Khi thời tiết se lạnh, một cảm giác hoài niệm và ấm áp lan tỏa khắp các gia đình trên toàn cầu. Đối với hàng triệu người, sự chuyển mùa này sẽ không trọn vẹn nếu thiếu đi thức uống đồng hành không thể thiếu của mùa đông: một tách chocolate nóng hổi. Đó là đồ uống được lựa chọn cho những cuộc trò chuyện bên lò sưởi, các buổi sưởi ấm sau khi trượt tuyết và những lần tụ họp khuya trong kỳ nghỉ lễ. Tuy nhiên, ẩn dưới vẻ ngoài hấp dẫn và bọt mịn của món đồ uống được yêu thích này là một sự kết hợp giữa các chất dinh dưỡng phức tạp khiến các bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình và chuyên gia dinh dưỡng phải gióng lên hồi chuông cảnh báo.
Mặc dù chocolate nóng có lợi cho xương nhờ các sản phẩm từ sữa, nhưng các chuyên gia y tế hiện đang cảnh báo các thành phần ẩn trong công thức truyền thống thực chất có nguy cơ gây hại cho hệ xương của chúng ta. Cụ thể, lượng đường và chất béo chế biến quá mức có thể làm xói mòn chính những xương mà sữa lẽ ra phải mang lại lợi ích. Hiểu được sự cân bằng tinh tế giữa các chất dinh dưỡng giúp tăng cường khung xương và các chất phụ gia làm suy yếu xương là điều cần thiết để duy trì khả năng vận động lâu dài.
Cốt lõi của vấn đề nằm ở nghịch lý dinh dưỡng liên quan đến canxi và đường. Khi chocolate nóng được pha chế bằng sữa bò truyền thống, nó cung cấp một lượng đáng kể canxi, vitamin D và protein. Ba thành phần này tạo thành cái mà nhiều chuyên gia y tế xem như một “bộ ba thần kỳ” cho sức khỏe xương vì chúng hoạt động song song để duy trì mật độ xương.
Canxi là thành phần cấu trúc chính của mô xương, trong khi vitamin D đóng vai trò làm chất xúc tác thiết yếu cho phép cơ thể dung nạp canxi từ ruột. Protein cũng rất quan trọng vì nó cung cấp collagen giúp xương có độ dẻo dai và sức chịu lực cần thiết. Tuy nhiên, chocolate nóng truyền thống được phục vụ trong các quán cà phê hiện đại hoặc bán trong các gói pha sẵn ở siêu thị hiếm khi chỉ đơn giản là hỗn hợp sữa và ca cao. Bác Sĩ Pamela Mehta, một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình nổi tiếng và người sáng lập ra Resilience Orthopedics ở California, nhấn mạnh rằng tác động tích cực của các chất dinh dưỡng này thường bị trung hòa bởi lượng đường quá lớn có trong các chế phẩm hiện đại.
Bà giải thích với Parade rằng mặc dù chocolate nóng truyền thống có khả năng cung cấp canxi và protein, nhưng những lợi ích sẽ dễ dàng bị lấn át nếu thức uống này chứa quá nhiều đường hoặc kem tươi. Mâu thuẫn sinh lý phát sinh vì lượng đường nạp vào cao có liên quan đến việc tăng bài tiết canxi qua nước tiểu, do đó cơ thể sẽ bị mất đi các khoáng chất vừa mới dung nạp. Khi cơ thể xử lý lượng đường tinh luyện quá mức, nó phá vỡ sự cân bằng axit-base tinh tế của máu. Để bù đắp cho sự thay đổi này, cơ thể lấy các khoáng chất kiềm như canxi từ xương để trung hòa độ axit. Hơn nữa, lượng đường trong máu cao mãn tính dẫn đến sự hình thành các sản phẩm glycation cuối cùng tiên tiến – các hợp chất có hại làm tổn thương khung collagen của xương. Tổn thương này làm cho cấu trúc xương trở nên giòn và dễ bị gãy hơn đáng kể theo thời gian.
Mối lo ngại của các chuyên gia y tế không chỉ giới hạn ở bột chocolate mà còn cả những biến tấu mùa lễ hội trở nên phổ biến. Một cốc cacao tiêu chuẩn thường chứa một lượng lớn kem tươi, vụn chocolate, các loại hạt rắc màu sắc và sốt caramel. Những bổ sung này làm tăng gấp đôi lượng đường trong một thức uống vốn rất ngọt, đẩy nó vượt xa giới hạn khuyến nghị hàng ngày chỉ trong một lần uống. Như Bác Sĩ Mehta lưu ý, nguy hiểm đối với cơ thể là tích lũy chứ không phải tức thời. Mặc dù một tách cacao vào một đêm lạnh giá sẽ không gây loãng xương, nhưng lối sống với việc dung nạp một lượng thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung cao sẽ tạo ra môi trường chuyển hóa khiến xương không thể tái tạo hiệu quả. Lượng đường dư thừa và chất béo không lành mạnh có trong kem pha cà phê không sữa hoặc kem tươi đánh bông có chất ổn định cũng gây viêm toàn thân. Viêm mãn tính cản trở hoạt động của các tế bào tạo xương (osteoblast) – những tế bào chịu trách nhiệm xây dựng xương, đồng thời kích thích quá mức các tế bào hủy xương (osteoclast) – những tế bào phá hủy xương. Qua nhiều năm ăn uống nhiều đường và các mùa lễ hội, sự mất cân bằng này dẫn đến sự suy giảm đáng kể mật độ khoáng chất của xương.
Để hiểu rõ về hàm lượng đường trong những thức uống này, hãy xem xét các tiêu chuẩn do Hiệp Hội Tim Mạch Hoa Kỳ (American Heart Association) đặt ra. Họ khuyến nghị lượng đường bổ sung không nên chiếm quá 6% tổng lượng calo hàng ngày của một người để duy trì sức khỏe tim mạch và trao đổi chất. Đối với nam giới, điều này tương đương với khoảng chín muỗng cà phê, hoặc 36 gram đường mỗi ngày. Đối với phụ nữ, giới hạn còn thấp hơn, khoảng sáu muỗng cà phê, hoặc 25 gram đường. Một ly chocolate nóng cỡ lớn đặc trưng từ một chuỗi cà phê lớn có thể chứa từ 45 đến 60 gram đường. Đối với phụ nữ, một thức uống ngày lễ chiếm hơn 200% lượng đường khuyến nghị hàng ngày trước khi họ ăn bất kỳ bữa ăn nào. Khi bạn tính đến bánh quy, kẹo và các bữa ăn thịnh soạn trong dịp lễ, rõ ràng ngưỡng an toàn cho xương dễ dàng bị vượt qua như thế nào trong những tháng mùa đông.
Một quan niệm sai lầm phổ biến trong công chúng: sức khỏe xương chỉ là mối quan tâm của người già hoặc những người sau mãn kinh. Trên thực tế, khối lượng xương thường đạt đỉnh điểm khi một người ở độ tuổi cuối 20 hoặc đầu 30. Mỗi năm sau đỉnh điểm đó, cơ thể về cơ bản đang rút ra từ một nguồn dự trữ khoáng chất sinh học. Việc dung nạp đồ uống nhiều đường trong những tháng giá lạnh sẽ đẩy nhanh quá trình loãng xương. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với phụ nữ, những người vốn có nguy cơ mắc chứng loãng xương và thoái hóa xương ở tuổi già do thay đổi nội tiết tố. Bằng cách chú ý đến các món ăn theo mùa ngay khi còn trẻ, mọi người có thể bảo vệ sự toàn vẹn cấu trúc của bộ xương cho đến khi về già.
Việc từ bỏ hoàn toàn chocolate nóng không cần thiết để duy trì xương chắc khỏe, vì chìa khóa nằm ở việc thay thế chức năng. Bằng cách kiểm soát các thành phần được sử dụng trong nhà bếp, bạn có thể biến một mối đe dọa chuyển hóa thành một chất tăng cường sức khỏe hữu dụng.
Hannah Anderson, một chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận, đề xuất cách tự làm đồ uống mùa lễ hội để tránh những nhược điểm của các loại hỗn hợp đóng gói sẵn. Bằng cách không sử dụng các gói pha sẵn, bạn có thể kiểm soát hoàn toàn mật độ dinh dưỡng và độ ngọt của đồ uống. Thay vì sử dụng siro chocolate chế biến sẵn chứa nhiều siro bắp, bạn nên sử dụng bột ca cao nguyên chất 100%. Cacao nguyên chất giàu polyphenol và flavonoid, có đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ, làm giảm căng thẳng oxy hóa trên tế bào xương.
Việc lựa chọn sữa cũng đóng vai trò rất lớn trong lợi ích sức khỏe của thức uống. Trong khi sữa bò vẫn được xem như một tiêu chuẩn vàng về canxi tự nhiên, những người chọn các lựa chọn thay thế từ thực vật nên tìm kiếm các phiên bản không đường và được bổ sung chất dinh dưỡng. Nhiều loại sữa hạnh nhân, sữa đậu nành hoặc sữa đậu Hà Lan được bổ sung nhiều canxi và vitamin D hơn sữa bò, nhưng người tiêu dùng phải cẩn thận với các phiên bản pha chế sẵn thường chứa thêm đường và dầu. Thay vì sử dụng đường trắng tinh luyện để làm ngọt thức uống, Anderson khuyên dùng một lượng nhỏ chất tạo ngọt tự nhiên hoặc các lựa chọn không chứa calo. Mật ong và siro cây phong vẫn chứa đường nhưng cung cấp các khoáng chất vi lượng mà đường trắng không có. Ngoài ra, stevia hoặc quả la hán cung cấp độ ngọt như mong muốn mà không ảnh hưởng đến lượng đường trong máu hoặc góp phần vào các quá trình viêm làm suy yếu xương.
Một xu hướng mới và đang phát triển trong ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe là việc bổ sung nấm chức năng vào hỗn hợp ca cao. Các thành phần như nấm Linh Chi, nấm Sư Tử hoặc đông trùng hạ thảo được thêm vào chocolate nóng vì khả năng giúp giảm căng thẳng và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi kết hợp với ca cao chất lượng cao, những chất thích nghi này mang lại hương vị phức tạp và đậm đà, thường làm giảm nhu cầu sử dụng quá nhiều đường. Điều đáng an tâm nhất từ các chuyên gia như Mehta là cơ thể con người có khả năng phục hồi đáng kinh ngạc. Thưởng thức một ly chocolate nóng truyền thống trong một buổi diễu hành ngày lễ hoặc họp mặt gia đình khó có nguy cơ gây hại lâu dài nếu đó là một ngoại lệ chứ không phải thói quen hàng ngày.
Nguy hiểm nằm ở chỗ, sự xâm lấn của các món ăn ngọt vào mùa lễ hội, khi chúng trở thành món ăn thường nhật từ Tháng Mười Một đến tận Tháng Giêng. Để giảm thiểu tác hại của việc thỉnh thoảng ăn quá nhiều đồ ngọt, các chuyên gia khuyên nên duy trì thói quen vận động thể chất. Các bài tập chịu trọng lượng như đi bộ hoặc nâng tạ kích thích sự phát triển của xương và giúp chống lại các tác động chuyển hóa của việc dung nạp nhiều đường. Uống nước cùng với cacao cũng giúp thận xử lý đường và muối hiệu quả. Hơn nữa, tăng cường lượng vitamin K2 cũng rất có lợi, vì nó giúp đưa canxi ra khỏi máu và vào cấu trúc xương.
Mùa lễ hội nên là thời gian của niềm vui và sự thư giãn, và thức ăn đóng vai trò trung tâm trong lễ kỷ niệm đó. Bằng cách biết được một số món thức ăn, đồ uống ngon cũng có nguy cơ gây hại cho sức khỏe, chúng ta có thể đưa ra những lựa chọn sáng suốt cho tương lai. Chuyển sang loại ca cao nóng ít đường và giàu chất dinh dưỡng sẽ giúp bảo vệ vóc dáng của bạn trong nhiều mùa lễ hội sắp tới.
