Ngày tàn của kênh ca nhạc MTV sắp đến?

(Hình minh họa: Chris Benson/Unsplash)

Việc chính thức kết thúc năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử và mang tính quyết định đối với bối cảnh truyền thông toàn cầu khi MTV chính thức ngừng hoạt động một số kênh truyền hình âm nhạc mang tính biểu tượng nhất của mình. 

Vào ngày 31 Tháng Mười Hai năm 2025, mạng lưới này chấm dứt di sản phát sóng âm nhạc 24/24, vốn là nền tảng của văn hóa giới trẻ trong hơn bốn thập niên. Bước đi chiến lược này không phải một quyết định đột ngột, vì mạng lưới này báo hiệu ý định chuyển hướng khỏi các kênh âm nhạc chuyên dụng này từ Tháng Mười cùng năm. Theo báo cáo chi tiết từ Rolling Stone, thông báo này như một lời cảnh báo chính thức gửi đến người hâm mộ rằng kỷ nguyên thưởng thức video âm nhạc tuyến tính đang đi đến hồi kết.

Tầm quan trọng của việc đóng cửa này được hiểu rõ nhất khi nhìn lại sự ra mắt mang tính đột phá của mạng lưới này tại Hoa Kỳ vào ngày 1 Tháng Giêng năm 1981. Khi kênh này lần đầu tiên đi vào hoạt động, nó thay đổi quỹ đạo của ngành công nghiệp giải trí mãi mãi bằng cách giới thiệu một phương tiện hình ảnh cho các bài hát nổi tiếng. 

Video âm nhạc đầu tiên được phát sóng trên nền tảng này có tựa đề rất phù hợp là Video Killed the Radio Star của nhóm nhạc Buggles. Trong một khoảnh khắc đầy chất thơ và sự đối xứng mang tính thương hiệu, chính ca khúc này được chọn làm video cuối cùng được phát trên kênh MTV Music khi đồng hồ điểm nửa đêm ngày 31 Tháng Mười Hai. Sự lựa chọn này đóng vai trò như một dấu ấn tượng trưng cho một kỷ nguyên biến các nghệ sĩ thu âm thành những biểu tượng hình ảnh toàn cầu và định nghĩa lại cách thế giới trải nghiệm âm nhạc. Sự chuyển đổi này khơi dậy làn sóng hoài niệm và suy ngẫm từ những người góp phần xây dựng tầm ảnh hưởng văn hóa to lớn của thương hiệu. 

Daisy Fuentes, người nổi tiếng với vai trò VJ của MTV trong những năm tháng đỉnh cao của kênh vào thập niên 1990, thẳng thắn chia sẻ với tạp chí PEOPLE về sự thay đổi này vào Tháng Mười năm 2025. Cô thừa nhận mặc dù việc chứng kiến các kênh này ngừng phát sóng thì rất điều đáng buồn, nhưng bản thân thương hiệu này trải qua nhiều biến động trong một thời gian dài. Fuentes nhấn mạnh rằng hiện tượng văn hóa đặc thù mà MTV đại diện là sản phẩm của một khoảnh khắc độc nhất vô nhị trong lịch sử, điều không thể tái hiện trong thời đại kỹ thuật số ngày nay. Bà lập luận rằng các thể chế, cũng giống như những người sống trong đó, phải phát triển và thay đổi để duy trì sự phù hợp trong một thế giới thay đổi về cơ bản kể từ những năm 1980. Quan điểm của bà nhấn mạnh thực tế: “Thế hệ MTV” trưởng thành và chuyển sang các nền tảng phi tập trung, theo yêu cầu.

Mặc dù những tiêu đề này mang tính bao quát, điều quan trọng là phải làm rõ thương hiệu MTV không bị thanh lý hoàn toàn hoặc đóng cửa. Kênh MTV chính vẫn hoạt động và tiếp tục phát sóng các chương trình theo lịch trình thường xuyên đến hàng triệu hộ gia đình trên toàn thế giới. Tuy nhiên, trọng tâm của kênh chính chuyển gần như hoàn toàn sang truyền hình thực tế không kịch bản và các chương trình thi đấu dài tập. Các loạt phim nổi tiếng như The Challenge và RuPaul’s Drag Race vẫn là động lực chính tạo ra lượng người xem và doanh thu cho kênh truyền hình còn lại. Dữ liệu do Variety cung cấp cho thấy MTV vẫn giữ vững vị trí là mạng truyền hình cáp phổ biến thứ 49 vào năm 2025, duy trì được thứ hạng người xem cao hơn các thương hiệu lâu đời khác như Comedy Central.

Các kênh bị loại bỏ khỏi sóng truyền hình là những kênh chuyên phát video ca nhạc và các chương trình thuộc thể loại ngách. Danh sách các kênh bị đóng cửa như MTV Music, MTV 80s, MTV 90s, Club MTV và MTV Live. Phạm vi địa lý của việc đóng cửa này rất rộng lớn, ảnh hưởng đến người xem trên khắp Vương Quốc Anh, Ireland, Pháp, Đức, Áo, Ba Lan và Hungary. Ngoài ra, theo báo cáo của BBC, khán giả ở Úc và Brazil cũng chứng kiến các phiên bản địa phương của các kênh này biến mất vào cùng ngày. Mỗi kênh đều tận dụng những khoảnh khắc cuối cùng để tri ân kỷ nguyên hoặc phong cách âm nhạc đặc trưng của mình. Trong khi kênh âm nhạc chính phát nhạc của The Buggles, MTV 90s chọn bài hát Goodbye, ra mắt năm 1997, của Spice Girls làm chương trình phát sóng cuối cùng dành cho người hâm mộ.

Đối với những người xem cố gắng dò sóng các kênh này ngày nay, trải nghiệm là một sự kết thúc công nghệ đầy khắc nghiệt. Thay vì những video ca nhạc sống động, màn hình giờ đây chỉ hiển thị một vòng lặp tĩnh các logo đại diện cho các kênh bị ảnh hưởng. Một thông báo liên tục hiển thị trên màn hình – chyron – thông báo cho khán giả họ vẫn có thể tìm thấy nội dung mang thương hiệu MTV trên kênh chính, MTV HD. Sự hợp nhất này phản ánh một xu hướng rộng hơn trong ngành, nơi các công ty truyền thông đang cắt giảm những nội dung không cần thiết trong các kênh truyền hình tuyến tính để tập trung nguồn lực vào các kênh kỹ thuật số và độ phân giải cao.

Động cơ kinh tế đằng sau quyết định này gắn liền chặt chẽ với quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp quy mô lớn của công ty mẹ MTV, Paramount Global. Vào Tháng Tám năm 2025, Paramount hoàn tất thương vụ sáp nhập trị giá $8 tỷ với Skydance, một động thái đòi hỏi các biện pháp cắt giảm chi phí mạnh mẽ trên tất cả các bộ phận. 

Cả Paramount và ban lãnh đạo MTV đều chưa đưa ra tuyên bố công khai đầy đủ về lý do cụ thể của việc đóng cửa các kênh chỉ phát sóng âm nhạc, nhưng các nhà phân tích trong ngành chỉ ra chi phí cao để duy trì nhiều kênh truyền hình vệ tinh quốc tế. Bằng cách loại bỏ các kênh phụ này, công ty có thể giảm đáng kể chi phí hoạt động liên quan đến phí cấp phép và vận hành kỹ thuật.

Làn sóng đóng cửa này diễn ra sau một loạt các đợt cắt giảm ngân sách lớn khác vào đầu năm 2025 và cuối năm 2024. Mạng lưới này đưa ra quyết định khó khăn là tạm dừng hoặc hủy bỏ một số lễ trao giải nổi tiếng nhất của mình, bao gồm Giải Thưởng Âm Nhạc MTV Châu Âu (MTV Europe Music Awards) và Giải Thưởng MTV Latin America MIAW (MTV Latin America MIAW Awards). Những sự kiện này, từng là những màn trình diễn toàn cầu tầm cỡ cao, trở nên khó có thể biện minh về mặt tài chính trong thời đại mà lượng người xem truyền hình trực tiếp đang giảm dần. Hãng thông tấn Associated Press lưu ý rằng những vụ hủy bỏ này là hậu quả trực tiếp của áp lực tài chính do vụ sáp nhập Skydance gây ra và nhu cầu tinh gọn danh mục đầu tư của công ty.

Hơn nữa, nền tảng cho những vụ đóng cửa này được đặt ra vào Tháng Năm năm 2023 khi công ty đóng cửa MTV News sau 36 năm hoạt động. Ở thời kỳ đỉnh cao, MTV News là nguồn thông tin chính cho cả một thế hệ, đưa tin về mọi thứ từ bầu cử tổng thống đến những bi kịch lớn nhất trong thế giới âm nhạc. 

Chris McCarthy, chủ tịch của Showtime/MTV Entertainment Studios, viện dẫn “những khó khăn kinh tế rộng lớn hơn” là lý do chính dẫn đến sự sụp đổ của bộ phận tin tức. Thực tế là sự độc quyền mà MTV từng nắm giữ đối với sự chú ý của giới trẻ hoàn toàn bị phá vỡ bởi sự trỗi dậy của mạng xã hội và nền kinh tế sáng tạo. Năm nay, người hâm mộ không cần một kênh truyền hình chuyên dụng để xem video âm nhạc khi họ có thể truy cập nội dung tương tự ngay lập tức trên điện thoại thông minh của mình thông qua YouTube hoặc TikTok.

Sự biến mất của các kênh này đánh dấu sự kết thúc của một hình thức khám phá được chọn lọc độc đáo định hình thời đại trước khi Internet ra đời. Trong nhiều thập niên, MTV đóng vai trò như một người gác cổng cho văn hóa, quyết định nghệ sĩ nào sẽ đạt đến đỉnh cao danh vọng và thể loại nào sẽ thống trị dòng nhạc chính thống. Với sự biến mất của các kênh phát sóng 24/24, quyền lực tập trung đó biến mất, để lại nhiệm vụ khám phá âm nhạc cho các thuật toán và danh sách phát cá nhân hóa. Sự thay đổi này cũng làm nổi bật sự khác biệt thế hệ trong việc thưởng thức các phương tiện truyền thông, khi truyền hình tuyến tính tiếp tục nghiêng về nhóm khán giả lớn tuổi hơn trong khi khán giả trẻ hoàn toàn từ bỏ truyền hình cáp truyền thống.

Khi các kênh chỉ phát nhạc dần trở thành dĩ vãng, di sản của MTV có thể sẽ được bảo tồn thông qua ảnh hưởng của nó đối với cách kể chuyện bằng hình ảnh và các nền tảng phát trực tuyến khác nhau áp dụng phong cách biên tập nhanh chóng của nó. Bản thân thương hiệu này đang chuyển hướng để trở thành nhà sản xuất nội dung cho dịch vụ phát trực tuyến Paramount+ hơn là một đài truyền hình truyền thống. Mặc dù chữ “M” trong tên là viết tắt của “Music” (Âm nhạc), nhưng mạng lưới này hiện là một thực thể giải trí ưu tiên những khoảnh khắc thực tế lan truyền hơn cả nghệ thuật của video âm nhạc. Màn hình có thể tắt đối với các kênh phát nhạc 24/24, nhưng tác động văn hóa của bốn thập niên phát sóng đó sẽ tiếp tục vang vọng trong kho lưu trữ lịch sử văn hóa đại chúng.

(theo People)

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: