Năm nay là một cột mốc thời gian quan trọng đối với những người yêu âm nhạc, đánh dấu tròn nửa thế kỷ kể từ một trong những năm có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử thu âm.
Nhìn lại bối cảnh âm thanh của năm 1976 là một trải nghiệm đầy hoài niệm, nhưng đồng thời cũng cho thấy nền tảng của nhạc pop, rock và soul hiện đại đã được hình thành như thế nào. Những album huyền thoại này kỷ niệm 50 năm ngày ra mắt vì đây là những kiến trúc sư trường tồn của vốn từ vựng âm nhạc đương đại của chúng ta. Từ dòng nhạc soul tinh tế của Motown đến những đoạn riff mạnh mẽ của nhạc hard rock Úc, năm 1976 là một năm đỉnh cao của sự sáng tạo, đòi hỏi một cái nhìn hồi tưởng sâu sắc.
Hotel California của The Eagles
Khi năm 1976 sắp kết thúc, The Eagles phát hành một album định nghĩa giai đoạn cuối đầy hoài nghi của kỷ nguyên hòa bình và tình yêu. Hotel California*
, phát hành vào ngày 8 Tháng Mười Hai năm 1976, là album phòng thu thứ năm của ban nhạc và là một sự suy ngẫm u ám về sự cạn kiệt của Giấc Mơ Mỹ. Đây là album đầu tiên có sự góp mặt của tay guitar Joe Walsh, người có phong cách mạnh mẽ, giúp ban nhạc chuyển mình từ dòng nhạc country-rock sang âm thanh rock sân vận động trau chuốt hơn.
Bài hát chủ đề, Hotel California, là một trong những bài hát được phân tích nhiều nhất trong lịch sử nhạc rock. Với lời bài hát siêu thực và đoạn kết guitar kép kinh điển giữa Walsh và Don Felder, nó vẽ nên bức tranh về một cái bẫy suy đồi, không thể thoát khỏi của Hollywood. Tuy nhiên, đĩa đơn chủ đạo của album lại là New Kid in Town, một ca khúc nhẹ nhàng, ngọt ngào pha chút buồn, nắm bắt được bản chất phù du của danh vọng.
Album này là một thành công vang dội về mặt thương mại và một trong những album bán chạy nhất mọi thời đại. Nó giành được hai giải Grammy – Giải Bản Thu Âm Của Năm cho bài hát chủ đề và Giải Phối Khí Xuất Sắc Nhất cho giọng hát với bài New Kid in Town. Di sản của album này càng được tôn vinh hơn nữa vào năm 2017 với phiên bản tái phát hành cao cấp kỷ niệm 40 năm, và chuyến lưu diễn năm 2020 của ban nhạc, nơi họ trình diễn toàn bộ album với dàn nhạc giao hưởng, chứng minh những bài hát này vẫn còn gây được tiếng vang với khán giả sau 50 năm.
Songs in the Key of Life của Stevie Wonder
Khi bàn về những album kinh điển của năm 1976, người ta không thể không bắt đầu với kiệt tác phòng thu thứ mười tám của Stevie Wonder, Songs in the Key of Life. Phát hành vào ngày 28 Tháng Chín năm 1976, album kép này (cộng thêm một EP – Extended Play – bốn bài hát tặng kèm có tựa đề A Something’s Extra) là đỉnh cao của “thời kỳ hoàng kim” của Wonder. Câu chuyện đằng sau album này cũng hấp dẫn không kém gì chính âm nhạc. Vào giữa những năm 1970, Wonder đạt được danh tiếng và sự đánh giá cao từ giới phê bình mà ít người có thể sánh kịp, nhưng ông lại vô cùng thất vọng về tình trạng của thế giới và ngành công nghiệp âm nhạc. Ông nghiêm túc cân nhắc việc giải nghệ và chuyển đến Ghana để làm việc với trẻ em khuyết tật.
May mắn thay cho lịch sử nghệ thuật, Wonder quyết định ở lại. Ông đàm phán một hợp đồng kỷ lục với Motown – một hợp đồng bảy năm, bảy album trị giá ước tính $13 triệu, mang lại cho ông quyền kiểm soát nghệ thuật toàn diện chưa từng có. Các buổi thu âm sau đó trở nên huyền thoại, với sự tham gia của hơn 130 nhạc sĩ và kéo dài hai năm sản xuất tỉ mỉ.
Danh sách các bài hát là một kiệt tác trong việc pha trộn thể loại, nổi bật với ca khúc sôi nổi Isn’t She Lovely, một bài hát ca ngợi sự ra đời của con gái Aisha, và ca khúc mang tính xã hội Village Ghetto Land. Album cũng tri ân các huyền thoại nhạc jazz với Sir Duke và khám phá những nhịp điệu funk phức tạp trong I Wish. Sự thống trị của nó là tuyệt đối: Ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 và giữ vị trí đó trong 14 tuần không liên tiếp. Tại Lễ Trao Giải Grammy lần thứ 19, nó xứng đáng giành được giải Album của năm, củng cố vị thế của Stevie Wonder như một thiên tài.
Fly Like an Eagle của Steve Miller Band
Vào ngày 14 Tháng Năm năm 1976, ban nhạc Steve Miller Band phát hành Fly Like an Eagle, một album kết hợp hoàn hảo giữa chất nhạc blues-rock với những âm thanh điện tử mới nổi của giữa những năm 70. Đây là album phòng thu thứ chín của ban nhạc và nó đại diện cho một bước đột phá thương mại đáng kể. Steve Miller sử dụng công nghệ đang phát triển mạnh mẽ của bộ tổng hợp âm thanh và thu âm đa kênh để tạo ra những đoạn nhạc đệm – những bản không lời ngắn, mang tính khí quyển như Space Intro – giúp kết nối giữa các bài hát chính.
Bìa album tự nó là một huyền thoại nhạc rock: hình ảnh một cây đàn Fender Stratocaster màu đen, dành cho người thuận tay trái. Trong nhiều thập kỷ, những lời đồn đoán vẫn luôn tồn tại rằng cây đàn guitar đặc biệt này ban đầu được Jimi Hendrix đặt mua trước khi ông qua đời đột ngột, càng làm tăng thêm vẻ huyền bí cho bản thu âm.
Mặc dù ca khúc chủ đề đầy cảm xúc là bài hát được biết đến rộng rãi nhất hiện nay, album này được xem như một cỗ máy tạo hit. Take the Money and Run,
phát hành vào Tháng Tư năm 1976, mang đến một câu chuyện “ngoài vòng pháp luật” hấp dẫn, trở thành bài hát quen thuộc trên đài phát thanh.
Rock’n Me, một bản hit lớn khác, được viết riêng để trở thành một bài hát lễ hội tràn đầy năng lượng sau khi Miller biểu diễn tại một buổi hòa nhạc lớn ở Anh. Sự nổi tiếng lâu dài của Serenade và The Stake càng chứng minh album này không chỉ là một tuyển tập các đĩa đơn, mà trở thành một trải nghiệm âm nhạc mạch lạc, chất lượng cao.
Rocks của Aerosmith
Aerosmith – một cái tên quen thuộc vào năm 1976, nhưng album thứ tư của họ, Rocks, đưa hình tượng “Những chàng trai hư hỏng đến từ Boston” lên một tầm cao mới. Phát hành vào ngày 3 Tháng Năm năm 1976, Rocks thường được các biểu tượng nhạc hard rock và heavy metal – với các thành viên của Guns N’ Roses và Metallica – nhắc đến như một album truyền cảm hứng cho họ để cầm nhạc cụ lên chơi.
Sau thành công vang dội của album Toys in the Attic, ban nhạc muốn nắm bắt được nguồn năng lượng thô sơ, không kìm nén của các buổi biểu diễn trực tiếp. Họ thu âm phần lớn album tại The Wherehouse ở Waltham, Massachusetts, để bảo đảm âm thanh mạnh mẽ, chân thực. Kết quả là một màn pha trộn âm nhạc hấp dẫn với những đoạn riff nặng nề và màn trình diễn giọng hát mạnh mẽ nhất của Steven Tyler từ trước đến nay.
Đĩa đơn đầu tiên, Last Child, thể hiện khía cạnh funky, pha trộn blues của ban nhạc, trong khi Back in the Saddle có đoạn bass mạnh mẽ, dồn dập, trở thành bài mở màn kinh điển trong các buổi hòa nhạc của Aerosmith. Home Tonight mang đến một khoảnh khắc power – ballad hiếm hoi, cho thấy sự đa dạng trong giọng hát của ban nhạc. Ngay cả những nhà phê bình trước đây từng coi thường Aerosmith là “bản sao của Rolling Stones” cũng phải thừa nhận Rocks là một kiệt tác đầy cảm xúc, được trau chuốt một cách chuyên nghiệp trong thể loại này.
Dirty Deeds Done Dirt Cheap của AC/DC
Vào Tháng Chín năm 1976, thế giới được giới thiệu phiên bản quốc tế của album Dirty Deeds Done Dirt Cheap của AC/DC. Mặc dù ban nhạc có lượng người hâm mộ nhất định ở quê hương Úc, nhưng album này đóng vai trò như một chất xúc tác chính cho sự thống trị toàn cầu của họ. Dưới sự dẫn dắt của giọng ca lôi cuốn Bon Scott và tiếng guitar mạnh mẽ của Angus Young, album là một kiệt tác về nhạc rock and roll đơn giản, hiệu quả và nổi loạn.
Quá trình thu âm thực tế bắt đầu vào cuối năm 1975, nhưng việc phát hành album vào mùa thu năm 1976 trùng với thời kỳ đỉnh cao của phong trào pub-rock. Ca khúc chủ đề vẫn là một cột mốc trên đài phát thanh rock, nổi tiếng với giai điệu đe dọa và giọng hát mạnh mẽ của Scott. Thú vị thay, bài hát Jailbreak là bản nhạc đơn chủ đạo ở nhiều thị trường, kèm theo một video âm nhạc tiên phong với những màn pháo hoa bùng nổ.
Con đường thành công của album không đến ngay lập tức tại Hoa Kỳ; Ban đầu, Atlantic Records từ chối phát hành album này tại Mỹ vì cho rằng chất lượng sản xuất không đạt tiêu chuẩn Mỹ. Mãi đến năm 1981, sau thành công vang dội của Back in Black, Dirty Deeds mới được phát hành tại Mỹ và đạt doanh số đa bạch kim. Thành công muộn màng này càng chứng minh tính vượt thời gian của những bản thu âm năm 1976.
Arrival của ABBA
Chuyển từ chất nhạc rock mạnh mẽ sang sự rực rỡ lấp lánh của nhạc pop Thụy Điển, ABBA phát hành Arrival vào ngày 11 Tháng Mười năm 1976. Đây là album phòng thu thứ tư của nhóm và thời điểm họ chuyển mình từ những người chiến thắng Eurovision thành những siêu sao toàn cầu. Arrival thường trở thành album tiêu biểu nhất của ABBA, với chất lượng sản xuất tinh tế vượt xa thời đại.
Bài hát nổi bật nhất trong album – Dancing Queen – được phát hành vào Tháng Tám năm 1976 như một bản nhạc mở đường cho album. Nó được đánh giá rộng rãi là một trong những bài hát pop hay nhất mọi thời đại, đạt vị trí số một tại hơn chục quốc gia. Tuy nhiên, chiều sâu của album mới làm nên giá trị kinh điển của nó. Những ca khúc như Money, Money, Money sử dụng cách phối khí mang tính sân khấu, gần như theo phong cách cabaret, trong khi Knowing Me, Knowing You lại mang đến một giai điệu trưởng thành, u sầu cho âm thanh disco-pop của họ.
Tác động văn hóa của Arrival là không thể phủ nhận. Để ghi nhận tầm ảnh hưởng của nó, album được Thư Viện Quốc Hội đưa vào Danh Sách Ghi Âm Quốc Gia. Bìa album mang tính biểu tượng, với hình ảnh các thành viên ban nhạc bên trong một chiếc trực thăng Bell 47G, vẫn là một trong những hình ảnh dễ nhận biết nhất trong lịch sử nhạc pop, tượng trưng cho một ban nhạc đạt đến đỉnh cao của thế giới.
Blue Moves của Elton John
Bản cuối cùng trong loạt bài nhìn lại năm 1976 là Blue Moves của Elton John, phát hành vào ngày 22 Tháng Mười. Đây là một thời điểm quan trọng trong sự nghiệp của Elton: Album phòng thu thứ mười một của ông và album đầu tiên được phát hành trên nhãn hiệu riêng của John, Rocket Record Company. Đó là một album kép đồ sộ, đánh dấu sự chuyển mình khỏi phong cách glam-rock và pop-rock đơn giản hơn trước đây của ông.
Blue Moves là một album mang đậm tính cá nhân và thường u buồn. Elton đang trải qua giai đoạn kiệt sức, chuyển đổi và âm nhạc phản ánh sự phức tạp này. Album vô cùng đa dạng, kết hợp các yếu tố nhạc jazz, nhạc phúc âm và dàn nhạc cổ điển. Mặc dù một số nhà phê bình thời đó cho rằng độ dài và sự chuyển đổi thể loại của album là tự mãn, nhưng sau này nó được xem như một tác phẩm nghệ thuật táo bạo.
Ca khúc nổi bật nhất chắc chắn là bản ballad u sầu Sorry Seems to Be the Hardest Word, một bản ballad ám ảnh thể hiện sự dễ tổn thương trong giọng hát của Elton và ca từ sâu sắc của Bernie Taupin. Các ca khúc khác như Bite Your Lip (Get Up and Dance!) cho thấy ông vẫn giữ được phong cách vui tươi, chịu ảnh hưởng của nhạc disco. Elton John thường xuyên coi Blue Moves như một trong những thành tựu cá nhân yêu thích nhất của mình, vì nó đại diện cho thời điểm ông có tự do bỏ qua các xu hướng thương mại và theo đuổi bản năng sáng tạo của riêng mình.
Khi chúng ta tiến gần đến cột mốc năm thập niên của những bản thu âm này vào năm nay, rõ ràng 1976 là một “bước ngoặt” đối với âm nhạc và thời điểm mà những tên tuổi lớn của thập niên 60 và đầu thập niên 70 đang đạt đến đỉnh cao sáng tạo, trong khi những mầm mống của punk, disco và new wave bắt đầu nảy nở. Những album này vượt qua sự chuyển đổi từ đĩa than sang băng cassette, từ CD sang kỹ thuật số và giờ lại trở lại đĩa than. Những tác phẩm này luôn cần thiết để nghe vì nắm bắt được một nguồn năng lượng đặc biệt của con người – sự kết hợp giữa tham vọng, kỹ năng kỹ thuật và cảm xúc chân thành – tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ người nghe mới. Cho dù bạn đang nghe lại những tác phẩm kinh điển này hay lần đầu tiên thưởng thức, sinh nhật lần thứ 50 của của các album này là lý do hoàn hảo để tăng âm lượng và trân trọng sức mạnh trường tồn của một bản thu âm tuyệt vời, có chất lượng vượt thời gian.
(theo Mentalfloss)
