Ngày 6 Tháng Giêng, 2025, Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói rằng Tổng Thống Donald Trump đang cân nhắc một loạt phương án nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, trong đó có cả khả năng sử dụng Quân đội Mỹ, vì “nền an ninh của Mỹ.”
Nhiều nước NATO Châu Âu đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch trước tuyên bố này của Mỹ. Thủ Tướng Donald Tusk của Ba Lan cảnh báo rằng NATO sẽ đánh mất ý nghĩa tồn tại nếu các thành viên đe dọa lẫn nhau.
Hẳn ông Donald Tusk hoàn toàn có lý khi nói như thế, nhưng có người lại cười rằng ông sẽ không còn đúng nữa nếu khi tung ra biện pháp quân sự để chiếm Greenland, Mỹ không đang còn là thành viên của NATO, mà chỉ là một nước nằm ngoài liên minh quân sự này.
Người ta nhớ rằng ngay trong nhiệm kỳ trước của mình, Tổng Thống Trump nhiều lần dọa rút Mỹ khỏi NATO, cho rằng các thành viên của khối này không đáp ứng được nghĩa vụ chi tiêu quốc phòng hàng năm. Theo ông, điều này tạo gánh nặng cho Mỹ. Ngay trong chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ không bảo vệ các thành viên không chi tiêu đủ ngân sách quốc phòng cam kết 2% GDP. Các thành viên NATO ở Châu Âu đã thúc đẩy tăng chi tiêu quốc phòng lên gấp đôi trong thời gian gần đây theo yêu cầu của Tổng Thống Trump sau thời gian Mỹ luôn là nước cung cấp những vũ khí quân sự đắt đỏ và là lực lượng răn đe hạt nhân chính cho NATO.
Tổng Thư Ký NATO Mark Rutte cũng cho rằng Tổng Thống Trump đã đúng khi yêu cầu các thành viên NATO phải tăng mức chi tiêu quốc phòng vượt qua mức 2% GDP. Từ khi chiến sự Ukraine nổ ra, các nước như Ba Lan và vùng Baltic đã tăng lên 4% GDP. Xem ra Châu Âu hoàn toàn không mong muốn sự rút khỏi NATO của Mỹ vì bất kỳ lý do nào, vì nếu xảy ra thì điều đó sẽ làm suy yếu sức mạnh của khối này.
Ngay cả người Mỹ cũng mong muốn Mỹ mãi là thành viên của NATO nên cách đây hai năm, Quốc Hội Mỹ đã thông qua dự luật ngân sách quốc phòng cao kỷ lục trị giá 886 tỷ Mỹ kim, trong đó có kèm điều khoản cấm mọi tổng thống đơn phương rút nước này khỏi NATO. Dự luật này do các Thượng Nghị Sĩ Tim Kaine và Marco Rubio đề xuất. Ông Tim Kaine nói qui định này tái khẳng định cam kết của Mỹ với NATO. Còn ông Rubio nhấn mạnh: “Chúng ta phải bảo đảm rằng chúng ta đang bảo vệ lợi ích quốc gia của mình và bảo vệ an ninh của các đồng minh”.
Theo Thủ Tướng Ba Lan Donald Tusk, Đan Mạch có thể trông cậy vào sự đoàn kết của Châu Âu trước âm mưu thôn tính Greenland của Washington. Phát ngôn của ông được đưa ra trong bối cảnh Ba Lan cùng Đan Mạch, Anh, Pháp, Đức, Ý và Tây ban Nha vừa ra tuyên bố chung về Greenland. Các nước này cho rằng: “Greenland thuộc về người dân của họ. Chỉ Đan Mạch và Greenland, và không ai khác, có quyền quyết định các vấn đề liên quan tới Đan Mạch và Greenland.”
Vậy là, nhằm tránh việc Mỹ rút khỏi NATO để bảo đảm rằng mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, nền tảng của NATO và an ninh Châu Âu, không bị tổn hại, các nước Châu Âu đã tăng ngân sách quốc phòng của họ theo yêu cầu của Tổng Thống Trump. Còn nếu ông Trump vẫn muốn rút Mỹ ra khỏi liên minh quân sự này thì cũng không dễ dàng gì. Vì để làm được điều đó, ông cần có sự chấp thuận của Quốc Hội. Và rằng Mỹ chỉ có thể rời NATO khi có sự đồng ý của 2/3 Thượng Viện.
Trong khi đó ở Thượng Viện, và cả Hạ Viện, phe Cộng Hòa chỉ chiếm một đa số khít khao trước phe Dân Chủ. Điều này sẽ còn tệ hơn sau cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 mà phe Dân Chủ được tin là giành chiến thắng lớn. Thậm chí Tổng Thống Trump còn sợ mình sẽ bị luận tội nếu phe Cộng Hòa thua trong cuộc bầu cử này.
Nói đi nói lại, gần như sẽ không có chuyện Mỹ rời NATO. Tuy nhiên, Tổng Thống Trump cũng nên từ bỏ cái suy nghĩ dùng vũ lực để chiếm Greenland, một khi Châu Âu đoàn kết với Đan Mạch để bảo vệ hòn đảo này. Mỹ dùng vũ lực thì Châu Âu cũng sẵn sàng dùng vũ lực. Chưa biết mèo nào cắn mỉu nào. Thực ra chẳng cần tới vũ lực, Mỹ hoàn toàn có thể giành quyền kiểm soát Greenland bằng một hợp đồng thuê dài hạn trong trường hợp Đan Mạch và người dân Greenland cương quyết không bằng lòng bán hòn đảo này cho Mỹ.
Thiết nghĩ, trước mong muốn kiểm soát Greenland của Mỹ, Đan Mạch và người dân Greenland cũng nên linh động cho Mỹ thuê hòn đảo của họ. Cho thuê chứ có phải cho không đâu. Vừa được tiền vừa không làm mất lòng Mỹ. Vả chăng nền an ninh của Mỹ còn gắn liền với an ninh của Châu Âu, trong đó có Đan Mạch và Greenland.
Đối thoại bao giờ cũng tốt hơn đối đầu.
