Trong khi phần lớn đảng Cộng Hòa ủng hộ hành động hôm 3 Tháng Một nhằm bắt giữ Nicolas Maduro của Tổng Thống Trump, phe Dân Chủ cảnh báo rằng Mỹ đang có ý định can thiệp vào Venezuela trong thời gian dài dù chưa có thẩm quyền pháp lý rõ ràng.
Song nhiều người cho rằng dù gì đi nữa, hành động này của Tổng Thống Trump đang mang lại những điều tích cực cho nền dân chủ ở Venezuela, và rằng hành động đó không đơn thuần nhằm vào dầu mỏ của quốc gia này. Ngồi một chỗ chỉ để nói thì có ích gì.
Tổng Thống Trump cho rằng Mỹ đang rất hòa hợp với chính quyền lâm thời Caracas do bà Delcy Rodriguez đứng đầu. Phát biểu này của ông Trump được đưa ra sau khi Washington cho biết sẽ kiểm soát hoạt động mua bán dầu của Venezuela “vô thời hạn,” theo hướng “cực kỳ sinh lợi cho nhân dân hai nước.”
Ngoài ra, nếu quả thực chính quyền lâm thời của Venezuela chấp nhận phục tùng Washington như tuyên bố của chính quyền Trump, thì thiết tưởng nên có lời đặc biệt khen ngợi ông Trump và các cộng sự của ông: Không cần đưa nước Mỹ vào một cuộc chiến tranh tốn kém mà vẫn có thể khiến Venezuela đặt mình dưới sự điều hành của nước Mỹ.
Một tín hiệu đáng hoan nghênh cho nền dân chủ ở Venezuela: Hôm 8 Tháng Giêng, chủ tịch Quốc Hội Venezuela là Jorge Rodriguez thông báo “một số lượng lớn công dân Venezuela và ngoại quốc” được phóng thích ngay lập tức nhằm thúc đẩy “chung sống hòa bình.” Báo chí Phương Tây cho rằng những người được thả là tù nhân chính trị. Tổ chức nhân quyền Foro Penal từng cáo buộc Caracas giam giữ hơn 800 tù nhân chính trị. Theo ông Trump, chính quyền Caracas cũng sắp đóng cửa nhà tù Helicoide.
Dù Caracas tuyên bố quyết định thả tù nhân của họ là cử chỉ đơn phương nhằm củng cố sự đoàn kết quốc gia, song ai cũng tin rằng quyết định này của Caracas là đến từ sức ép của Washington sau khi Mỹ tung ra đòn tấn công quân sự vào Venezuela và bắt giữ Maduro. Và như thế Washington hoàn toàn có lý do chính đáng để biện minh cho hành động của họ hôm 3 Tháng Giêng: Mỹ đâu chỉ nhắm vào dầu mỏ của Venezuela, mà còn nhằm thúc đẩy tiến trình dân chủ ở quốc gia này.
Nhiều người từng đặt câu hỏi về hành động của Mỹ hôm 3 Tháng Giêng: Vì dầu mỏ hay vì dân chủ? Câu hỏi này xem ra đang dần có câu trả lời từ Washington. Và người ta hy vọng nền dân chủ sẽ trở lại với nhân dân Venezuela, dù có thể không phải ngay lập tức. Trong một chừng mực nào đó, có thể tin vào lời của bà Phó Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Anna Kelly rằng: “Việc Caracas trả tự do cho một số lượng lớn tù nhân là minh chứng cho thấy tổng thống đang sử dụng đòn bẩy tối đa vì lợi ích của nhân dân Mỹ và nhân dân Venezuela.”
Nhiều người cáo buộc ông Trump vi phạm luật pháp quốc tế khi tấn công quân sự Venezuela và bắt Maduro, song nhiều người khác lại có cái nhìn thông cảm cho ông Trump khi ông nói mình “không cần luật pháp quốc tế,” và rằng quyền lực của ông với tư cách là tổng tư lệnh chỉ bị giới hạn bởi đạo đức của chính ông. “Tôi không cần luật pháp quốc tế. Tôi không có ý định làm hại người khác,” ông Trump nói.
Có lẽ không sai nếu cho rằng Tổng Thống Trump không buồn can thiệp vào Venezuela nếu nước này không có trữ lượng dầu mỏ khổng lồ. Và rằng làm gì có chuyện người độc đoán như ông Trump quan tâm tới dân chủ. Song nói gì thì nói, không thể phủ nhận rằng hành động của Mỹ hôm 3 Tháng Giêng nhằm vào Venezuela đã và đang mang lại điều tích cực cho nền dân chủ ở quốc gia này vốn bao lâu nay bị đè nén bởi chế độc tài của Maduro.
Vì thế trước khi chỉ trích Tổng Thống Trump là vi phạm luật pháp quốc tế, thì hãy nhìn lại những điều tốt đẹp mà người dân Venezuela đang được hưởng từ hành động “vi phạm luật pháp quốc tế” của vị tổng thống Mỹ. Đó mới là vấn đề. Sẽ là không thành thực nếu không thừa nhận điều này.
Đời không có gì là hoàn hảo nên người ta cũng đừng đòi hỏi ông Trump phải hoàn hảo. Điều quan trọng là cuối cùng là Tổng Thống Trump đã ra tay hành động chứ không ngồi một chỗ mà nói này nói nọ. Những người ủng hộ chính nghĩa của Ukraine đang mong rằng sau khi mang lại điều tốt đẹp cho nhân dân Venezuela, ông Trump cũng sẽ có hành động tích cực và dứt khoát để giúp nhân dân Ukraine sớm đạt được một nền hòa bình công bằng và bền vững.
Tổng Thống Trump được cho là vừa “bật đèn xanh” cho dự luật có tên “Đạo Luật Trừng Phạt Nga năm 2025” được soạn thảo bởi các Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham và Richard Blumenthal. Dự luật này cho phép Mỹ áp thuế lên tới 500% đối với những quốc gia giao dịch với ngành năng lượng của Nga, mà các nước chính là Ấn Độ, Trung Quốc và Brazil, qua đó buộc các nước này ngừng mua dầu giá rẻ từ Nga.
Có thể xem việc “bật đèn xanh” này của Tổng Thống Trump là cách ông tỏ thái độ dứt khoát và tích cực trước việc Moscow không muốn ngừng cuộc chiến.
