Bóng

Share:

Song Thao

Tôi vừa đọc cuốn hồi ký “Sống Thời Bao Cấp” của Ngô Minh.Tác giả kể đủ chuyện, toàn những chuyện mà chúng ta không thể tưởng tượng được trong một thời kỳ có lẽ là tăm tối nhất của đất nước. Từ chuyện ăn uống, cưới xin, di chuyển tới chuyện nhà vệ sinh, phân phối thực phẩm, phiếu mua hàng. Đọc xong, chúng ta cứ tưởng đó là những chuyện của nhiều thế kỷ trước, nhưng thật ra chỉ mới đây thôi. Dân miền Bắc từ 1954, dân miền Nam từ 1975 tới 1990.

Tác giả là một trong những bộ đội vào Sài Gòn ngay từ ngày 30 tháng Tư năm đó. Một trong những điều tác giả kể trong 217 trang sách là chuyện chiếc bong bóng bay. Tác giả ra chợ Sài Gòn mua một gói 100 chiếc bong bóng đủ màu về quê ngoài Bắc làm quà cho lũ trẻ. “Tôi mang về làng Thượng Luật quê tôi, phân phát cho mỗi đứa trẻ trong làng hai cái bóng bay. Chúng sung sướng thổi lên rồi buộc dây chạy khắp xóm. Khi ra Hà Nội, tôi mang ra một gói bóng bay thổi bằng hơi ấy để biếu trẻ con các gia đình quen biết từ thời sinh viên. Ở Hà Nội lúc đó chưa có loại bóng bay thổi này. Vào nhà nào mọi người cũng khen bóng bay Sài Gòn thổi lên rất to, màu sắc đẹp. Các chị bạn bảo rằng, ở Hà Nội này trẻ con mê chơi loại bóng cao su khác. Ngộ lắm”.

Thanh niên Thượng Hải hiện nay vẫn thổi “áo mưa”

Thứ bóng cao su “ngộ lắm” đó là những chiếc “áo mưa” mà người ta không dùng để thổi chơi mà dùng vào việc khác. Thứ áo mưa không dùng để đi mưa này cũng là thứ khan hiếm, phải có vai vế mới mua được. Người ta nhín ra để trẻ con có đồ chơi. “Chúng treo loại bóng cao su màu sữa ấy ngay cửa ra vào các căn hộ tập thể. Rồi có nhà còn thổi ca-pốt to lên, nhuộm màu, vẽ râu, mắt mũi để trang trí ngày tết. Bóng treo toòng teng ở cành đào. Bọn trẻ chẳng đứa nào biết những quả bóng “sành điệu” kia vốn được dùng cho việc gì để mà ngượng. Còn người lớn thì không thèm ngượng. Vào thời mọi thứ đều khan hiếm, tờ giấy bạc lót bao thuốc lá còn quý như vàng (vì bao thuốc lá xịn mới có), bóng ca-pốt được dùng làm đủ các vật trang trí cho sang nhà, cũng là một sáng tạo của con người trong giai đoạn ngặt nghèo đó”.

Tội cho các em sống dưới thời bao cấp ở ngoài Bắc. Bong bóng thì phải xanh xanh đỏ đỏ cho con nhỏ nó mừng, vậy mà phải chơi thứ nhờn nhợt màu người lớn, còn chi là thú vị. Càng không thú vị khi bong bóng không bay được. Bong bóng thì phải bay lên cao mới đã con mắt. Thứ bong bóng trông phát ngượng này có thể làm người lớn bay nhưng con nít không cách chi bay nổi. Phải đợi tới khi toàn miền Bắc, với sự hỗ trợ của Trung Cộng và Liên Xô, xông vào Nam, đánh cù mài cù chày gần hai chục năm, con nít mới biết tới bong bóng xanh đỏ tím vàng.

Bong bóng là thứ con nít ưa nhất. Ưa hơn kẹo. Đó là các nhà tâm lý nói như vậy. Họ cho biết, kẹo không phải là thứ khoe được. Khoe ra tụi nó cướp thì hết chất ngọt. Bong bóng là thứ có thể nghểnh cổ cầm chơi cho những đứa khác nhỏ giãi. Nếu bong bóng biết bay thì nhất. Cũng lại các nhà tâm lý con nít cho biết: khi nhìn trái bóng của mình bay, con nít cũng thả ước mơ theo. Và, nói dại, nếu tuột tay bong bóng bye-bye bay tuốt lên trời cao thì con nít cũng học được một bài học. Cái chi không khéo giữ thì mất, lần sau lo mà giữ cho kỹ. Tính giáo dục của bong bóng bay ngon lành như vậy nhưng các nhà khoa học quan tâm đến môi trường không thích dụng cụ giáo dục này. Bởi vì bóng bay chẳng thể bay tuốt lên trời cao mà sẽ rớt xuống đất. Trung bình bong bóng chỉ bay cao khoảng từ 8 đến 10 cây số. Nếu là bong bóng thăm dò thời tiết, dày dặn hơn, thì có thể bay cao hơn, từ 20 tới 30 cây số. Kỷ lục bay cao nhất từ trước tới nay được Tiến sĩ Takamasa Yamagami và các cộng sự viên của Viện Nghiên Cứu Khoa Học Không Gian và Vũ Trụ (Institute of Space and Astronautical Science) của Nhật Bổn ở Ofunato ghi nhận vào tháng 5 năm 2002 là 53 cây số. Họ đã đánh bại kỷ lục trước đó của Mỹ là 51.8 cây số.

Chuyện bong bóng bay rớt xuống làm phiền lòng những chuyên gia môi trường trái đất không ít. Bởi vì bong bong phải mất từ 6 tháng đến 4 năm mới phân hủy. Nếu bong bóng rớt xuống nước thì thời gian phân hủy còn lâu hơn nữa. Chuyện đáng lo nhất là trước khi rớt xuống nước, bong bóng bị ánh nắng mặt trời làm vỡ thành nhiều mảnh nên khi chạm mặt biển, trông chúng giống những con sứa. Các sinh vật biển sẽ ăn những con sứa cao su này khiến ruột gan bị tắc nghẽn gây tử vong. Các nhà khoa học khuyên không nên thả bóng bay.

Trẻ em chắc không vui với lời khuyên của mấy ông kỳ đà cản mũi này. Bóng bay là thứ đồ chơi…bao la nhất của con trẻ. Bảo đừng chơi, ai chịu được. Nhưng trái bóng tròn trùi trụi làm sao mà có thể vươn lên trời cao như vậy? Đó là nhờ thứ khí nhẹ hơn không khí được bơm vào bên trong. Đó là khí helium hoặc hydro, đất đèn hay methane. Cùng một thể tích, trái bóng nhẹ hơn không khí nên bay được. Nhưng giữa những thứ khí nhẹ này có sự khác nhau rõ rệt. Khí helium an toàn hơn nhưng là một thứ khí hiếm, giá thành cao. Để có nhiều lợi nhuận, người ta thường bơm vào bong bóng khí hydro, đất đèn hoặc methane. Hydro là một loại khí khá nguy hiểm vì dễ nổ khi gặp sức nóng. Nếu để bóng gần ngọn lửa hoặc ngay cả khi chỉ cần tiếp xúc với bóng đèn, gặp không khí nóng hoặc đi ngoài trời nắng, bóng có cơ nguy nổ tung. Đã có nhiều vụ nổ gây thương tích cho các em khi cầm bóng bay ngang mặt khi bóng phát nổ.

Chuyện nổ là chuyện của bong bóng, hình như các bậc cha mẹ ít chú ý tới. Họ vẫn thản nhiên mua bóng bay cho con chơi, nhất là bóng bay càng ngày càng thêm vẻ quyến rũ với những tạo hình đủ kiểu, từ hình những con thú tới hình trái tim. Con nít, người lớn đều thú vị. Gần đây còn có loại bóng bay galaxy.

Bong bóng Galaxy

Bóng bay galaxy là những trái bong bóng thông thường, trong suốt, nhưng được gắn thêm những bóng đèn led nhỏ li ti nhiều màu sắc. Bóng đèn được thắp sáng bằng một cục pin nhỏ có thể bật tắt được. Nếu pin hết, có thể thay pin mới. Tôi đã bắt gặp các em thú vị với những bong bóng bay kiểu mới này ở Montreal cũng như tại Cali trong dịp tết vừa qua. Phải thú thật là già đầu như tôi trông thấy cũng còn thích thú. Nó lung linh bắt mắt, nhất là vào buổi tối. Khoái chí nhưng thấy các em tung tăng cầm sát người tôi cũng hơi ớn. Nếu thứ khí bơm trong bóng không an toàn, với đèn đóm chớp tắt như vậy, liệu nó có hứng chí nổ không? Đành rằng bóng đèn led là thứ ít tỏa nhiệt nhưng chơi với lửa bao giờ cũng có những rủi ro bất tử. Đây là sáng chế của những chú Ba. Hàng “made in China”. Tôi nghĩ ăn thua là thứ khí bơm trong bóng. Nếu là khí helium thì không đến nỗi nào. Ở những quốc gia mà an toàn của người tiêu dùng là điều quan tâm đầu tiên, chắc nhà cầm quyền phải để mắt tới.

Nhưng ở những nơi khác, con buôn chạy theo lợi nhuận mà quên đi tình người, sự an nguy của các em không được đặt nặng như vậy. Mới đây, tôi đọc được một bài báo của ký giả Xuân Phương ở Sài Gòn về chuyện bóng bóng galaxy. Bài báo được viết như sau: Ghi nhận ở điểm bán tại ngã tư Điện Biên Phủ – Cách mạng tháng 8 (Q.3) vào tối 12/12, chúng tôi thấy loại bong bóng này mê hoặc nhiều trẻ em. “Mỗi tối tôi bán được khoảng 50, 60 cái”, anh Lê Toàn, người bán cho biết. Được biết, mỗi bong bóng đèn led giá khoảng 60 – 80.000 đồng. Anh Toàn cũng cho biết thêm xuất xứ của bong bóng đèn led đang bán là từ Trung Quốc. Không chỉ hút hồn trẻ em, bong bóng đèn led còn được giới trẻ ưa chuộng, yêu thích. Tại phố đi bộ Nguyễn Huệ xuất hiện rất nhiều người bán, và lúc nào cũng đắt khách. “Người thì mua đem ra tạo dáng chụp ảnh, người thì mua đem về tặng quà”, anh Văn Quý, bán ở phố đi bộ Nguyễn Huệ nói. Ngoài ra, bong bóng đèn led còn xuất hiện ở nhiều quán cà phê, các địa điểm tổ chức tiệc… bởi vẻ ngoài lung linh, bắt mắt”.

Bị thương vì bóng Galaxy phát nổ

Bài báo cũng kể ra vài tai nạn khi bóng chạm vào điếu thuốc đang cháy. Như anh Lý Th. ở Nghệ An mua 6 trái về trang trí trong nhà dịp thôi nôi của con, vô ý để thuốc lá đụng vào, bóng nổ gây bỏng khá nặng ở hai tay. Em Quỳnh Vân, học sinh trường Nguyễn Chí Thanh ở quận Tân Bình, mua hai bóng bay trong khi đi dạo và chụp hình. Bất ngờ, một người đi ngược chiều vô ý quệt điếu thuốc lá đang hút vào bóng. “Thế là bong bóng phát nổ làm mình cháy sém tóc!”.

Hai vụ nổ này đưa tới một thắc mắc: thứ khí nào nằm trong bong bóng. Ký giả Xuân Phương đi tìm ngọn ngành. “Chúng tôi hỏi anh Quý: “Bong bóng này được bơm bằng khí gì?”, người bán hàng này cho biết: “Khí thường, được bơm từ ống bơm”. Chúng tôi tiếp tục thắc mắc: “Bong bóng bay phải bơm bằng khí heli mới bay được chứ?”, người này im lặng thú thật: “Có cái bơm bình thường, có cái bơm khí hydro, không có cái nào bơm khí heli cả”. Anh Trần Trung, kỹ sư chuyên ngành khí hóa lỏng, đang làm việc tại một công ty ở Q.7 (Sài Gòn), cho biết: “Bong bóng bay thường được bơm khí heli. Tuy nhiên có lẽ nhiều người bán muốn kiếm lời nhiều nên bơm khí thay thế là hydro, đất đèn, metan… Những khí này rẻ tiền hơn heli, dễ dẫn nhiệt và phát nổ khi gặp nguồn nhiệt. Nhất là hydro, dễ nổ, sinh ra áp lực mạnh, khiến những người đứng gần có thể bị bỏng nặng”. Anh Trung cũng nói thêm: “Nếu để bong bóng đèn led được bơm từ khí hydro trong những phòng trang trí, trên xe ô tô, gần chỗ sinh nhiệt thì rất xảy ra cháy nổ. Phòng càng kín, xe ô tô khóa kín cửa thì sự cố nổ (nếu xảy ra) tạo ra sức công phá lớn hơn. Lo ngại hơn là trong bong bóng có hệ thống dây điện và đèn led, khi đèn sáng sẽ sinh ra nhiệt, dễ làm bong bóng nổ. Và nếu nhiều quả bong bóng đèn led cùng nổ thì rất nguy hiểm”. Anh Trung cảnh báo: “Khi sử dụng loại bong bóng mới lạ này mà ngồi gần bếp, gần những người hút thuốc thì khả năng bị nổ là rất lớn”.

Chiếc SUV bị tai nạn vì khí cười ở Fountain Valley

Bơm khí hydro, đất đèn hay methane vào bong bóng đã gây thương tích cho con người nhưng nếu bơm khí nitrous oxyde N2O vào thì…vui. Nói là vui vì khí nitrous oxyde được bơm vào bong bóng sẽ gây cho người ta cười! Nói nghe tức cười nhưng thứ bong bóng…nhe răng này là có thật và đang rất thịnh hành trong các chốn ăn chơi vui vẻ tại Việt Nam. Tên tiếng Anh của thứ bóng này là funkyball. Mua một trái bong bóng trông rất vô tội, thổi và hít hơi của bong bóng là cười. Cười chết bỏ. Chính thứ khí N2O này làm người ta cười. Người chơi cười xong thấy sảng khoái nên thứ bong bóng này được coi như một dụng cụ xả stress. Nghe như có vẻ vui và vô hại, cười thì vui quá chứ hại chi, nhưng không phải vậy. Khí ngấm vào cơ thể sẽ tạo cảm giác phấn khích, tạo ra những ảo giác đê mê về mọi thứ chung quanh và gây cười cho người hít.

Nghe tả như vậy thấy quen quen vì các chất ma túy cũng làm con người đê mê và gây ảo giác như vậy. Thực chất đây là một chất kích thích, ảnh hưởng trực tiếp tới tim mạch và hệ thần kinh. Nếu lạm dụng, khí N2O này sẽ làm con người trầm cảm, có khi dẫn tới tự tử! Năm 2010, nữ tài tử điện ảnh Mỹ Demi Moore, trong một bữa tiệc, đã hít loại bóng cười này khiến run rẩy, co giật, phải mang vào bệnh viện điều trị. Cuối năm 2012, một sinh viên trường Đại Học Illinois tên Benjamin Collen đã bị ngạt khí này chết không kịp ngáp. Vụ mới nhất vừa xảy ra tại Fountain Valley, trên đường Harbor gần ngã tư Edinger, vào khuya ngày 5/4 vừa qua. Sáu thanh niên, từ 18 đến 25 tuổi, đi trên một chiếc SUV, đã tông vào cột điện, tất cả đều bị thương. Tài xế mới 18 tuổi tên Alex Nieves, cư dân Santa Ana. Tất cả đều hít khí cười. Bình khí được tìm thấy trên xe.

Thông thường khi đã nghiện hít thứ khí cười gây ảo giác này, người ta dễ tìm đến những thứ có đô mạnh hơn như ma túy và các loại gây nghiện tai hại khác. Cuộc đời chắc chắn sẽ đi vào tăm tối.

Bong bóng là một thứ đồ chơi cho con trẻ. Đứa bé nào cũng thích cầm thứ xanh xanh đỏ đỏ trong tay. Cả một trời mơ mộng được ôm trong vòng tay bé nhỏ xinh xinh. Nếu chỉ là thứ cầm chơi trong tay thì bong bóng quả là thứ trái hạnh phúc đầu mùa của tuổi thơ. Tôi cũng như những bậc cha mẹ khác, đã phồng mồm trợn mắt thổi cho con niềm vui. Nhưng khi con cái muốn niềm vui bay cao, hơi thở của bố mẹ đuối không kham nổi, những thứ khí vô cảm khác nhảy vào thay thế, hiểm nguy đã rình rập trong niềm vui của trẻ. Rồi đèn led nhảy vào tạo ra một thế giới lung linh trên tay trẻ, con cái chúng ta đã bước quá xa vòng tay của mẹ cha. Lớn lên, tuổi biết chạy theo những hào nhoáng của cuộc sống, chúng lao vào thứ bong bóng cười funkyball, lạc vào vòng vây đam mê của các chất kích thích. Bong bóng đã dắt con cái chúng ta bay quá xa. Tới ngút ngàn. Nhưng tội đâu có phải của bong bóng!  

Tôi định thêm vào tí…triết nho nhỏ: cuộc đời như trái bong bóng bay, trông rất lung linh và bắt mắt, nhưng lỡ một bước, như trái bong bóng sổ lồng vút lên trời cao, thì vất vả cuộc đời ngay. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, thấy thứ suy nghĩ ông già bà cả đó có thể làm nổ tung những trái bóng mộng mơ của tuổi trẻ. Định thôi không viết, nhưng lỡ viết lại ngại xóa. Chuyện chi cũng có hai mặt, huống chi chuyện đời!

Song Thao 04/2019

Website: www.songthao.com

Share:

Ý kiến độc giả
Quảng Cáo

Bài Mới

Quảng Cáo
Quảng Cáo

Có thể bạn chưa đọc

Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Quảng Cáo
Share trang này:
Facebook
Twitter
Telegram
WhatsApp
LinkedIn
Email
Kênh Saigon Nhỏ: