Tỷ phú Warren Buffett năm nay 95 tuổi đã ra thông báo vào Tháng Năm, 2025 rằng ông sẽ về hưu vào cuối năm 2025. Trong dịp lễ Tạ Ơn 2025, ông viết một lá thư từ biệt đến các cổ đông của tập đoàn đầu tư đa quốc gia Berkshire Hathaway ở thành phố Omaha, tiểu bang Nebraska.
Ông Warren Buffett nổi tiếng không những là một người thành công trong lĩnh vực đầu tư mà còn là một người ban tặng một cách rất rộng rãi cho các quỹ từ thiện. Ông được mệnh danh là “Oracle of Omaha” (Thiên tài đầu tư của thành phố Omaha) vì đã rất thành công trong lãnh vực đó. Những người đầu tư ai cũng nghe đến luật đầu tư 90/10 và “Đừng bỏ tất cả trứng vào một giỏ” của ông.
Tập tành việc đầu tư khi còn rất trẻ, năm 11 tuổi, với 3 cổ phần khoảng $38. Đó là số tiền cậu bé Warren kiếm được từ việc đi bỏ báo và bán quà ăn vặt ở trường. 84 năm sau, ông Warren Buffett điều hành tổng công ty đầu tư Berkshire Hathaway trong sáu thập niên. Việc điều hành công ty này bắt đầu khi ông mua những cổ phiếu của công ty dệt may Berkshire Hathaway vào năm 1962.
Đến năm 1965, ông muốn bán lại các cổ phiếu cho công ty với giá gấp đôi lúc mua. Tổng giám đốc điều hành lúc bấy giờ là Stanton đã đồng ý mua nhưng một tuần sau đó đã hạ giá mua đã được thỏa thuận. Tức giận, ông Buffett mua thêm nhiều cổ phần của công ty Berkshire Hathaway để nắm quyền điều hành công ty. Ông thành công và cha con nhà Stanton phải từ nhiệm.
Khi lên nắm quyền điều hành công ty, ông Warren Buffett chuyển phần lớn việc đầu tư của công ty Berkshire Hathaway sang lĩnh vực bảo hiểm. Đến năm 1985, công ty đóng cửa hãng dệt may cuối cùng. Tập đoàn đầu tư đa quốc gia Berkshire Hathaway ngày nay gồm có hãng bảo hiểm Geico, công ty sản xuất pin Duracell và hệ thống nhà hàng Dairy Queen. Berkshire Hathaway được nằm trong danh sách những công ty lớn nhất và được ngưỡng mộ nhất trên thế giới. Tập đoàn cũng có tên trong danh sách những công ty hàng đầu của Fortune Global 500 và S&P 500.
Ở tuổi 95, ông Warren Buffett vẫn còn sáng suốt và mạnh khoẻ mặc dầu theo lời ông kể thì lúc nhỏ ông là một đứa trẻ yếu ớt. Vào năm 1938, lúc ông 8 tuổi, ông bị một cơn đau bụng dữ dội tưởng đã chết. Ông được chuyển khẩn cấp vào một bệnh viện Công Giáo để cắt ruột thừa và phải nằm trong bệnh viện 3 tuần. Các bà sơ trong bệnh viện không biết phải làm gì cậu bé đạo Tin Lành. Cậu bé hay vòi vĩnh những chuyện buồn cười lúc đang nằm viện. Có lẽ cậu bé Warren thuở nhỏ rất dễ thương nên các sơ trong bệnh viện rất nuông chiều những yêu cầu của cậu nhỏ. Cậu bé Warren lấy dấu vân tay của tất cả các bà sơ trong bệnh viện với hy vọng một ngày sẽ trao cho FBI trong trường hợp có bà sơ nào dở quẻ phạm tội! Ông cũng kể lại một cách hóm hỉnh rằng cô giáo dạy lớp 3 của ông bảo 30 học sinh trong lớp viết thư cho cậu học trò Warren tội nghiệp đang nằm viện lúc đó. Warren quẳng tất cả các thư của đám con trai nhưng đọc đi đọc lại tất cả các lá thư của các nữ sinh như là một phần thưởng của những ngày nằm trên giường bệnh.
Năm 1949, chàng thanh niên 19 tuổi Warren mê một cô thiếu nữ nhưng cô này đã có người yêu. Vì anh chàng đó biết chơi đàn ukulele nên Warren cũng mua một cây đàn ukulele và tập đánh đàn để “đọ sức” với chàng kia. Chẳng chiếm được trái tim của nàng nhưng nhờ đó mà Warren biết chơi đàn. Cũng nhờ tiếng đàn đó mà ông cưới được người vợ đầu tiên là bà Susan Thompson, một ca sĩ. Ông Warren vẫn chơi đàn ukulele trong những buổi họp với các cổ đông và những buổi họp khác. Ông đàn và hát bài My Way trong chương trình của Piers Morgan. Bài hát đó thật là hợp với tính cách và sự nghiệp kinh doanh của ông. Thật là ngạc nhiên vì một người mê làm giàu như ông vẫn có thì giờ cho âm nhạc.
Trong lá thư từ biệt, ông Warren Buffett cảm ơn nhiều người ở thành phố Omaha, là nơi nổi tiếng về thịt bò, Omaha steak. Ông sống cả một đời ở thành phố đó và ông cho rằng cuộc đời của ông có thể đã không được như ngày nay nếu ông sống ở một nơi khác. Theo ông, những người bạn thuở thiếu thời và những hàng xóm nơi ông sinh ra và lớn lên đã gắn bó và giúp cho ông thành công trong lĩnh vực kinh doanh cũng như là tuổi thọ của ông.
Ông Buffett kể về luật sư và nhà đầu tư Charlie Munger như là một người anh, người bạn, người cố vấn và cũng là phó giám đốc cùng điều hành Berkshire Hathaway trong 45 năm. Charlie Munger là một luật sư và cũng là một nhà kinh doanh rất thành công. Tình bạn 64 năm của hai doanh nghiệp lớn quả thật là hiếm có bởi kinh doanh đầu tư là một môi trường cạnh tranh khắc nghiệt. Charlie Munger đối với ông như là một người anh hiểu biết nhưng không hề tỏ vẻ ta đây. Ông Buffett kể rằng ông Munger không bao giờ nói, “I told you so – Tôi đã bảo vậy mà!”
Ông Buffett còn có rất nhiều bạn quý sống gần nhà ông. Ông Stan Lipsey lớn lên trong một gia đình cách nhà ông Buffett 5 con phố. Stan Lipsey đã giúp Berkshire Hathaway lập một công ty báo chí và sau đó tờ báo này đã kiếm lời được gấp đôi trên số vốn đầu tư là 33 triệu đô la vào thập niên 1980. Walter Scott, một láng giềng của Stan, cũng là một người cánh tay đắc lực của Warren Buffett. Donald Keough, tổng điều hành công ty Coca-Cola, cũng sống trong gần khu phố của nhà ông Buffett. Hai ông quen biết nhau khi họ mới vừa khởi nghiệp và đã cùng góp vốn làm ăn với nhau trong nhiều năm. Những người này là bạn đồng thời và có những đóng góp rất quan trọng trong sự nghiệp đầu tư và kinh doanh của ông Warren Buffett.
Mặc dầu trở thành triệu phú vào khi mới 32 tuổi, ông Warren Buffett không bao giờ muốn dọn đến những thành phố lớn hay những khu nhà sang trọng. Ông mua căn nhà đầu tiên vào năm 1958 trong một khu trung lưu ở Omaha và vẫn ở căn nhà đó cho đến bây giờ. Ông luôn coi mình là một người con của Omaha và rất tự hào về nơi sinh ra và lớn lên ấy. Ngoại trừ mấy năm thời trung học ông phải sống ở Washington DC khi cha ông là dân biểu liên bang và một năm rưỡi sống ở New York, cuộc đời của ông gắn bó với thành phố Omaha. Vợ đầu tiên của ông, bà Susan, các con của ông và những người bạn thân đều tốt nghiệp từ trường trung học mà cha ông đã học ở Omaha. Đó không phải là một trường tư thục mà là một trường công lập và ông thấy rất may mắn được làm việc với những người xuất thân từ ngôi trường đó. Ông quả là một người có một tấm lòng biết ơn.
Ông Warren Buffett là triệu phú từ thập niên 60 và đến năm 1986 ông trở thành tỷ phú. Năm 2008, tạp chí Forbes xếp ông là người giàu có nhất thế giới với tổng số tài sản trị giá $62 tỷ vào thời điểm đó. Dẫu vậy, ông không mua xe hạng sang hoặc đổi xe mới liên tục như nhiều người Mỹ vẫn thường làm. Tới Tháng Ba, 2025, ông vẫn còn lái chiếc Cadillac XTS 2014 và vẫn hài lòng với những món điểm tâm ở nhà hàng McDonald. Dường như ông thích làm giàu để lấy tiền làm từ thiện. Có lẽ được sinh ra và dạy dỗ trong một gia đình tin kính Chúa đạo Tin Lành gieo cho ông ý tưởng đó. Tất cả các chị em của ông cũng có những tổ chức từ thiện để giúp đỡ nhiều người trên các lĩnh vực khác nhau.
Trong di chúc phân chia tài sản, ông Warren Buffett tặng gần như toàn bộ tài sản của mình cho các quỹ từ thiện thay vì cho các con của ông. Ông quan niệm rằng, “Leave your children enough money so that they can do anything, but not enough that they can do nothing – Hãy để lại cho con cái đủ tiền để chúng có thể làm bất cứ điều gì nhưng không quá nhiều đến mức chúng không làm gì cả.” Vào ngày 21 Tháng Mười, 2025, một bài báo trên World Econmic công bố Bill Gates là người tặng nhiều nhất cho các quỹ từ thiện với số tiền là $27 tỷ trong tổng số tài sản $84.2 tỷ, và theo sau là Warren Buffett là $21.5 tỷ trong số tài sản trị giá $61 tỷ. Nhưng nếu xét về chỉ số rộng rãi thì Warren Buffett cao hơn với 35% so với Bill Gates là 32%.
Mỗi năm ông Warren Buffett tặng hàng tỷ đô la cho các quỹ từ thiện nhằm tài trợ cho các dự án về sức khỏe toàn cầu, giáo dục, nghèo đói và an toàn thực phẩm. Bill & Melinda Gates Foundation là một tổ chức nhận được những khoản tài trợ lớn hàng năm từ tài sản của ông Warren Buffett. Điều đáng nói là tấm lòng rộng rãi của ông không dừng lại ở đó. Ông đã kêu gọi những người giàu có trên thế giới cùng tham gia làm từ thiện qua The Giving Pledge. Đó là một chiến dịch vận động cho các quỹ từ thiện được Bill Gates, Melinda French Gates và Warren Buffett đồng sáng lập vào năm 2010. Chiến dịch này kêu gọi những người siêu giàu có, đa số là tỷ phú, hứa đóng góp hơn 50% tài sản của họ cho các hoạt động từ thiện.
Đã có nhiều tỷ phú theo gương ông trao tặng những món tiền lớn cho các quỹ từ thiện. Những vị sáng lập chiến dịch này trong đó có tỷ phú Warren Buffett đều đặn làm điều đó. Tính đến cuối năm 2025, ông Warren Buffett trao tặng các quỹ từ thiện tổng cộng là $65.3 tỷ. Rộng rãi như vậy nhưng dường như tài sản của ông không sụt xuống mà còn tăng lên gấp đôi sau đó.
Đọc những tài liệu về những món quà làm từ thiện của ông Buffett, tôi nhớ đến một câu trong bài giảng của Mục Sư Trần Trọng Luật về sự dâng hiến. “Tôi múc ra thì Chúa đổ vào. Tôi múc ra bằng cái muỗng nhưng Chúa đổ vào bằng cái gáo lớn hơn cái muỗng của tôi rất nhiều lần.” Ông Warren Buffett đúng là một tỷ phú rất rộng rãi cả cho đi và nhận lãnh.
