Little Saigon
HomePage Leader board Mobile – 300x250px

Viết sai tên món ăn Việt, chủ đầu bếp da trắng xúc phạm người Mỹ gốc Á

87

Đ.T.

Thay vì viết “Bánh Mì”, đầu bếp Peja Krstic, chủ sở hữu nhà hàng bán thức ăn Việt Một Hai Ba ở Dallas, Texas đảo ngược ‘h’ và ‘n’, viết thành “Bahn Mi” khi viết trên Instagram. Không nhận lỗi, chủ nhà hàng này còn làm những chuyện xúc phạm người khác.

Người chống, kẻ bênh

ArticlesPage Inside Post Content – Laptop/tablet 300x250px

Lỗi này của Krstic được ba phụ nữ Mỹ gốc Việt nhắc nhở và yêu cầu được sửa lại cho đúng tên của một thức ăn của người Việt mà ai cũng biết.

ArticlesPage Inside Post Content – Phone 375x667px

Thay vì sửa lỗi chính tả, một động tác chỉ mất hai giây, Krstic lại tức tối, gửi một loạt tin nhắn công khai lẫn riêng tư cho người có nhã ý muốn ông ấy sửa lại cho đúng. Krstic nói rằng ông ta bị “phân biệt chủng tộc” và gọi phone cho bạn trai của cô Tiffany Tran, người để lại bình luận trên Instagram của ông.

Kết quả là sự giận dữ đã khiến cộng đồng nhà hàng tại Dallas đang khó khăn của trong mùa đại dịch càng thêm tiêu tan. Nhân vụ này, các nhà lãnh đạo của ngành công nghiệp thực phẩm người Mỹ gốc Á buộc Krstic từng có cách cư xử thiếp văn minh, lịch sự, khi từng miệt thị một đầu bếp nổi tiếng, Donny Sirisavath, là “cục c. Á châu”, và gọi các nhân viên ở nhà hàng Sirisavath do người Lào làm chủ, là “lũ chó cái.”

Trong khi đó, Krstic lại được một số các nhà lãnh đạo địa phương khác bênh vực, nói rằng vì chủ nhà hàng Một Hai Ba đang căng thẳng vì phải “vật lộn” trong mùa đại dịch. Khó khăn chồng chất khiến ông có những lời lẽ khiếm nhã.

Ngày 24-06, trên Instagram, Krstic đăng một video xin lỗi vì hành vi của mình. Ông tự gọi mình là ngu ngốc, nhưng vẫn giải thích từ “Bánh Mì” viết sai là do lỗi đánh máy.

Khi phóng viên của Dallasobserver hỏi thêm, Krstic từ chối bình luận, nói rằng ông ta đang tập trung vào công việc của mình.

Đầu bếp Peja Krstic, chủ nhà hàng Một Hai Ba ở Dallas, TX. Hình chụp qua Instagram.

Hiểu lầm?

Tiffany Tran, một trong những người nhắc nhở Krstic là phải sửa cho đúng tên món ăn Việt, cũng là khách hàng thân thiết của nhà hàng Một Hai Ba từ bốn năm qua. Điều này cũng được Krstic nói tới trong clip xin lỗi. Tiffany còn nói thêm rằng cô là một trong vài khách hàng đầu tiên của Một Hai Ba lúc nhà hàng mới khai trương.

Khi Tiffany thấy lỗi đánh máy trên tài khoản của nhà hàng Một Hai Ba, cô chỉ bình luận là nên sửa thành “Bánh Mì”, thay vì “Bahn Mi”, “nhưng cách Krstic trả lời làm tôi bực mình, đau luôn cả mắt khi đọc những lời lẽ của ông ấy.”, Tiffany nói.

Chưa hết, Krstic còn gửi hàng loạt tin nhắn riêng cho Tiffany với lời lẽ thù địch, mà đỉnh điểm là cấm cô vĩnh viễn không được tới nhà hàng Một Hai Ba, cùng với lời đe dọa sẽ kiện cô ra tòa.

Trong tin nhắn đầu tiên, Krstic viết cho Tiffany: “Cô bắt lỗi tôi viết lách như thế là cô đã sai ở nhiều cấp độ. Tôi cảm thấy bị xúc phạm, bị phân biệt chủng tộc.” Krstic còn nói thêm rằng việc Tiffany sửa lỗi đánh máy của ông ta, giống như Tiffany đã “chà đạp lên thể xác và tâm hồn tôi, coi tôi như một thứ dơ bẩn.” (nguyên văn “kicking me in the guts like I’m some piece of shit.”)

Trong những tin nhắn kế tiếp sau đó, cảm xúc của Krstic còn tăng cao hơn nữa: Tôi đoán là trong suốt mấy năm qua, với cô, tôi chỉ mà cục c. Cảm ơn vì sự hỗ trợ giả dối. Thật xấu hổ về cô!”

Chưa hết, Krstic còn nhắn tin cho bạn trai của Tiffany – người từng làm việc với Krstic trong một số sự kiện chuyên nghiệp -, rằng: “Cô gái của anh đã đi quá xa rồi.” và nói bạn trai của Tiffany phải xin lỗi ông ấy.

Tiffany nói Krstic còn nói sẽ kiện cô và “dọa” sẽ làm cho cô ngày càng trở nên tồi tệ.

Ngày 23-06, một tuần sau vụ việc khởi sự, Krstic gọi cho Tiffany, nhưng cô không trả lời vì sợ ông ấy đe dọa cô.

Nhưng lần này, Krstic muốn xin lỗi.

Krstic không để lại một thư thoại cho Tiffany, thay vào đó, ông ấy đăng một đoạn video dài hơn 8 phút trên Instagram, với phần mở đầu là xin lỗi một người và chỉ một người, và đó là Tiffany Tran. Krstic đổ lỗi cho coronavirus và sự căng thẳng khi mở một nhà hàng mới. Krstic nói trong video rằng ông ta đã đọc sai ý kiến ​ban đầu của Tiffany, và phản ứng lúc ấy dựa trên sự hiểu lầm.

Bản chất khó sửa

Nhưng Tiffany không phải là người Mỹ gốc Á duy nhất là “nạn nhân” của Krstic.

Chi Vu – Một khách hàng khác của Một Hai Ba bình luận: “Bạn nên đánh vần đúng vì đó là tên món ăn của chúng tôi và điều đó xứng đáng được tôn trọng.” Đọc bình luận này, Krstic đã buộc tội Chi Vu là đang trừng phạt ông ấy. Sau đó, Vũ nói nhà hàng Một Hai Ba đã chặn và xóa tất cả các bình luận của cô.

Đầu bếp Donny Sirisavath, cũng là chủ của Khao Noodle Shop, người lọt vào vòng bán kết giải thưởng James Beard năm 2020 và đoạt danh hiệu “Người đầu bếp giỏi nhất” của Observer, nhớ lại cuộc gặp gỡ trực tiếp với Krstic hồi tháng Hai.

Sirisavath công khai kể vụ “đụng độ” giữa Krstic và ông trên Instagram. Đại loại hai người có gây gổ với nhau trong một quán bar không ngoài chuyện kinh doanh,  rồi Krstic gọi Sirisavath là “cục c. Á châu.”

Sirisavath cho biết nhiều người Mỹ gốc Á khác, kể cả vợ ông, đã chứng kiến ​​vụ việc.

Nhà hàng Sirisavath được Bon Appetit bình chọn là một trong những nhà hàng mới tốt nhất ở Mỹ và chính đầu bếp đã nhận được đề cử giải thưởng James Beard.  Nhưng Krstic lại không được đề cử cho giải thưởng này.

Thật ra, Một Hai Ba được cộng đồng ẩm thực Dallas dành nhiều lời khen ngợi, cho rằng nhà hàng này là  nơi phục vụ phong cách ẩm thực với các món ăn truyền thống của Việt Nam như một nguồn cảm hứng.

Hồi Tháng Ba, cuộc khảo sát với 58 người trong ngành nhà hàng địa phương và các nhà văn kết luận rằng Một Hai Ba là nhà hàng yêu thích của ngành công nghiệp thực phẩm địa phương trong năm thứ hai liên tiếp.

“Cuộc chiến” về hành vi của Krstic đã làm tràn ngập những lời bình luận trên mạng xã hội.

Một vài cuộc trò chuyện xoay quanh vấn đề: Ai được giới truyền thông coi là một “chuyên gia ẩm thực?” Khi nào hành vi, tính khí vượt quá phạm vi cho phép? Các đầu bếp da trắng thể hiện tốt nhất sự tôn trọng đối với các món ăn không phải là ẩm thực truyền thống của họ bằng cách nào?

Tuy nhiên, cũng có vài câu hỏi khác xoay quanh những vấn đề kiểu “xàm xú đế”, như ai xúc phạm ai và ai bao che cho những “khẩu chiến” trên Instagram?

Đầu bếp Donny Sirisavath. Hình: Dallasobserver. Credit: Kathy Tran.

Ba bài học

Cuối cùng, đúc kết ba bài học từ những đầu bếp có kinh nghiệm:

Bài học thứ nhất, nên tránh gây xung đột trong thời điểm căng thẳng này. Xung đột vào lúc này có thể lan rộng khắp cộng đồng địa phương như rơm khô gặp lửa. Sự bất hòa và đấu đá nhanh chóng vượt qua một cuộc thảo luận thẳng thắn về định kiến ​​và đặc quyền.

Bài học thứ hai, giống như trong cuộc tranh luận về chủng tộc, các đầu bếp Dallas đang học được rằng mọi người đều có tiếng nói và quyền bình đẳng để chia sẻ câu chuyện của họ. Một đầu bếp có thể đe dọa khách hàng bằng tin nhắn riêng tư, nhưng khách hàng có thể chia sẻ thông điệp đó với cả thành phố. Tương tự như vậy, các đầu bếp da trắng không dễ gặt hái được thành công khi diễn giải món ăn không phải là món truyền thống của họ, huống chi là viết sai tên món ăn.

Bài học thứ ba, một khi đã nấu món ăn của một nền văn hóa ẩm thực khác, cần phải tôn trọng người đến từ nền văn hóa đó. Nếu có gì sai về chữ nghĩa, hãy nói một câu: “Ồ, xin lỗi, tôi đánh vần sai rồi, để tôi sửa ngay.”, thay vì làm lớn chuyện lên, để rồi chẳng được gì, chẳng đi đến đâu.

Theo Dallasobserver