Nhà soạn nhạc huyền thoại Alan Menken, một thành viên ưu tú của giới tinh hoa EGOT danh giá, gần đây hé lộ những góc nhìn sâu sắc về kho tàng nhạc phim hoạt hình đồ sộ của Disney mà ông góp phần tạo nên.
Trong một video hồi tưởng được quay tại nhà riêng ở vùng Upstate New York, nhạc sĩ 76 tuổi suy ngẫm về sự nghiệp kéo dài hơn năm thập niên đáng kinh ngạc. Ông mô tả âm nhạc như một “lối tắt” mạnh mẽ, sở hữu khả năng độc đáo đưa người nghe đến một thế giới khác chỉ với một vài nốt nhạc.
Menken thừa nhận hành trình của ông bắt đầu từ những khó khăn trong học tập, khi ông tự nhận mình là một “học sinh tệ” và gần như không thể tập trung vào việc học truyền thống.
Niềm đam mê của ông luôn nằm ở cây đàn piano, nơi ông cảm thấy thôi thúc mỗi ngày khám phá những khả năng sáng tạo vô tận của giai điệu và hòa âm.
Trước khi nổi tiếng toàn cầu với Disney, ông trau dồi kỹ năng của mình trong ngành công nghiệp nhạc kịch, làm người đệm đàn trong các buổi diễn và giám đốc âm nhạc cho nhiều câu lạc bộ khác nhau.
Cuộc đời ông thay đổi mãi mãi khi ông bắt đầu hợp tác với nhà viết kịch tài ba Howard Ashman, một sự hợp tác định hình lại thể loại nhạc kịch hiện đại.
Thành công lớn đầu tiên của họ đến vào năm 1982 với vở nhạc kịch ăn khách ngoài Broadway, Little Shop of Horrors, tạo ra những ca khúc kinh điển vượt thời gian như Suddenly Seymour và Skid Row.
Sự nổi tiếng vang dội của vở diễn đó dẫn đến việc chuyển thể thành phim năm 1986 và mang về cho bộ đôi này đề cử giải Oscar đầu tiên cho hạng mục sáng tác nhạc phim.
Nhờ thành công vang dội trên sân khấu, hãng phim Walt Disney thuê họ để thổi luồng sinh khí mới vào bộ phận hoạt hình của mình, bắt đầu với The Little Mermaid.
Menken nhớ lại họ nói đùa về bản ballad kinh điển Part of Your World là Somewhere That’s Dry vì cấu trúc tương tự với tác phẩm trước đó của họ.
Khi ngồi bên cây đàn piano, ông giải thích ca khúc này được tạo ra để trở thành một bài hát bộc lộ cảm xúc, một thủ pháp sân khấu mà nhân vật chính thể hiện những khát vọng sâu kín nhất của bản thân.
Ông ghi nhận công lao của Howard Ashman trong việc mang đến một giọng điệu hiện đại và gần gũi cho những nhân vật kinh điển như Ariel, khiến cô ấy cảm thấy giống như một thiếu nữ bình thường bất chấp nguồn gốc nàng tiên cá của mình.
Nhạc nền của bộ phim được cố ý sáng tác để tạo cảm giác chuyển động đi lên liên tục, tượng trưng cho khát vọng vươn lên mặt đất của Ariel.
Một kỹ thuật nhịp điệu tương tự được sử dụng cho kiệt tác năm 1991, Beauty and the Beast, trong đó bài hát chủ đề được lồng ghép một nhịp điệu đều đặn gợi nhớ đến tiếng tích tắc của đồng hồ.
Thời kỳ này, Thời Kỳ Phục hưng của Disney, hồi sinh hãng phim thông qua những câu chuyện đầy tham vọng, giàu âm nhạc, thu hút trái tim khán giả trên toàn thế giới. Tuy nhiên, giai đoạn thành công rực rỡ này cũng là thời điểm đau lòng sâu sắc đối với Menken khi cộng sự của ông, Ashman, phải chiến đấu với căn bệnh AIDS.
Ashman qua đời vào Tháng Ba năm 1991, rời bỏ thế giới trước khi Beauty and the Beast được phát hành và trước khi hoàn thành các bài hát cho Aladdin.
Menken nhớ lại những buổi sáng tác đó với sự xúc động, vừa tràn ngập vẻ đẹp bao la của sự sáng tạo, vừa nhận ra một cách đau đớn bản chất phù du của cuộc đời.
Để hoàn thiện phần nhạc cho Aladdin, Menken bắt đầu hợp tác với nhà viết lời nổi tiếng Tim Rice, tạo nên bản song ca kinh điển A Whole New World.
Nhà soạn nhạc tiết lộ bài hát không thành công ngay lập tức và ban đầu ông chỉ viết một “lời bài hát mẫu” có tựa đề The World at My Feet.
Rice nhanh chóng phản bác lại cách diễn đạt đó, hài hước chỉ ra rằng từ “feet” (bàn chân) có lẽ không phải lựa chọn lãng mạn nhất cho một bản tình ca bay bổng.
Ngoài công việc với Ashman và Rice, Menken cũng hợp tác với Stephen Schwartz để tạo ra những bản nhạc hùng tráng như Colors of the Wind cho bộ phim Pocahontas.
Ông lưu ý những bài hát như Out There từ The Hunchback of Notre Dame rất quan trọng vì những ca khúc này mang lại sự nâng đỡ cảm xúc cần thiết cho toàn bộ dự án điện ảnh.
Menken cũng đề cập đến những quyết định sáng tạo khó khăn liên quan đến việc loại bỏ những bài hát mà nhà soạn nhạc này yêu thích theo thời gian.
Ông nhắc đến bài hát Proud of Your Boy từ phim Aladdin, một bài hát ban đầu bị loại bỏ khỏi phim nhưng sau đó tìm được sức sống mới trong vở nhạc kịch Broadway thành công.
Tương tự, bài hát Shooting Star được viết cho phim Hercules nhưng cuối cùng được thay thế bằng Go the Distance để phục vụ tốt hơn cho câu chuyện anh hùng của nhân vật.
Menken nhấn mạnh việc từ bỏ một số ý tưởng là một phần bắt buộc của quá trình kể chuyện để bảo đảm dự án tiến triển đúng hướng.
Trong suốt nhiều thập niên với những bản hit và giải thưởng, sự tận tâm chính của ông vẫn luôn hướng về hành động khám phá sáng tạo đơn giản, hàng ngày bên cây đàn piano.
Menken nói đùa rằng ông tự coi mình như một “người nhàm chán” vì niềm vui lớn nhất của ông vẫn đến từ việc ngồi bên cây đàn piano và hợp tác với các nghệ sĩ tài năng khác.
Nhà soạn nhạc tin hoạt động mà một người chọn làm mỗi ngày chính là điều họ nên làm trong suốt cuộc đời mình.
Di sản của ông giờ đây được xác định bằng một bộ sưu tập giai điệu vô song và trở thành nhạc nền cho tuổi thơ của nhiều thế hệ.
Bằng cách kết hợp sự tinh tế của Broadway với sự kỳ diệu của hoạt hình, Menken về cơ bản thay đổi cách kể chuyện bằng phương tiện phim ảnh.
Ngày nay, Menken tiếp tục là một nhân tố quan trọng trong ngành, góp phần thực hiện các bản làm lại người thật đóng và các dự án sân khấu mới giúp âm nhạc của ông luôn tồn tại trong lòng người hâm mộ trong tương lai.
Hành trình 50 năm của Menken cho thấy sức mạnh của sự kiên trì, tầm quan trọng của sự hợp tác và điều kỳ diệu được tìm thấy trong một bộ phím đàn piano đơn giản.
Hướng về tương lai, Menken vẫn tập trung vào những giai điệu tiếp theo, chứng tỏ tuyển tập tất cả các bài hát của ông vẫn còn dang dở.
(theo People)
