuột lớn nhất châu Á Dharavi. Hình: Dnaindia.

Sứ mệnh kết nối người nghèo với công việc

Năm 32 tuổi, Janah thành lập Samasource ở Nairobi, Kenya, với sứ mệnh cải thiện cuộc sống của những người sống dưới mức nghèo khổ, nơi kết nối người nghèo với công việc công nghệ cấp thấp. Samasource (sama: có nghĩa là ‘công bằng’) là công ty gia công thuê người ở Châu Phi và Châu Á để thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật số cho các công ty như Google và LinkedIn. Các công nhân tạo ra dữ liệu được sử dụng cho các dự án đa dạng như xe tự lái, công nghệ trò chơi video và phần mềm giúp các kiểm lâm viên ở châu Phi hạ Sahara ngăn chặn nạn săn trộm voi.

Samasource sử dụng hơn 2.900 người ở Kenya, Uganda và Ấn Độ, tạo dữ liệu cho các công ty trên khắp thế giới cần thử nghiệm nhiều sản phẩm trí tuệ nhân tạo, bao gồm cả xe tự lái và phần cứng thông minh. Công ty đã giúp hơn 50.000 người thoát khỏi cảnh nghèo đói và trở thành một trong những nguồn sử dụng lao động lớn nhất ở Đông Phi.

Nhờ có Janah, hơn 30 người ở miền bắc Uganda đã có được công việc từ Getty Images. Đồng thời, Samasource đã giúp gần 6.600 người ở chín quốc gia tìm được việc làm. Ít nhất một nửa số người được Samasource thuê là phụ nữ.

Năm 2017, Leila Janah có tầm nhìn về việc mang lại phẩm giá của công việc và lời hứa về mức lương đủ sống cho một thế giới dễ bị tổn thương nhất. Hình: New York Times.

“Leila Janah hướng tới việc mang lại phẩm giá của công việc và lời hứa về mức lương đủ sống cho những người ‘dễ bị tổn thương nhất thế giới.’, ông Kennedy Odede, người sáng lập và giám đốc điều hành của Shining Hope for Communities, một tổ chức cơ sở ở Kenya đã làm việc với Samasource, cho biết qua email. “Thông qua công việc của cô,” ông nói thêm, “những người trẻ tuổi tùy khả năng khác nhau bắt đầu thấy được tương lai của mình.”

Các nhân viên của Samasource, đã làm việc theo hợp đồng với các công ty bao gồm Microsoft, Google, Facebook, Walmart, Getty Images, Glassdoor và Vulcan Capital, một công ty cổ phần được thành lập bởi Paul G. Allen, người sáng lập Microsoft.

Leila Janah phát biểu tại New York năm 2010 trong một sự kiện được tài trợ bởi Sáng kiến Toàn cầu Clinton. Hình: Reuters

Công ty đã giúp ước tính 50.000 người – 11.000 công nhân và gia đình họ – và thường xuyên đánh giá xem liệu họ có đủ sống với mức lương mà công ty trả hay không. Bà Wendy Gonzalez, giám đốc điều hành tạm thời của Samasource, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.

Leila cho biết công việc được thực hiện tại Samasource đã nhấn mạnh niềm tin của cô vào việc cung cấp việc làm tử tế cho người nghèo. Trong khi hầu hết các nhân viên của công ty, nắm giữ các vị trí đầu vào cấp cao, một số người chuyển sang làm công việc quản lý và những người khác đã bắt đầu các doanh nghiệp nhỏ của riêng họ.

Một liên doanh khác được phát triển bởi Janah là LXMI, một dòng mỹ phẩm cao cấp có cùng nhiệm vụ với Samasource: thuê những ‘người thiệt thòi’ (marginalized people), và trả họ một mức lương xứng đáng. Bắt đầu vào năm 2015, liên doanh này thuê hàng trăm phụ nữ nghèo dọc theo Thung lũng sông Nile, phần lớn ở Uganda, để thu hoạch hạt Nilotica và biến chúng thành bơ rồi xuất khẩu sang Hoa Kỳ để sử dụng trong việc sản xuất các sản phẩm chăm sóc da. Nhiều người nghèo ở các nước châu Phi và Ấn Độ cũng được thuê để thu hoạch các thành phần khác.

Leila Janah. Hình: New York Post

Ý tưởng về LXMI đã đến với Janah trong chuyến thăm tới Benin, Tây Phi, nơi cô thấy người dân địa phương trồng hạt shea, có thể chiết suất thành một loại bơ.

“Hãy xây dựng một ngành công nghiệp xuất khẩu nhưng chỉ dành riêng cho phụ nữ nghèo. Chúng tôi có thể giải quyết nghèo đói trong khi cũng làm cho làn da của chúng ta tốt hơn.” Janah nói như vậy với tạp chí Fast Company vào năm 2016.

Hai năm trước, cô đã khởi động một chương trình đào tạo nghề cho người lao động có thu nhập thấp ở Mỹ. Nó giúp mọi người sử dụng các dịch vụ theo yêu cầu như Lyft, TaskRabbit, và Instacart. Trong một lớp học đầu tiên ở East Palo Alto, California, một phần tư số người tham gia không có điện thoại thông minh cũng như truy cập Internet ở nhà. Cho đến nay, sinh viên tốt nghiệp đã tăng thu nhập trung bình 27%, bắt đầu công việc mới ở mức 12,64 USD/ giờ. Được đặt tên là Samaschool, nỗ lực này hiện đang được triển khai trên khắp Hoa Kỳ.

Sau khi tốt nghiệp Harvard năm 2004 với bằng cử nhân về nghiên cứu phát triển, Leila làm việc cho Katzenbach Partners, một công ty tư vấn quản lý tại New York. Sau đó, cô là giám đốc sáng lập của chương trình khuyến khích sức khỏe toàn cầu, chuyên phát triển các giải pháp tài chính dựa trên thị trường để đáp ứng các vấn đề về sức khỏe và làm việc cho nhóm nghiên cứu phát triển World Bank.

Trước khi thành lập Samasource, Leila là một học giả thỉnh giảng với Chương trình Tư pháp toàn cầu của Đại học Stanford và Trung tâm triết học ứng dụng và đạo đức công cộng của Đại học Quốc gia Úc.

Leila Janah mong muốn giúp cải thiện thế giới khi cô còn là học sinh cấp hai và tham gia chương trình của Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ tại địa phương. Trong thời gian học trung học, cô đã đến một vùng nông thôn của Ghana như một phần của chương trình trao đổi sinh viên quốc tế để dạy trẻ em khiếm thị. Cô đã học chữ nổi khi cô ở đó.

“Tôi chưa bao giờ trải qua bất cứ điều gì như sự nghèo khó mà tôi thấy ở đó. Sự trải nghiệm giúp tôi hiểu được nghèo đói áp bức con người như thế nào.” Jahan nói trong một cuộc phỏng vấn với Hearts on Fire.

Thành công với với ý tưởng cao đẹp là đi khai phá trí tuệ của người nghèo, nhưng Leila Janah đã thất bại trong trận chiến chống chọi căn bệnh ung thư mô mềm (epithelioid sarcoma), một loại bệnh hiếm gặp.

Leila Janah. Hình Yahoo News Australia.

Sau cái chết của Leila, Wendy Gonzalez, giám đốc điều hành của công ty, được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành tạm thời của Samasource và tiếp tục “xây dựng tầm nhìn và chiến lược của Samasource.” “Chúng tôi sẽ nhớ mãi tiếng cười của Leila, tinh thần kiên cường của cô ấy và khả năng truyền cảm hứng cho tất cả những gì cô ấy gặp phải để trở thành một thế lực tốt đẹp trên thế giới.”, Wendy Gonzalez nói.

Dean Karlan, giáo sư kinh tế và tài chính tại Northwestern University và là người sáng lập ImpactMatters, chuyên đo lường hiệu quả của các nhóm phi lợi nhuận, cho biết Samasource đã hoàn thành sứ mạng của mình.

(Theo New York Times, Wired.com)

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Dakbla mùa lũ
Chiếc xe jeep cũ sơn hai màu xanh trắng, quẹo cua thật gắt, băng ngang qua hội trường Ngọc Linh rồi bắt đầu đổ xuống dốc thoai thoải, chừng non…
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: