Hoạt động trong hệ sinh thái nhộn nhịp của một trong những trung tâm giao thông vận tải năng động nhất thế giới là một cơ sở hoàn toàn vô hình đối với hàng triệu hành khách đi qua các nhà ga mỗi năm.
Ben Vos đảm nhận vai trò điều phối viên chuyên trách nhà xác phi trường tại Mortuarium Schiphol, một cơ sở chuyên biệt nằm ngay trong khuôn viên sân bay Amsterdam’s Schiphol Airport.
Cơ sở độc đáo này nằm khuất phía sau khách sạn CitizenM Schiphol Airport, hoạt động như một mắt xích thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng trong cỗ máy hàng không quốc tế.
Trong khi công chúng tập trung vào các chuyến khởi hành, đến và mua sắm miễn thuế, Vos và đội ngũ chuyên gia của ông hoạt động trong một lĩnh vực hậu cần đầy thách thức và đòi hỏi sự nhạy cảm sâu sắc về mặt cảm xúc.
Nhiệm vụ chính của nhà xác Schiphol Mortuary là quản lý việc hồi hương hài cốt, một quy trình phức tạp thường được gọi tắt trong ngành là RMR (Repatriation of Mortal Remains).
Cơ sở này hoạt động 24 giờ một ngày, bảy ngày một tuần, bảo đảm không bao giờ có khoảnh khắc nào mà một gia đình không có sự hỗ trợ trong lúc khủng hoảng.
Ông Vos giám sát các thủ tục tỉ mỉ cho việc chăm sóc sau khi chết hàng trăm lần mỗi năm, quản lý các trường hợp từ tử vong trong nước đến các vụ chuyển viện quốc tế phức tạp.
Một trong những khía cạnh tế nhị và đầy thách thức nhất trong sự nghiệp của ông liên quan đến sự cố hiếm gặp nhưng không thể tránh khỏi là hành khách tử vong trên chuyến bay.
Trong một cuộc phỏng vấn tiết lộ với CNN Travel, ông Vos làm sáng tỏ các quy trình nghiêm ngặt chi phối những sự cố cụ thể này trên phi cơ.
Một trường hợp điển hình thuộc loại này bắt đầu với ông lúc năm giờ sáng khi ông nhận được thông báo khẩn cấp từ kiểm soát không lưu về một trường hợp tử vong trên chuyến bay đến từ châu Á.
Khi một người chết ở độ cao 30,000 feet, phi cơ về cơ bản trở thành nơi an nghỉ tạm thời cho đến khi bánh xe chạm đường băng và chính quyền địa phương có thể tiếp quản.
Ngay khi phi cơ hạ cánh lúc sáu giờ sáng hôm đó, Vos có mặt trên sân đáp để đón phi cơ cùng với một đơn vị chuyên trách của lực lượng cảnh sát Hà Lan.
Ngành thực thi pháp luật đặc biệt này, Koninklijke Marechaussee, chịu trách nhiệm kiểm soát biên giới và an ninh tại sân bay và đóng vai trò quan trọng trong các cuộc điều tra như vậy.
Một nhân viên pháp y luôn đi cùng đội cứu hộ đến phi cơ để tiến hành đánh giá sơ bộ và xác định nguyên nhân tử vong trước khi di chuyển thi thể.
Trong trường hợp cụ thể của hành khách đến từ Châu Á, nhân viên pháp y nhanh chóng kết luận hành khách này tử vong do nhồi máu cơ tim trong suốt chuyến bay.
Để giữ gìn sự tôn nghiêm của người khuất và tránh gây tổn thương không cần thiết cho các hành khách khác, đội cứu hộ không bao giờ vào khoang phi cơ cho đến khi tất cả hành khách khác rời khỏi phương tiện.
Quy trình hoạt động tiêu chuẩn này được thiết kế để bảo đảm quá trình diễn ra kín đáo và tôn trọng nhất có thể đối với tất cả những người liên quan.
Sau khi khoang phi cơ trống, nhân viên pháp y tiến hành đánh giá chính thức thi thể để chắc chắn không có dấu hiệu phạm tội hoặc rủi ro sức khỏe cộng đồng nào cần phải cách ly.
Sau khi được xác nhận an toàn về mặt y tế ban đầu, thi thể được đặt cẩn thận vào túi đựng thi thể chuyên dụng để đưa ra khỏi không gian chật hẹp của phi cơ.
Phương án đưa thi thể ra khỏi phương tiện được tính toán rất kỹ lưỡng, thường sử dụng lối thoát hiểm nằm phía sau cánh phi cơ hoặc cửa dịch vụ khuất tầm nhìn của công chúng.
Quyền riêng tư được coi là ưu tiên hàng đầu tuyệt đối đối với Vos và nhóm của ông, bởi họ nhận thức rõ tầm quan trọng của hành động mình đối với gia đình người quá cố.
Một chiếc xe chuyên dụng, không biển hiệu, được lái thẳng đến bên hông phi cơ, cho phép nhóm chuyển người quá cố trực tiếp từ phi cơ vào xe.
Thao tác chiến lược này giúp bảo đảm các hoạt động của nhân viên nhà xác được giữ kín khỏi những ánh mắt tò mò của hành khách nhìn ra từ cửa sổ nhà ga.
Từ đường băng, người quá cố được vận chuyển đến cơ sở nhà xác Schiphol Mortuary, nơi mà công tác hậu cần phức tạp của việc hồi hương quốc tế thực sự bắt đầu.
Hồi hương được định nghĩa là quá trình đưa một người trở về quê hương của họ, một nhiệm vụ liên quan đến vô số thủ tục giấy tờ pháp lý, y tế và ngoại giao.
Nhóm Schiphol có bốn nhân viên được đào tạo chuyên sâu, những người phải nắm vững luật tang lễ riêng biệt của hầu hết mọi quốc gia trên thế giới.
Đối với những hài cốt được lưu giữ trong bán kính một nghìn dặm, nhóm thường phối hợp vận chuyển đường bộ đến các nhà tang lễ trên khắp lục địa Châu Âu.
Tuy nhiên, đối với những người được đưa về quê hương xa xôi như Hoa Kỳ hoặc Úc, thi thể phải được chuẩn bị cho chuyến bay chở hàng đường dài.
Việc chuẩn bị này thường bao gồm việc ướp xác chuyên nghiệp, một quy trình thường là yêu cầu pháp lý đối với việc vận chuyển hài cốt người bằng đường hàng không quốc tế. Vos phải phối hợp chặt chẽ với các đội ướp xác có chứng nhận để chắc chắn thi thể được bảo quản theo tiêu chuẩn cụ thể của quốc gia nơi đến.
Ngoài ra, nhân viên nhà xác phải đóng vai trò làm cầu nối giữa các đơn vị khác nhau, như các cơ sở y tế, công ty bảo hiểm và lãnh sự quán nước ngoài. Nếu người chết có hiến tạng, Vos phải tạo điều kiện liên lạc nhanh chóng giữa sân bay và các đội y tế chuyên môn để thực hiện những mong muốn đó. Trong trường hợp gia đình muốn đi con đường khác, nhóm cũng phối hợp với các công ty địa phương cung cấp dịch vụ hỏa táng chuyên nghiệp.
Gánh nặng hành chính là rất lớn, vì mỗi quốc gia duy trì một bộ hướng dẫn nghiêm ngặt của riêng mình về việc đưa hài cốt người qua biên giới của mình. Ví dụ như Cơ Quan Hải Quan và Bảo Vệ Biên Giới Hoa Kỳ (United States Customs and Border Protection) yêu cầu giấy chứng tử hợp lệ đối với bất kỳ người chết nào trở về nhà để chôn cất. Nếu giấy chứng tử gốc được cấp bằng ngôn ngữ khác tiếng Anh, thì nó phải kèm theo bản dịch được chứng thực trước khi được các cơ quan liên bang xử lý.
Hơn nữa, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh (Centers for Disease Control and Prevention – CDC) tại Hoa Kỳ đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về cách thức quản lý hài cốt để ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm.
Bất chấp tính chất nặng nề của công việc, nhà xác Schiphol Mortuary áp dụng phương pháp giao tiếp hiện đại bằng cách tung ra tài khoản TikTok của riêng mình để giáo dục công chúng. Sự hiện diện trên mạng xã hội này cho phép những người dùng tò mò xem công việc hàng ngày của nhân viên và cung cấp cái nhìn thoáng qua hiếm hoi về nội thất sạch sẽ, chuyên nghiệp của cơ sở. Bằng cách “vén bức màn” lên, Vos hy vọng sẽ làm sáng tỏ quá trình và cho thấy công việc của ông được xác định bằng sự cẩn thận và chính xác chứ không phải bóng tối.
Trong suốt sự nghiệp 35 năm của mình trong ngành tang lễ và nhà xác, Vos quan sát thấy các mô hình theo mùa rõ rệt về tỷ lệ tử vong của khách du lịch. Những tháng mùa đông luôn là thời điểm bận rộn nhất đối với nhà xác Schiphol Mortuary do có hai loại hình du lịch quốc tế rất khác nhau.
Nhiều người lên núi để tham gia các chuyến trượt tuyết mạo hiểm, nơi có nguy cơ xảy ra tai nạn, trong khi những người khác lại tìm kiếm sự ấm áp của bờ biển phía nam châu Âu.
Vos lưu ý nhiều công dân Hà Lan lớn tuổi đi du lịch đến các nước như Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha để trốn cái lạnh, nhưng thật không may, một số qua đời trong những kỳ nghỉ này.
Khi một công dân qua đời ở nước ngoài, quá trình đưa họ trở về Hà Lan đòi hỏi trình độ chuyên môn hậu cần tương đương với sự cố trên phi cơ.
Không thể phủ nhận công việc này đòi hỏi khắt khe, đòi hỏi Vos phải túc trực mọi giờ cả ngày lẫn đêm để trả lời các thông báo từ các hãng hàng không hoặc cảnh sát. Tuy nhiên, ông tìm thấy ý thức sâu sắc về mục đích trong vai diễn của mình, được coi như hành động phục vụ cuối cùng cho một người anh/chị/em phải chết xa quê hương.
Khía cạnh bổ ích nhất trong sự nghiệp của ông là khả năng mang lại sự an ủi cho những gia đình đang phải vượt qua những khoảnh khắc đau buồn nhất trong cuộc đời họ. Khi một gia đình bị mắc kẹt ở nước ngoài hoặc đang chờ tin tức ở nhà, việc xử lý hài cốt của người thân một cách chuyên nghiệp mang lại cảm giác bình yên dù nhỏ nhưng quan trọng. Vos tin sự hài lòng tột cùng đến từ việc biết mọi chi tiết đều được xử lý chính xác và người khuất được đối xử với phẩm giá cao nhất. Bằng cách quản lý sự kết hợp phức tạp giữa hàng không, luật pháp và khoa học nhà xác, Ben Vos giúp chắc chắn ngay cả khi chết, du khách vẫn có được chuyến hành trình về nhà an toàn và được tôn trọng nhất.
Công việc của ông chứng minh cho lòng trắc ẩn tồn tại đằng sau hành trình du lịch toàn cầu, phẩm giá con người vẫn được duy trì ngay cả ở độ cao 30,000 feet.
Nhà xác Schiphol Mortuary luôn đề cao sự chuyên nghiệp thầm lặng, sẵn sàng hỗ trợ bất cứ khi nào có điều bất ngờ xảy ra trên bầu trời.
(theo People)
