Bức tranh quê hương

Share:
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Quê hương Việt. Minh họa: Steve Douglas/Unsplash

Trong cuộc triển lãm nghệ thuật tại thương xá Westminster vào Tháng Tám năm 2015, có trưng bầy hai bức tranh về phong cảnh và những cây lan của quê hương thân yêu của chúng ta với tựa đề Hoa Lan Bắc Cạn và Hoa Lan Sơn La.

Cô phóng viên đài truyền hình KVLA 56.5 và một vài khách thưởng ngoạn hỏi tôi có phải rằng đó là phong cảnh thực sự ở hai nơi đó hay không? Tôi giải thích rằng ruộng nương, núi đồi, hoa lan đều là có thật, nhưng phong cảnh trong bức tranh chỉ là một sản phẩm trong trí tưởng tượng mà thôi.

Quê hương tôi tuy có đẹp, có nhiều cây lan hiếm quý, nhưng sau chín năm tiêu thổ kháng chiến chống Pháp, rồi khi hòa bình trở lại, nạn khai thác rừng cây lấy gỗ bừa bãi, tiếp theo là nạn cho ngoại nhân thuê rừng làm tan hoang xứ sở, rồi lại còn thêm tệ nạn bóc lan rừng xuất cảng như mớ rơm mớ rạ làm cho kẻ tha phương phải đau lòng.

Đồng quê Việt Nam. Minh họa: Peter Hammer/Unsplash

Mấy năm vừa qua khi trở về cố hương để sưu tầm và nghiên cứu những cây lan Việt hiếm quý vang danh trên thế giới, chúng tôi đã nhìn thấy biết bao nhiêu chợ bán lan từ Điện Biên Phủ, Sa Pa, Hà Nội cho tới Ninh Bình với giá rẻ như bèo mà lòng xót xa. Nhưng nghĩ lại, dân chúng quá nghèo đành phải vào rừng bóc lan làm kế sinh nhai, độ nhật làm sao ngăn cấm cho được. Mặt khác tôi cũng mừng thầm là người Việt chơi lan rất nhiều cho nên sự hiểu biết cũng rộng rãi hơn và hy vọng rằng chúng ta sẽ biết nuôi dưỡng và gìn giữ được những bảo vật của quốc gia.

Trở về với những cây lan trong bức tranh nhỏ với tựa đề Hoa Lan Sơn La, vẽ vào năm 2007 với 2 cây Dendrobium parishii (Song hồng (PHH), Hoàng thảo tím hồng (TH) nhưng có nhiều người gọi là Dã hạc ngắn hay Trầm rừng), mọc khắp miền Bắc Việt Nam, cây Paphiopedilum barbigerum do Tiến sĩ Nga sô Leonid Averyanov và các cộng sự viên người Việt tìm thấy ở Mộc Châu, Sơn La và những thửa ruộng bậc thang tuyệt đẹp trải dài từ Sơn La, Mù Căng Chải, Yên Bái cho tới Sa Pa.

Tranh: Bùi Xuân Đáng

Từ năm 1997, tôi ưa vẽ tranh phong cảnh và chuyên chú về các cây lan, và cần có khổ lớn mới có thể vẽ hoa lan một cách chính xác được. Vốn là người bình dị, tôi thích vẽ theo trường phái cổ điển, thấy sao vẽ vậy không muốn người thưởng ngoạn phải nhức đầu suy nghĩ. Nhưng vẽ hoa lan cũng như vẽ chân dung, nên muốn vẽ cây nào phải ra cây đó, dù cho có vài nét sơ sài và dù cho có nhỏ đến mấy cũng không thể nhầm lẫn cây nọ ra cây kia được, nhất là hoa lan lại một thú giải sầu của tôi. Được thánh nhân phù trợ, cho nên những năm triển lãm tại Fascination of International Orchids Show tại South Coast Plaza, các bức tranh hoa lan tôi vẽ bán chạy như tôm tươi, nên nhiều khi những bức tường nhà chỉ còn lại toàn là lỗ đinh. Nhưng từ khi tiện nội qua đời, bà đã mang theo cái lộc trời ban đi mất và khi dọn về khu mobile home tường nhà chật hẹp không đủ chỗ treo tranh, nên mỗi năm tôi chỉ vẽ vài ba bức nho nhỏ để tặng bạn bè.

Tranh: Bùi Xuân Đáng

Tháng Bảy, 2015 bỗng nhiên nổi hứng, tôi lôi chiếc khung vải 36” x 48” ra vẽ để tưởng nhớ đến quê nhà. Nhiều khi muốn về thăm một lần chót, nhưng ngại nỗi đuờng xa, ngồi bó gối gần 20 giờ trên máy bay không biết rằng có chịu nổi hay không. Bức tranh quê hương mất gần ba tuần lễ mới hoàn tất bởi vì mỗi ngày chỉ vẽ khoảng trên dưới một giờ là mắt đã mờ, tay đã mỏi không thể ngồi lâu hơn được. Cánh đồng lúa vàng với giòng sông nhỏ uốn quanh vốn là cảnh vật quen thuộc của quê hương tôi đó.

Trên cành cây cổ thụ là cây lan Giáng Hương (Aerides odorata), hoa mầu tím hồng đã được nhà truyền giáo João de Loureiro tìm thấy đầu tiên ở Việt Nam và công bố trên thế giới vào năm 1790. Dưới gốc cây là cây Phượng vĩ vàng (Renanthera citrina), hoa vàng mầu vàng chanh, chấm tím đỏ cũng do Leonid Averyanov tìm thấy ở Quản Bạ, Vị Xuyên, Hà Giang và giới thiệu với thế giới vào năm 1997. Aerides odorata Renanthera citrina. Trên mặt đất là khóm lan hài Bắc (Paphiopedilum henryanum), mọc ở biên giới Việt Nam và Vân Nam, do khoa học gia người Đức Guido Braem công bố vào năm 1987 và đặt tên để vinh danh Henry Azadehdel, người đã mang cây này về Đức. Bên cạnh là cây Paphiopedilum concolor, nữ hài Mỏ giầy hay là hài Đốm, mà chúng tôi gọi là Vạn điểm hài nghe cho tao nhã hơn. Cây lan này mọc ở Sơn La, Bắc Cạn, Ninh bình, Quảng Trị, Lâm Đồng, đã được khoa học gia người Đức Hugo Heinrich Pfitzer (1846-1906) công bố vào năm 1888. Cuối cùng là cây hài lông (Paphiopedilum hirsutissimum), mọc tại Cao Bằng, Cúc Phương, Ninh Bình, Mai Châu, Hòa Bình, Na Hằng, Tuyên Quang, Ba Thuộc, Thanh Hóa, cũng do Hugo Heinrich Pfitzer công bố vào năm 1892.

Tranh: Bùi Xuân Đáng

Tuổi già, tài thô, học thiển đành múa bút vẽ nhăng, viết vài giòng đơn giản để tả nỗi lòng nhớ đến quê hương và giảm bớt thì giờ trống vắng, hy vọng các bạn cảm nhận được những gì tôi muốn gửi gấm.

Share:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram
Share on whatsapp
Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Kênh Saigon Nhỏ: