Bia Mỹ thời chiến tranh Việt Nam lên màn bạc

Share:
Lính Mỹ “nhậu” vào dịp Tết Nguyên đán 1965 (ảnh: Stuart Lutz/Gado/Getty Images)

Những năm dài chiến tranh, người Sài Gòn không lạ gì những “PX, đôla xanh, đồ hộp, Salem, Winston, Johnny Walker Red Label… và cả những Budweiser, Miller, Pabst Blue Ribbon”. Nhưng chắc ít người biết trong thời chinh chiến ấy, từng diễn ra cuộc hành trình giao từng lon bia đến tận tay binh lính Mỹ ở ngay chiến tuyến. Câu chuyện về anh chàng “hành quân solo” giao bia đã được đưa lên màn ảnh lớn.

KHI CHÀNG “CHICK” DONOHUE SANG VIỆT NAM TẶNG BIA

Tuy mới 26 tuổi nhưng với bốn năm khoác quân phục Thủy quân lục chiến, John “Chick” Donohue không hề xa lạ với cuộc chiến tại Việt Nam. Và anh nghĩ rằng, đất nước Mỹ, người dân Mỹ đang quay lưng lại với những người con của họ đang tham chiến ở một nơi rất xa. Anh cũng không còn lạc quan khi mà số vụ lễ tang chôn cất những người lính tử thương, được trở về trong cái hòm bọc thép kín bưng, ngày càng nhiều. Donohue nghĩ mình cần phải làm việc gì đó cho những người lính còn sống và đang ở xa quê nhà.

Quyển sách của John “Chick” Donohue
John “Chick” Donohue (file photo)

Một ngày nọ, Tháng Mười Một 1967, khi đường phố New York City và San Francisco bị kẹt cứng vì các đoàn người biểu tình chống chiến tranh Việt Nam, Chick Donohue vào quán bar có tên Doc Fiddler’s tại Inwood, Upper Manhattan, nơi anh đã lớn lên. Tivi treo góc tường chiếu cảnh biểu tình rần rần và bartender George Lynch tỏ vẻ giận dữ nói to cho cả quán nghe, “Phải có ai đó sang Việt Nam vỗ vai các chú lính và mua bia tặng họ để tỏ lòng cám ơn họ chứ!”.

Donohue tình nguyện làm người ấy. Lynch và Donohue thách thức nhau như chuyện vua đùa khi uống bia. Nhưng không ngờ, vài ngày sau, Lynch đưa cho Donohue xem một danh sách ghi họ tên và địa chỉ những chàng trai Mỹ sống ở các khu phố quanh đó mà hiện có mặt tại chiến trường Việt Nam. Thậm chí Lynch còn mời được mẹ một người lính ấy đến thuyết phục Donohue sang Việt Nam mang bia cho các anh lính.

Xoay sở thế nào rồi Donohue được lên boong chiếc tàu Drake Victory chở đạn dược qua Việt Nam. Ngày ngày anh bơm dầu, bôi nhớt vào các loại máy trong bụng con tàu. Hành trang của anh là vài thùng bia lon Pabst Blue Ribbon. Chưa đến nơi, anh đã… uống hết sạch và phải tìm mua bia khi tàu cập cảng Quy Nhơn. “Từ Mỹ qua, lênh đênh trên biển suốt hai tháng nên tôi uống không còn lon nào cả”, Donohue sau này kể với tờ The New York Times.

Tháng Một 1968, tại Quy Nhơn, Tom Collins là người đầu tiên nhận được bia từ tay Donohue. Họ là bạn cũ của nhau. Tom rất ngạc nhiên và vui khi nghe bạn nói về mục đích của chuyến đi. Họ vui uống với nhau vài lon rồi chia tay. Donohue tiếp tục lên đường mang bia đến cho những người có tên trong danh sách mà bartender Lynch đã lập. Lần lượt từ Quy Nhơn ra Khe Sanh về đến Sài Gòn, những người lính ấy đều được Donohue đến thăm và tặng bia.

Lính Mỹ giải trí trong căn cứ Long Bình, Tháng Mười Hai 1971 (với sự góp mặt của Bob Hope) – ảnh: Bettmann Archive via Getty Images

Donohue giỏi xoay sở và có tài thuyết phục nên tìm đến được đúng nơi và gặp đúng người. Lần đi cùng đoàn công-voa chở quân trang quân dụng, lần khác đi bằng máy bay vận tải quân sự chở thư tín, và lần khác nữa thì bay cùng các quan tài đựng thi thể lính Mỹ tử trận. Sự kiện Tết Mậu thân 1968 nổ ra, anh bị kẹt lại Sài Gòn nhưng cuối cùng cũng hoàn thành nhiệm vụ và trở về Mỹ an toàn sau tám tuần nếm mùi gian khổ ở chiến trường Nam Việt Nam.

Câu chuyện chàng trai từ Mỹ tự lo liệu sang chiến trường Việt Nam tặng bia cho lính Mỹ cứ thế lan ra và trở thành một “huyền thoại”. Tháng Năm 2017, Donohue phát hành cuốn The Greatest Beer Run Ever: A True Story of Friendship Stronger Than War (đồng tác giả là Joanna Molloy), kể lại tất cả những chuyện ấy. Năm 2020, cuốn sách nằm trong danh sách best-seller của The New York Times.

Và sách đã được đạo diễn Peter Farrelly (từng làm phim hài ăn khách Dumb and Dumber lẫn phim đoạt Oscar 2019 Green Book) đưa lên màn bạc. Phim ra mắt lần đầu tại Liên hoan phim quốc tế Toronto 2022 và ra rạp ngày 30 Tháng Chín 2022. Vai cựu binh Thủy quân lục chiến John “Chick” Donohue được đảm nhận bởi Zac Effron, tài tử trẻ từng tỏa sáng với phim ca vũ nhạc High School Musical dành cho khán giả vị thành niên; vai Arthur Coates, một nhà báo ảnh tại chiến trường Việt Nam được giao cho Russell Crowe; tài tử Bill Murray nhập vai một viên đại tá.

Zac Effron trong The Greatest Beer Run Ever (Apple +)

_________

LON BIA MỸ VÀ CÁC CHÀNG GI

Lính Mỹ viễn chinh hôm nay khi công tác xa nhà không còn được thoải mái rượu bia. Thời chiến tranh Việt Nam, lon bia luôn đồng hành cùng các binh sĩ Bộ binh, Khinh kỵ, Thủy quân lục chiến, Nhảy dù, Biệt động quân hay Lực lượng đặc biệt – dù họ đóng quân ở Khe Sanh, Quảng Trị, Đà Nẵng hay Biên Hòa…

Hồi ấy, nhiệm vụ chính yếu của khoảng 75% lực lượng lính Mỹ tham chiến tại Việt Nam là lo về tiếp vận. Cho nên mới có chuyện cách Sài Gòn không xa đã mọc lên căn cứ Long Bình khổng lồ với 3,500 nhà xưởng, kho, lều bạt, bunker… được nối kết bởi 180 dặm đường trải nhựa, tức một không gian lớn hơn cả Cleveland ngày nay. Căn cứ Long Bình có đến 81 sân bóng rổ; 64 sân bóng chuyền, 12 hồ bơi và rất nhiều sân bóng đá, sân quần vợt, sân bóng ném, phòng thể dục, sân golf mini, sân bắn cung… và thậm chí sân đua xe điện-đụng (go-kart track).

Thủy quân lục chiến Mỹ giải khát với bia; Huế, ngày 2 Tháng Hai 1968 (ảnh: Bettmann Archive via Getty Images)

Chưa hết, còn có 40 bar rượu với giá trị cộng chung lên đến $1,2 triệu. PX (Post Exchange) trong Long Bình bán đủ loại thực phẩm, hàng hóa các kiểu…, với mỗi tháng đạt doanh thu gần $800,000. Dĩ nhiên, mặt hàng tiêu thụ nhiều nhất là các loại bia “made in the U.S.A” vì vừa rẻ vừa có “hơi hám” quê nhà. Một nghiên cứu tính rằng doanh thu bia Mỹ bán cho lính Mỹ tại Việt Nam đạt suýt soát $4 triệu/tháng. Cứ cho mỗi lon bia khiến chàng GI tốn hết 15 cents thì 500,000 lính Mỹ đóng tại Việt Nam mỗi tháng nốc cạn khoảng 32 triệu lon bia!

Lính bộ binh Mỹ ở mặt trận cũng có bia để giải khát, dù đóng trong một tiền đồn hẻo lánh hay cứ điểm đặt dàn đại bác 105 ly hỗ trợ các toán quân tác chiến trong rừng sâu. Trước khi xuất trại đi tuần, phục kích, các GI ném lon bia Miller, Budweiser vào những “tủ lạnh” dã chiến ngâm đá cục mà họ xoay sở cách nào đó mua được từ dân địa phương. Khi trở về đồn, vừa lau chùi khẩu AR-15 hay khẩu phóng lựu M-79, các GI vừa nốc lon bia PBR, Schlitz hoặc Carling Black Label…

Lúc đó, hầu hết công ty sản xuất bia Mỹ đều gửi rất nhiều thùng bia hỗ trợ các chàng trai xa nhà. Một nhãn bia xuất xưởng tận bang Pennsylvania hoặc Minnesota cũng dễ dàng tìm được đến tay anh lính trong đồn rừng sâu núi thẳm ở Việt Nam. Khi thỉnh thoảng bia Mỹ cạn nguồn cung vì lý do nào đó ở khâu tiếp vận, các GI thường ưu tiên chọn mua bia 33 của Việt Nam.

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: