Cuộc đấu lý giữa cựu Tổng thống Donald Trump và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) chung quanh vụ “hồ sơ mật” mà các đặc nhiệm của Cục Điều tra Liên bang (FBI) khám xét và thu giữ khu dinh thự ở Florida của Trump hôm 8 Tháng Tám càng lúc càng gay cấn và hấp dẫn. Mỗi bên đều huy động các luật sư giỏi nhất, cố giành phần thắng trong cuộc chiến pháp lý mà ưu thế đang dần nghiêng về phía chính quyền và triển vọng của phe Trump càng lúc càng u ám.
Báo The New York Times nhận xét, có lẽ ông cựu Tổng thống Trump nghĩ mình đang ở thế tấn công khi ông yêu cầu một thẩm phán liên bang bổ nhiệm một giám sát viên độc lập xem xét những tài liệu mà FBI thu giữ – một hành động có thể làm trì hoãn cuộc điều tra của DOJ. Nhưng, Bộ Tư pháp, với lực lượng luật sư và chuyên gia pháp lý hùng hậu, đã tung đòn phản công vào tối Thứ Ba 30 Tháng Tám, làm cho đội ông Trump (Team Trump) choáng váng.
Văn bản mà DOJ nộp lên Tòa liên bang khu vực Nam Florida không chỉ bác bỏ các lập luận của Team Trump mà tiết lộ rất nhiều chi tiết về các tài liệu mật mà ông Trump đã lấy đi từ Tòa Bạch Ốc, và đưa ra chi tiết cho thấy ông Trump và các luật sư của ông đã có hành vi cản trở công lý.
Đơn yêu cầu giám sát viên độc lập của Team Trump nói rằng, ông Trump chỉ đơn giản là sở hữu “những hồ sơ tổng thống thuộc về chính ông ta”, đồng thời khẳng định “bằng cuộc đột kích chưa từng có tiền lệ, không cần thiết và không có căn cứ pháp luật” vào dinh thự Mar-A-Lago, nơi ở và câu lạc bộ của ông Trump, Bộ Tư pháp đã “hình sự hóa việc một cựu tổng thống sở hữu các hồ sơ cá nhân và hồ sơ tổng thống trong một nơi an toàn”. Team Trump cũng khẳng định cựu Tổng thống Trump đã hợp tác đầy đủ với chính quyền và đã tự nguyện chuyển giao các hồ sơ cho Bộ Tư pháp theo yêu cầu của Sở Lưu trữ quốc gia (NARA). Yêu cầu bổ nhiệm một giám sát viên độc lập là nhằm xem xét các hồ sơ mà FBI đã thu giữ từ dinh thự Mar-A-Lago và trả lại cho ông Trump những hồ sơ mà ông sở hữu một cách hợp pháp.
Nhưng những chứng cứ được trình bày trong văn bản trả lời của Bộ Tư pháp đã bẻ gãy toàn bộ các lập luận này và đẩy ông Trump tới nguy cơ bị buộc tội sớm. Dẫn chứng quy định của Luật Hồ sơ Tổng thống, Bộ Tư pháp khẳng định những tài liệu thu được từ nhà ông Trump, bao gồm nhiều báo cáo mà các cơ quan tình báo trình lên là tài sản của chính phủ liên bang chứ không hề là của riêng ông Trump.
Việc thủ đắc và cất giữ những tài liệu này bên ngoài các trụ sở chính phủ được quy định là bất hợp pháp. Văn bản của Bộ Tư pháp đưa cả hình ảnh hiện trường chụp tại nhà ông Trump cho thấy nhiều tài liệu có đánh dấu mật và tuyệt mật. Việc ông Trump và một số luật sư của ông khai rằng, ông ta đã có lệnh “giải mật thường xuyên” tất cả những tài liệu mà ông ta mang ra khỏi Phòng Bầu dục – một khẳng định sai sự thật – càng cho thấy ông Trump biết rõ hành vi cất giấu tài liệu là bất hợp pháp.
Văn bản của Bộ Tư pháp kể lại chi tiết quá trình hơn một năm làm việc với ông Trump để thu hồi tài sản quốc gia và đã bị Team Trump cản trở như thế nào. “Có nhiều bằng chứng cho thấy hồ sơ của chính phủ đã bị che giấu và bị xóa khỏi Phòng Chứa Đồ (Storage Room) và có những nỗ lực cản trở cuộc điều tra của chính phủ”, DOJ cho biết trong văn bản. Văn bản cũng tiết lộ rằng các luật sư của Trump đã ‘cấm các nhân viên chính phủ mở hoặc nhìn vào bên trong bất kỳ chiếc hộp nào’ được tìm thấy trong một phòng chứa đồ khi các nhân viên FBI đến nhà ông Trump lần đầu tiên vào tháng Sáu.
Yêu cầu bổ nhiệm một giám sát viên độc lập bị DOJ bác bỏ vì cho rằng: một là, người xem xét tài liệu mật phải là người đã được bảo đảm về an ninh (security clearance) và hai là việc giám sát các tài liệu mà FBI thu giữ không còn cần thiết nữa sau khi các công tố viên của DOJ đã hoàn thành việc xem xét chúng.
Về cuộc khám xét khu dinh thự của ông Trump là một hành động đúng pháp luật của cơ quan FBI, có bằng chứng khả tín (probable cause) và được tòa án phê chuẩn nên không thể bị cáo buộc là hành vi chính trị hay hình sự hóa.
![](https://saigonnhonews.com/wp-content/uploads/2022/08/GettyImages-1240982873.jpg)
Team Trump càng cố quẫy đạp, càng đưa ra nhiều lập luận phi lý và không có căn cứ pháp lý thì ông Trump càng khó thoát trong lúc ông không còn có chiếc áo giáp bảo vệ bất khả xâm phạm của chức tổng thống.
Luật sư Preet Bharara, cựu biện lý quận Manhattan ở New York, nhận xét: “Team Trump đã nhận được nhiều hơn cái mà họ yêu cầu”. Thay vì chỉ có một giám sát viên độc lập, họ đã được Bộ Tư pháp tạo cơ hội để mở rộng vụ điều tra và trình bày cho công chúng Mỹ câu chuyện khá hoàn chỉnh về quá trình và hành vi phạm tội của một cựu tổng thống. Xưa nay Bộ Tư pháp và FBI vẫn kín tiếng về các cuộc điều tra hình sự, nhưng lần này, do phản ứng của ông Trump, Bộ Tư pháp đã công khai gần như toàn bộ những diễn tiến của vụ việc, giúp công chúng có một cái nhìn thấu đáo về những gì đang diễn ra. Và có chuyện hấp dẫn để theo dõi.
Những diễn biến mới đã khiến các chuyên gia pháp lý, ngay cả những người có quan điểm bảo thủ nhất, phải dự đoán ông Trump khó mà thoát tội cho dù ông ta là một cựu tổng thống và có lượng người ủng hộ đông đảo.
Luật sư Andrew Napolitano, nguyên là nhà phân tích pháp lý của đài Fox News thân ông Trump, trong một bài bình luận trên Washington Times đã so sánh hành vi của ông Trump với ông Julian Assange – nhà sáng lập mạng WikiLeaks đã phơi bày tội ác chiến tranh của Mỹ tại Iraq và Afghanistan – và ông Edward Snowden – một cựu nhân viên hợp đồng của cơ quan An ninh quốc gia (NSA), người đã tố cáo hệ thống giám sát của chính phủ Mỹ. Ông Trump từng đòi “tử hình” hai người này, mà ông coi là phạm tội phản quốc.
Theo dự đoán của ông Napolitano, chỉ riêng về thông tin quốc phòng được FBI thu hồi, ông Trump khó mà thoát ba tội: “Lấy đi và cất giấu thông tin quốc phòng (national defense information – NDI), giao NDI cho những người không được quyền sở hữu chúng và cản trở công lý bằng việc không hoàn trả NDI cho những cơ quan có thẩm quyền thu hồi chúng”.
Vòng vây của pháp luật đang siết chặt dần chung quanh ông Trump. Những luật sư mà ông thuê đại diện cho ông cũng có khả năng trở thành nhân chứng hoặc tòng phạm trong vụ án biển thủ tài liệu của nhà nước và cản trở công lý. Điều tốt cho ông là các tội danh này không có án tử hình như ông từng đòi hỏi (đối với người khác), và Bộ Tư pháp đã nói bóng gió rằng họ tạm hoãn mọi hành động đối với ông Trump cho đến sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào Tháng Mười Một.
Từ đây đến ngày đó dân chúng sẽ còn có nhiều vở kịch hay để xem trong một sự kiện pháp lý chưa từng có tiền lệ ở Mỹ nhưng khá quen thuộc ở nhiều nước khác.